V SA/Wa 3092/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Łukasz Jarocki po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 2 września 2024 r. nr ONW/233/2024 w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi; 2. odrzucić skargę.

E. P. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: "organ" lub "Dyrektor OR ARiMR") z 2 września 2024 r., nr ONW/233/2024, w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Pismo ze skargą zostało nadane 10 października 2024 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie przez skarżącą trzydziestodniowego terminu na jej wniesienie. Organ wskazał, że skarżąca otrzymała zaskarżoną decyzję 9 września 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 33 akt administracyjnych), natomiast skargę nadano 10 października 2024 r. (data stempla pocztowego – k. 5 akt sądowych). W piśmie z 25 listopada 2024 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu, wskazując, że przeoczyła go o jeden dzień – skarga została nadana 10 października 2024 r. zamiast 9 października 2024 r. Ponadto powołała się na swoją niezdolność do samodzielnej egzystencji oraz podniosła argumenty dotyczące merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym zarzut nieotrzymania raportu pokontrolnego oraz wskazała, że wykonywane były zabiegi/prace na działce rolnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić jako wniesioną z uchybieniem terminu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na niewykazanie braku winy w uchybieniu temu terminowi. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia, przy czym może ono zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca przekroczyła termin do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora OR ARiMR z 2 września 2024 r. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja została doręczona skarżącej 9 września 2024 r., co zostało potwierdzone jej własnoręcznym podpisem. Tym samym ostatnim dniem na wniesienie skargi był 9 października 2024 r. (środa). Natomiast ze stempla pocztowego znajdującego się na kopercie, w której przesłano skargę, wynika, że została ona nadana 10 października 2024 r., a więc po upływie trzydziestodniowego terminu na jej wniesienie. Skoro skarga została wniesiona dopiero 10 października 2024 r., to została złożona po terminie, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy zauważyć, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność procesowa podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. W art. 86 i nast. p.p.s.a. przewidziano możliwość przywrócenia uchybionego terminu, o ile zostaną spełnione określone przesłanki. Zgodnie z art. 86 i 87 p.p.s.a., warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest łączne spełnienie następujących przesłanek: – złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, – jednoczesne dokonanie czynności, której nie dokonano w terminie, – uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony oraz że uchybienie to wywołało dla niej ujemne skutki procesowe. Z akt sądowoadministracyjnych wynika, że skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi najpóźniej 19 listopada 2024 r., po otrzymaniu odpisu odpowiedzi na skargę. Przesyłka z wnioskiem o przywrócenie terminu została nadana 25 listopada 2024 r. Zdaniem Sądu, nie zostało wykazane spełnienie jednej z przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia skargi, tj. braku winy skarżącej w uchybieniu temu terminowi (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Artykuł 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oznacza to, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. W doktrynie i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (tak: H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wyd. 2, Warszawa 2008, s. 381). We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że został on przekroczony o jeden dzień, gdyż przeoczyła termin. Zdaniem Sądu, powołanie się na przeoczenie jako przyczynę uchybienia terminowi wskazuje, że skarżąca ponosi winę za niedochowanie terminu do wniesienia skargi. Z uwagi na brak przedstawienia jakichkolwiek argumentów, które uprawdopodobniałyby, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej, oraz jednoznaczne wskazanie, że przyczyną było jej przeoczenie, Sąd nie miał podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Należy podkreślić, że skarżąca wprost wskazała, iż przyczyną uchybienia terminowi było przeoczenie. Natomiast wzmianka o niezdolności do samodzielnej egzystencji odnosiła się do zaskarżonej decyzji, a nie do przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Tym bardziej, że skarżąca – pomimo deklarowanej niezdolności do samodzielnej egzystencji – była w stanie kierować korespondencję zarówno do organu, jak i do Sądu, o czym świadczy m.in. zachowanie siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, liczonego od daty powzięcia informacji o uchybieniu. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd – działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz odrzucił skargę.