V SA/Wa 2249/16

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... maja 2016 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie wniosku o ustanowienie adwokata.

M. K. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i niepełnoletnim synem, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, natomiast jej mąż posiada samochód osobowy o wartości 13.000 zł. W rubryce 10 wniosku oświadczyła, iż z tytułu umowy o pracę otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1.696,35 zł. Mąż Skarżącej jest od dwóch lat bezrobotny i nie osiąga dochodów. W uzasadnieniu podniosła, że jest "jedynym żywicielem rodziny", przebywa na urlopie macierzyńskim, jej mąż jest osobą niepełnosprawną (umiarkowany stopień niepełnosprawności). Z uwagi na niewystarczające dochody rodzina korzysta w pomocy najbliższych, pomocy społecznej (dochód wynosi poniżej 570 zł/os. w rodzinie), otrzymuje zasiłek rodzinny (95 zł/m.) oraz świadczenie rodzinne na dziecko (500 zł). Skarżąca przedstawiła swoje miesięczne zobowiązania stałe i wydatki, do których zaliczyła: czynsz za mieszkanie – 493,93 zł; opłaty za media, telefon, internet, TV – łącznie około 327 zł; koszty leczenia – 100 zł; wyżywienie, środki higieniczne, ubrania, obuwie – 1.400 zł. Ponadto wskazała, iż jej mąż spłaca pożyczkę w wysokości 20.000 zł, a rodzina dodatkowo korzysta z karty kredytowej (spłata w lipcu 2017 r. wyniosła 479,80 zł). Do formularza PPF Strona załączyła odpis skrócony aktu urodzenia syna, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności męża, zaświadczenie stwierdzające, że mąż Skarżącej jest zarejestrowanym bezrobotnym (od 28.09.2015 r.), wyciągi z rachunku bankowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, że postanowieniem z 20 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy przyznał Stronie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na uiszczenie wpisu od skargi. Ponieważ Skarżąca nadal korzysta z nieodpłatnej pomocy prawnej adwokata ustanowionego z urzędu postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. zgodnie z którym jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powyższe wniosek należy ocenić pod katem wystąpienia w sprawie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na obecnym etapie postępowania, w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej na Stronie ciąży obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Wskazać należy, iż trzyosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z jednego wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.696,35 zł. Mąż Skarżącej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a nadto z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć zatrudnienia. Skarżąca w dniu 25 października 2016 r. urodziła dziecko, przebywa na urlopie macierzyńskim i otrzymuje 80% wartości dotychczasowego wynagrodzenia. Z uwagi na spełnienie kryterium dochodowego rodzinie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego i świadczenia rodzinnego w wysokości 500 zł. Stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych. Dlatego zwolnienie Strony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest zasadne. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 ust. 2 orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia, a na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.