V SA/Wa 2514/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze sprzeciwu S. W. od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić sprzeciw.

1. Pismem z 10 marca 2021 r. S. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. 2. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o odrzucenie sprzeciwu, a w razie jego nieodrzucenia – o oddalenie sprzeciwu w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 3. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jednak w myśl art. 64a § 1 p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. 4. W związku z tym, że środek prawny wniesiony przez stronę skarżącą został oznaczony jako "sprzeciw", należało zatem ustalić, czy zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. 4.1. Przedmiotem tej decyzji było stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2020 r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na operację typu "Restrukturyzacja małych gospodarstw" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz małych gospodarstw" objętego PROW 2014-2020. W podstawie prawnej tej decyzji powołano art. 156 § 1 pkt 1 i 2, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505, ze zm.). 4.2. Z treści decyzji zaskarżonej sprzeciwem wynika zatem, że nie została ona wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że " organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Tymczasem decyzja zaskarżona sprzeciwem w niniejszej sprawie nie została wydana na skutek odwołania, a jej przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji – nie zaś uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. 4.3. W związku z tym, że zaskarżona decyzja nie została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., skarżącemu nie przysługiwało prawo do wniesienia sprzeciwu w trybie art. 64a § 1 p.p.s.a. Rozpatrywany sprzeciw należało zatem uznać za niedopuszczalny, co uzasadnia jego odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika bowiem, że sąd odrzuca sprzeciw, jeżeli jego wniesienie było niedopuszczalne. 5. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, o rodzaju środka zaskarżenia rozstrzyga jego treść, a nie tytuł czy powołanie konkretnego przepisu ustawy (zob. postanowienie NSA z 12 października 2018 r. sygn. akt I OSK 3206/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też Sąd zbadał, czy środek wniesiony przez stronę skarżącą, pomimo jego znaczenia jako "sprzeciw" może być zakwalifikowany jako skarga na decyzję (art. 50 p.p.s.a.). 5.1. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. 5.2. Z okoliczności sprawy wynika, że pismem z [...] lutego 2021 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2020 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana [...] lutego 2021 r. przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nie ma zatem wątpliwości, że decyzja ta została wydana w pierwszej instancji w ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. 5.3. W pouczeniu zawartym w zaskarżonej decyzji wskazano, że "od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji". W ocenie Sądu, skarżący został zatem prawidłowo pouczony o przysługującym mu prawie do wniesienia odwołania od decyzji wydanej – w pierwszej instancji – przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wniósł jednak bezpośrednio środek zaskarżenia do sądu administracyjnego. Tymczasem jak wynika z przytoczonego wyżej art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżącemu przysługiwało prawo do wniesienia środka zaskarżenia w postaci odwołania – jednak nie skorzystał z tego prawa, co oznacza, że nie mógł wnieść do sądu administracyjnego skargi tej decyzji. 5.4. Powyższe oznacza, że nawet gdyby potraktować rozpatrywany sprzeciw jako skargę na decyzję, to również podlegałaby ona odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) z opisanych wyżej przyczyn. 6. W ocenie Sądu, treść sprzeciwu z [...] marca 2021 r. w sposób jednoznaczny wskazuje, że przedmiotem tego środka zaskarżenia była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący w dwóch miejscach na pierwszej stronie tego pisma wskazał precyzyjnie numer zaskarżonej decyzji, a ponadto w treści pisma wpisał prawidłową datę jej wydania oraz znak (sygnaturę) sprawy w ramach której została wydana. Skarżący wskazał, że decyzja ta "unieważnia przyznaną mu dotację". Sąd nie ma zatem wątpliwości, że intencją skarżącego było zaskarżenie ww. decyzji. Na to stanowisko nie wpływa załączenie do skargi potwierdzenia przelewu w kwocie 100 zł zatytułowanego "Opłata za wpis stały od sprzeciwu na postanowienie Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...].02.2021 [...]". Wszystkie elementy sprzeciwu, podpisanego własnoręcznie przez skarżącego, świadczą bowiem o tym, że jego przedmiotem była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Sprzeciw ten jest jednak niedopuszczalny z przyczyn wskazanych powyżej. Należy również wskazać, że w związku z przyjętym przez skarżącego i wymienionym wyżej tytułem przelewu uznano za nieuzasadnione zarządzanie zwrotu tej kwoty w niniejszym postanowieniu w trybie art. 231 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem na obecnym etapie nie można z całą pewnością wykluczyć, że do Sądu wpłynie skarga na postanowienie, do którego nawiązuje tytuł przelewu. Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił, jak w sentencji.