V SA/Wa 2379/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2012 r. w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: - odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2012 r.;

W dniu 27 października 2011 r. (data nadania pocztowego – k. 104 akt sądowych) J. S. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w niniejszej sprawie. Skarżący pouczony był w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 30 maja 2012 r odebranym w dniu 5 czerwca 2012r. o możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Pismem z dnia 6 maja 2014 r. (data nadania) skarżący wniósł o "przywrócenie terminu na złożenie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienia w sprawach rozpatrywanych pod sygnaturą akt: V SA/Wa 2379/11 i V Sa/Wa 2386/11", co Sąd potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2012 r.. Pismem z dnia 30 maja 2014 r. Skarżący wezwany został między innymi do wskazania przyczyn uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. Skarżący wskazał, iż uchybienie terminu spowodowane było brakiem otrzymania z Sądu orzeczenia dotyczącego sprawy i przekonaniem, że rozpatrywanie skargi trwa nadal. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a."), Sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, przywróci jej termin do dokonania tej czynności, jeżeli do uchybienia terminowi doszło bez winy strony. Orzeczenie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem przywrócenia terminu – stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. – jest po pierwsze złożenie wniosku w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, po drugie uprawdopodobnienie braku winy, a po trzecie dokonanie (równocześnie z wnioskiem) czynności, wobec której uchybiono terminowi. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje negatywnych skutków dla strony i upłynął rok od uchybionego terminu (wtedy przywrócenie dopuszczalne jest tylko wyjątkowo) – art. 86 § 2 i art. 87 § 5 p.p.s.a. Zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W przedmiotowej sprawie, należało zbadać kwestię terminowości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, bowiem od tego zależy możliwość jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2005 r. sygn. akt II FZ 1/2005 (LexPolonica nr 390396) niedopuszczalnym jest merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jeżeli Sąd pozostaje w przekonaniu o złożeniu tego wniosku po terminie zakreślonym w art. 87 § 1 p.p.s.a., gdyż uchybienie terminowi określonemu w tym przepisie powoduje konsekwencje wskazane w art. 88 p.p.s.a., który stanowi, że spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wyrok oddalający skargę w niniejszej sprawie wydany i ogłoszony został w dniu 3 lipca 2012 r. i od tej daty skarżący w terminie 7 dni winien złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia o czym poinformowany był w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 30 maja 2012 r. odebranym w dniu 5 czerwca 2012 r. Ratio legis instytucji przywrócenia terminu stanowi niewątpliwie ochrona stron postępowania przed negatywnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego, w przypadku braku ich winy w nie dokonaniu w terminie czynności procesowej. Ponadto, stosownie do art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Z powyższych przepisów wynika, że nawet brak winy w niedochowaniu terminu nie uzasadnia jego przywrócenia, jeżeli upłynął rok od uchybionego terminu a rozpatrywana sprawa nie stanowi "wyjątkowego przypadku". Obowiązujące przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie precyzują przy tym pojęcia "wyjątkowego przypadku". Jest to zwrot ustawowy o charakterze nieostrym, generalnym. Spełnienie tej przesłanki oceniać zatem należy indywidualnie w okolicznościach danej sprawy. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w przepisanym terminie oraz czy moc tych argumentów pozwala na stwierdzenie, że w sprawie zachodzi wypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 802/98, publ. OSNC 1999, nr 7-8, poz. 141, str. 86; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 1120780). W orzecznictwie przyjmuje się ponadto, że pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/11, opubl. zbiorze orzeczeń LEX pod nr 1130773). W doktrynie akcentuje się przy tym, że przez "wyjątkowy przypadek" rozumieć należy nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiły złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (tak B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, str. 197). W rozpatrywanej sprawie, porównując daty: uchybionego terminu (11 lipca 2012 r., tj. pierwszy dzień po upływie terminu przewidzianego na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia) oraz wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (6 maja 2014 r.) należy stwierdzić, iż wniosek o przywrócenie terminu wniesiono niewątpliwie po upływie roku od uchybionego terminu. Uznając zatem za niesporną okoliczność upływu ponad roku od uchybionego terminu zbadać należało, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi "wyjątkowy przypadek", o jakim mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., warunkujący dopuszczalność przywrócenia terminu w ogóle. W orzecznictwie wskazuje się, że istnienie wyjątkowego przypadku należy do przesłanek dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, dlatego też jej brak powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 p.p.s.a., nie zaś oddaleniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, str. 221 – 222). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wyjątkowe w rozumieniu art. 87 § 5 p.p.s.a. Jak wynika z lakonicznego uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, argumentem przemawiającym za jego przywróceniem ma być, w ocenie skarżącego, brak otrzymania z Sądu orzeczenia dotyczącego sprawy i przekonanie, że rozpatrywanie skargi trwało nadal. Ponadto kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Podkreślić należy, iż Skarżący w sposób przejrzysty i zrozumiały poinformowany został w punkcie 3 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 30 maja 2012 r., o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z treścią powyższego pouczenia w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Reasumując, okoliczności niniejszej sprawy oraz argumenty wspierające wniosek o przywrócenie terminu nie pozwalają uznać, że w przedmiotowym postępowaniu zachodzi przypadek wyjątkowy, warunkujący dopuszczalność przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 87 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 88 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.