V SA/Wa 3581/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.

W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego z 16 grudnia 2015 r. skarżąca K. S. została zwolniona od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, wyrokiem z 20 września 2016 r. Sąd oddalił skargę K. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Pismem z 6 października 2016 r. skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którego odpis (wraz z odpisem sentencji wyroku) został jej doręczony 16 grudnia 2016 r. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej z 23 grudnia 2016 r., w którym zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Ten zakres żądania skarżąca ponowiła składając wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Z informacji podanych w formularzu wniosku oraz w piśmie skarżącej z 9 lutego 2017 r. wynika, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa zmianie od czasu kiedy był rozpoznawany jej poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy (grudzień 2015 r.). Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów, a na jej majątek składają się spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 81 m kw (o wartości ok. 300.000 zł) oraz spółdzielcze własnościowe prawo do garażu o powierzchni 30 m kw (o wartości ok. 30.000 zł). Natomiast do miesięcznych wydatków zaliczyła: opłatę za mieszkanie i garaż – 764 zł (przy czym wskazała, iż opłaty tej nie uiszcza), opłatę za energię elektryczną – ok. 100 zł, opłatę za telefon – ok. 30 zł, abonament RTV – ok. 20 zł, opłatę za Internet i telewizję – ok. 100 zł, wyżywienie – ok. 300 zł, środki czystości i pozostałe wydatki – ok. 200 zł. Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe (PIT-36) za lata 2015 – 2016, wskazujące, iż w ciągu dwóch ostatnich lat jej dochody, jak i przychody wynosiły 0 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w myśl art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Jak już wskazano na wstępie, w niniejszej sprawie skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego z 16 grudnia 2015 r. Nie ma zatem obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i stosownie do treści art. 249a p.p.s.a. podlega umorzeniu, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Natomiast merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sytuacji, gdy skarżąca została uprzednio w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych. Dlatego niniejszy wniosek skarżącej będzie podlegał rozpoznaniu w świetle przesłanki, której spełnienie warunkuje przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca podkreśliła, że jej sytuacja materialna nie zmieniła się od grudnia 2015 r., tj. od czasu rozpoznawania jej poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ramach tego poprzedniego postępowania skarżąca (w piśmie z 5 listopada 2015 r.) oświadczyła, iż korzysta z pomocy bliskich w zakresie niezbędnym do minimum egzystencji oraz nie posiada rachunków bankowych, oszczędności ani lokat. Do ww. pisma skarżąca załączyła m.in. wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (stan na 5 listopada 2015 r.), z którego wynika, że od 1 czerwca 1996 r. skarżąca wykonywała działalność [...] (pod nazwą "[...]"), jednak z dniem 15 lipca 2013 r. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej. Mając na uwadze okoliczność, iż skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu bliskich osób, uznać należy, że spełnia przesłankę z wyż. cyt. przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dlatego zasadnym będzie przyznanie jej prawa pomocy również w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika - radcy prawnego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.