V SA/Wa 3270/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2017r., sygn. akt V SA/Wa 3270/16 wydanego w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 marca 2017r., sygn. akt V SA/Wa 3270/16 oddalił skargę A.R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2014 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Pismem z 5 maja 2017r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.") złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu podał, że choroba uniemożliwiła mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie. Jak wyjaśnił wnioskodawca, jest on inwalidą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z powodu wypadku samochodowego, w wyniku którego doznał poważnego urazu odcinka szyjnego – złamania kręgu ([...]), co powoduje u niego okresową niepełnosprawność ręki. W okresie od 20 marca do 30 kwietnia 2017r., jak wskazał pełnomocnik doszło u niego do nasilenia się objawów chorobowych i spowodowało, że nie mógł sporządzić wniosku o uzasadnienie niniejszego wyroku. Do wniosku pełnomocnik załączył zaświadczenie z [...] kwietnia 2017r. nr [...] lekarza sądowego przy Sądzie Okręgowym w W. oraz zaświadczenie z [...] kwietnia 2017r. lekarza chirurga, ortopedy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego (w przedmiotowej sprawie przez radcę prawnego), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2009 r., sygn. akt: I FZ 69/09, LEX 565711). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku z 17 marca 2017r., rozpoznanego na rozprawie w dniu 9 marca 2017r. Wobec bowiem ogłoszenia przez Sąd wyroku oddalającego skargę w dniu 17 marca 2017r., (pełnomocnik stawił się na ogłoszenie orzeczenia na godz. 12.00), siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku upłynął w dniu 24 kwietnia 2017r. (w piątek). Stosownie do art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W sprawach, w których skargę oddalono sporządzenie uzasadnienia wyroku jest więc uzależnione od złożenia przez stronę stosownego wniosku we wskazanym w art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. terminie. Późniejsze złożenie takiego wniosku oznacza, że strona dokonała tej czynności z naruszeniem ustawowego terminu a czynność ta jest bezskuteczna. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 17 marca 2017r. zawarł w piśmie wniesionym 6 maja 2017r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie terminu. Uchybienie terminowi do sporządzenia uzasadnienia powoduje więc negatywne dla Skarżącego skutki w postaci utraty uprawnienia do poddania kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku z 17 marca 2017r. Wnosząc o przywrócenie terminu Skarżący dokonał czynności procesowej, co do której uchybił terminowi, gdyż złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zachował też 7-mio dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z przedłożonych zaświadczeń lekarskich wynika wszak, że przyczyna uchybienia terminowi ustała z dniem 30 kwietnia 2017r. Pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał natomiast przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji (por. wyrok NSA z 14 maja 1999r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Sąd nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Nie może też domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych wskazanym przepisem (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008r., I OSK 1285/07; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008r., II OSK 1822/06 oraz wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013r., II GSK 593/12). Tak rozumianej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie stanowi wskazana przez pełnomocnika w piśmie z 5 maja 2017r. (złożonym 6 maja 2017r.) choroba, która spowodowała okresową niepełnosprawność ręki i uniemożliwiała posługiwanie się nią. Z zaświadczenia lekarza sądowego przy Sądzie Okręgowym w W. z [...] kwietnia 2017r. nr [...] wynika, że pełnomocnik strony skarżącej nie mógł się stawić się w sądzie w dniach od 20 marca do 30 kwietnia 2017r., z powodu nasilenia objawów pourazowych, natomiast nie wynika z niego niezdolność do pracy zawodowej. W ocenie Sądu niezdolność do pracy powoduje konieczność skorzystania ze zwolnienia lekarskiego, co nie miało miejsca w sytuacji pełnomocnika strony skarżącej. Zdaniem Sądu choroba trwająca u pełnomocnika 42 dni, sama przez się nie wyłączała nawet przy podjęciu największego możliwego wysiłku możliwości podjęcia działań celem wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Samo okresowe nasilenie się objawów pourazowych nie jest jednakże uznawane za wystarczającą okoliczność uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie wyklucza ona bowiem możliwości dokonania czynności procesowej, czy też ewentualnie posłużenia się inną osobą w jej dokonaniu. Pełnomocnik strony skarżącej prowadzi kancelarię radcy prawnego tak więc jako profesjonalny podmiot świadczący usługi prawne i jako inwalida o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jest świadomy wynikających z tego ograniczeń oraz konieczności zapewnienia sobie substytuta na czas remisji objawów przebytego urazu odcinka szyjnego. Należy mieć na względzie, jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r., II SA/Lu 1069/13, profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych, winien podejmować takie działania, by zredukować możliwość powstania negatywnych konsekwencji procesowych działań związanych z uczestnictwem stron w sprawie sądowoadministracyjnej. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik procesowy nie wykazał, aby uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie było przez niego niezawinione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.