V SA/Wa 2482/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Bożena Dąbkowska-Mastalerek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 14 lipca 2025 r. nr OPL/2025/129367 w przedmiocie nałożenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Warszawie wpis sądowy w wysokości 373, 20 zł (trzysta siedemdziesiąt trzy złote, 20/100) wpisany do rejestru opłat sądowych pod poz. 26148 w dniu 15 lipca 2025 r.

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (dalej "UFG") pismem z 22 maja 2025 r. nr OPL/2025/129367 poinformował [...] (dalej "Skarżący"), że w wyniku kontroli przeprowadzonej nie zidentyfikował w ogólnopolskiej bazie polis komunikacyjnych – Ośrodek Informacji UFG, umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, przypisanej do pojazdu marki TESLA o numerze rejestracyjnym [...] w okresie 27 marca -15 kwietnia 2025 r. W związku z powyższym wezwano skarżącą o przesłanie do UFG stosownych dokumentów, potwierdzających spełnienie ustawowego obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC lub jego nieistnienie. Jednocześnie w przypadku niespełnienia ww. obowiązku ubezpieczenia wezwano Skarżącego do uiszczenia opłaty w kwocie 9 330,00 zł, w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej pisma. W piśmie z 29 maja 2025 r. skierowanym do UFG Skarżący wniósł o anulowanie ww. opłaty oraz złożył wyjaśnienia. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżącej, UFG pismem z 14 lipca 2025 r. wyjaśnił skarżącej podstawy prawne swojego działania oraz zasady zawierania i rozwiązywania umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 14 lipca 2025 r. nr OPL/2025/129367. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a.", który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. Jak stanowi art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta kontrolą sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z 14 lipca 2025 r. nr OPL/2025/129367. Przedmiot zaskarżenia został precyzyjnie określony na pierwszej stronie skargi. Pismo to stanowi odpowiedz na otrzymaną od Skarżącego korespondencję z dnia 29 maja 2025 r. W treści zaskarżonego pisma z dnia 14 lipca 2025 r. nr OPL/2025/129367 organ: – poinformował o treści art. 23 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 367), – wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono brak obowiązkowej ochrony ubezpieczenia OC posiadacza rzeczonego pojazdu w okresie od 27 marca 2025 r. do 15 kwietnia 2025 r., – nadmienił, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie niespełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zwrócił się do zakładu ubezpieczeń o zajęcie stanowiska w sprawie, a w odpowiedzi ubezpieczyciel wskazał, że w powyższym okresie nie świadczył ochrony ubezpieczeniowej w zakresie OC, – wskazano, też że kwestie sporne dotyczące istnienia ochrony należy wyjaśnić bezpośrednio z ubezpieczycielem, a jeśli ubezpieczyciel potwierdzi lub przywróci ochronę i dokona korekty w zaaportowanych danych, to UFG anuluje nałożoną opłatę, – że okoliczności niezawarcia umowy ubezpieczenia OC, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie mogą mieć wpływu na zasadność nałożenia i dochodzenia przedmiotowej opłaty, bowiem to na posiadaczu pojazdu spoczywa obowiązek zapewnienia sobie ochrony ubezpieczeniowej, a UFG nie ma uprawnień do oceny przyczyn niespełnienia obowiązku ubezpieczenia, nie orzeka o winie i nie bada stopnia przyczynienia się zobowiązanego do zaistniałej sytuacji, analizując czy wynikała ona z nieświadomości, przypadkowego przeoczenia, nieprzychylnych zdarzeń losowych, czy z celowego uchylania się od obowiązku ubezpieczenia, zaś ocenie podlega jedynie fakt, czy zobowiązany spełnił ciążący na nim obowiązek, czy naruszył przepisy obowiązującego prawa; – że wobec powyższego dochodzenie przez UFG nałożonej opłaty jest w pełni uzasadnione. W zaskarżonym piśmie ponadto poproszono Skarżącego, o niezwłoczne uiszczenie należności (pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji), a także poinformowano, że istnieje możliwość zastosowania ulgi w spłacie przez rozłożenie zobowiązania na raty, po otrzymaniu stosownego podania. Sąd podkreśla, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że kognicji sądów administracyjnych podlega m.in.: 1) wezwanie przez UFG do uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, 2) decyzja UFG w przedmiocie umorzenia wspomnianej opłaty w całości lub w części albo udzielenia ulgi w jej spłacie, jak też 3) postanowienia wydane przez organy UFG w postępowaniu egzekucyjnym w administracji związane z dochodzeniem wspomnianej opłaty (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 marca 2025 r. o sygn. akt II GSK 2852/24 i z 26 sierpnia 2025 r. o sygn. akt II GSK 933/25). Wobec powyższego, będące przedmiotem skargi pismo UFG z 14 lipca 2025 r. nie jest żadną z form działalności administracji publicznej, której kontrola podlegałaby kognicji sądów administracyjnych. Przedmiot zaskarżenia w tej sprawie nie mieści się w katalogu aktów, czynności lub bezczynności i przewlekłości w ich wydaniu. Skarżący błędnie nazywał zaskarżone pismo "decyzją", ponieważ jest to jedynie pismo informacyjne Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Zawiera ww. informacje i stanowi odpowiedź na wcześniejszą korespondencję kierowaną do UFG przez Skarżącego. Sąd podkreśla, że udzielenie informacji nie ma charakteru władczego, także z tego powodu, że zostało podpisane przez pracownika UFG, który nie jest organem tego Funduszu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I GSK 691/18). W aktach sprawy przekazanych przez UFG znajduje się skierowane do Skarżącego wezwanie do uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku obowiązkowego ubezpieczenia z dnia 22 maja 2025 r. Jednak Skarżący przedmiotem skargi nie uczynił wezwania z dnia 22 maja 2025 r., a pismo informacyjne z 14 lipca 2025 r. Podsumowując wskazać należy, że zaskarżone pismo UFG nie stanowi żadnej z form działalności UFG podlegających kognicji sądów administracyjnych. Pismo będące przedmiotem skargi jest wyłącznie pismem informacyjnym. Zaskarżone pismo nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie kształtuje praw czy obowiązków skarżącej, nie stanowi władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia. Ma ono wyłącznie charakter informacyjny. Wobec tego nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wymienionych, w sposób wyczerpujący, w art. 3 § 2-3 p.p.s.a. Zaskarżone pismo nie podlega kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Skarga na pismo informacyjne jest zatem niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Sąd zwrócił też Skarżącemu wpis od skargi, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji postanowienia).