V SA/Wa 535/17

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia (...) w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) stycznia 2017 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Stowarzyszenie P. "P" w W. wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Stowarzyszenie nie posiada majątku ani środków trwałych, nie osiągnęło również zysku w ostatnim roku obrotowym. W uzasadnieniu podniesiono, iż Stowarzyszenie nie posiada rachunków bankowych, które zostały wypowiedziane. Do wniosku załączono kopie pism bankowych z dnia [...] r. o wypowiedzeniu umów rachunku bankowego oraz kopię zawiadomienia z dnia [...] r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek Stowarzyszenia jest bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jak wynika ze złożonej do akt sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego, skarżące Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego (k. 170 akt sądowych). Potwierdza to również "Wykaz organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016, sporządzony zgodnie z art. 27a ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 239 ze zm.)" – udostępniony przez Departament Pożytku Publicznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem strony internetowej www.pozytek.gov.pl – w którym skarżące Stowarzyszenie figuruje na dzień [...] r. pod pozycją[...]. Badając natomiast drugą z przesłanek objęcia strony przepisem art. 239 § 2 p.p.s.a. wskazać należy, iż przedmiotem skargi złożonej przez Stowarzyszenie jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, mocą której zobowiązano Stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej mu z budżetu państwa. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie Stowarzyszenie występuje zatem "w sprawie własnej", która nie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec tego stwierdzić należało, iż Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych, z mocy wskazanego art. 239 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Stowarzyszenie nie ma obowiązku ponoszenia żadnych opłat sądowych, w tym również występując ze skargą kasacyjną, co z kolei powoduje, że rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne. Stosownie do przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 w zw. art. 249a p.p.a.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznając natomiast wniosek Stowarzyszenia w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzić należało, że zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego Stowarzyszenie wykazało, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W tym zakresie zauważyć należało, iż nie prowadzi ono działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało mieć również na uwadze określone w statucie cele działania Stowarzyszenia, jak również to, że jego sytuacja majątkowa była już wielokrotnie przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 11 października 2013 r. o sygn. akt II GZ 563/13 uznał, że Stowarzyszenie zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.