V SA/Wa 2886/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Matylda Arnold-Rogiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata L. Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 września 2017 r. w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie określenia wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy

Postanowieniem z 28 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pełnomocnik skarżącego – adw. L.Z., ustanowiony w ramach prawa pomocy, wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu - według § 21 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 września 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu – ustalanego od wysokości należności pieniężnej wskazanej w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podał, że Skarżący nie uiścił dotychczas na jego rzecz jakiekolwiek części należnego wynagrodzenia. Postanowieniem z 22 września 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał adwokatowi L.Z. kwotę 221,40 zł zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Autor postanowienia wskazał, że aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Zgodnie z § 2 pkt 1) i § 4 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną w wysokości określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia. Stosowanie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat– 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie, jak zaznaczył referendarz sadowy, adwokat został ustanowiony po wydaniu postanowienia odrzucającego skargę, czyli nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, zatem opłata – zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) – wynosi: 240 zł, zaś 75% tej opłaty – 180 zł. Adwokat L.Z. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie wynagrodzenia w wysokości 2.700,00 zł plus podatek VAT. Zarzucił mu naruszenie: - § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 3 października 2016 r. poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie w sytuacji wyznaczenia pełnomocnikiem z urzędu po wydaniu postanowienia przez WSA o odrzuceniu skargi; - § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia na skutek przyjęcia, że nie ma on zastosowania w sytuacji wyznaczenia skarżącego do funkcji pełnomocnika z urzędu po odrzuceniu skargi oraz sporządzeniu opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W jego ocenie referendarz sądowy nie uwzględnił faktu, że pełnomocnik z urzędu został wyznaczony do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi ewentualnie do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. A przedmiotem zaskarżenia była decyzja określająca wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy czyli jej przedmiotem była należność pieniężna, przez co wylicza się według § 8 pkt 6 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Sprzeciw adwokata L.Z. nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą żądania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu przez ustanowionego w ramach prawa pomocy adwokata jest art. 250 § 1 p.p.s.a. , zgodnie z którym wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanym przypadku mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2016 poz. 1714). Jakkolwiek bowiem niniejsza sprawa została zainicjowana przed wejściem w życie niniejszego aktu wykonawczego (czyli przed 1 listopada 2016 r.), to już zakończenie postępowania sądowego pierwszej instancji - czyli wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi przez tutejszy Sąd - nastąpiło już po tej dacie, a mianowicie 23 lutego 2017 r., zatem norma intertemporalna wyrażona w § 22 rzeczonego rozporządzenia, nakazująca stosowanie przepisów dotychczasowych (to jest wcześniejszych rozporządzeń) nie ma zastosowania w zakresie dotyczącym przyznania pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za czynności, których dokonał po wydaniu tego postanowienia. Zgodnie z § 2 przywołanego rozporządzenia z 3 października 2016 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. W treści § 4 ust. 1 sformułowano zasadę, zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 tego aktu. Z kolei ustęp 2 przywołanego przepisu umożliwia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150 % opłaty ustalonej w ust. 1 uzależniając to od uwzględnienia nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Słusznie zatem referendarz sądowy, mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z 3 października 2016r., przyznał mu wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b przywołanego rozporządzenia, w kwocie 180 zł odpowiadającej 75 % opłaty określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c tego aktu. Przedmiotową kwotę podwyższono o podatek od towarów i usług, w kwocie 41,40 zł, zgodnie z § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia. W świetle powyższego, przyjąć trzeba, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zasądzenia wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu w wys. 2.700 zł, gdyż przedmiotowa sprawa jako, że nie należy do właściwości sądu administracyjnego, nie może zostać zaliczona przed tut. Sądem do kategorii spraw, których przedmiot stanowi należność pieniężna (§ 8 pkt 6 rozporządzenia z 3 października 2016 r.). Wyklucza to ustalenie wynagrodzenia w sposób stosunkowy, uwzględniający tę wartość, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z wydanym w sprawie postanowieniem o odrzuceniu skargi (na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W świetle wskazanych okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a., zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.