V SA/Wa 366/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 10 czerwca 2014r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł – A. G. reprezentowana przez ojca B. T. złożyła urzędowy formularz PPF, w którym zaznaczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że nie posiada żadnych środków finansowych, z uwagi na brak dochodów w gospodarstwie rolnym. Utrzymuje się z wynagrodzenia męża w wysokości 3.000 zł. Skarżąca nie przesłała żadnych dokumentów, które dotyczą jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych, do złożenia których wezwał ją referendarz sądowy. Wskazała jedynie w treści pisma z 3 czerwca 2014r., że nadesłanie żądanych dokumentów i informacji narusza sferę prywatności skarżącej oraz prawo do ochrony życia prywatnego. Postanowieniem z 10 czerwca 2014r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, iż mimo wezwania nie nadesłano dokumentów potwierdzających sytuację majątkową skarżącej. Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak tych informacji, jak zaznaczył autor postanowienia uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi skarżąca powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Skarżąca w ustawowym terminie wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Pismem z 30 czerwca 2014r. wskazała, że postanowienie referendarza sądowego jest niesłuszne, a przedstawione przez skarżącą dokumenty są wystarczające do zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek złożony przez skarżącą nie został uwzględniony. Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż straciło ono moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd (art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2012r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżąca wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego tj. w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz przedstawionych przez nią informacji dotyczących sytuacji majątkowej Sąd stwierdza, że powyższe przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do przyznania zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, iż aby móc ocenić sytuację strony i na jej podstawie prawidłowo rozpoznać wniosek Sąd musi zapoznać się z dokumentami świadczącymi o jej sytuacji, nie można tego uczynić na podstawie domniemań. Przy czym w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wskazano, iż to wnioskodawca ma obowiązek wykazać fakty, na których opiera swój wniosek. Nie można przerzucić tego obowiązku na Sąd, albowiem tylko strona skarżąca ma interes prawny aby na podstawie dostarczonych dokumentów uzyskać prawo pomocy. W niniejszej sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych skarżącej, wzywając ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje, dotyczące jej samej oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym o wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, odpisy zeznań podatkowych, informacje o wysokości dochodów z nieruchomości rolnej, opłat związanych z eksploatacją mieszkania, a także czy korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej, czy otrzymuje dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych. Z obowiązku przesłania tych dokumentów skarżąca nie wywiązała się. Również nie nadesłała ich łącznie ze złożonym sprzeciwem, mimo iż z postanowienia referendarza sądowego jednoznacznie wynika, iż brak tych dokumentów jest główną przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie zaś stwierdziła, że przedstawione przez nią dokumenty są wystarczające do przyznania jej prawa pomocy. Jednakże z takim stanowiskiem skarżącej Sąd nie może się zgodzić. Wskazać należy, że Sąd nie miał możliwości oceny tych potencjalnych dokumentów, bowiem skarżąca żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową nie załączyła, ani do wniosku, ani w późniejszym terminie. A informacje udzielone w załączonym do akt sprawy formularzu PPF są zdawkowe i wymagają doprecyzowania, o co wzywał referendarz sądowy w dniu 22 maja 2014r. Zgodnie ze stanowiskiem NSA, jeżeli skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów, nie podjął nawet próby częściowego wypełnienia wezwania, czyli - uchylił się od podania danych dotyczących dochodów i wydatków - to ocena sądu jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej (postanowienie z 26 czerwca 2014r. sygn. akt: I Fz 190/14 z 28 listopada 2014r. sygn. akt: II Fz 984/13 CBOSA). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nieprzedłożenie stosownej dokumentacji uniemożliwia weryfikację złożonych przez Skarżącą oświadczeń, co z kolei uznać należy za przeszkodę wykluczającą przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.