V SA/Wa 2269/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia ... października 2019 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi S. P. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] października 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w W. nr [...] z 31 grudnia 2018 r. nakładającą karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lutego 2018 r. w miejscowości W. - na drodze krajowej nr [...]- funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. W trakcie kontroli kierowca okazał m.in.: prawo jazdy, dowody rejestracyjne pojazdów, dowód wydania nr [...], wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, numer referencyjny [...]. Z dokumentów wynikało, że podmiotem wysyłającym był [...] Sp. z o.o. w G., zaś podmiotem odbierającym i jednocześnie przewoźnikiem towaru: [...], ul. O. [...], Z., [...] O.. W wyniku kontroli zgłoszenia [...], w którym zadeklarowano przewóz [...] litrów produktów paliwowych (kod [...]), stwierdzono brak uzupełnienia przez przewoźnika danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 - 8 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U z 2017 r., poz. 708 ze zm.) - dalej: "ustawa SENT". Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...] z [...]lutego 2018 r., który został podpisany przez kierującego bez zgłoszenia uwag. Postanowieniem z [...]października 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej. Następnie pismem z [...]października 2018 r. organ I instancji wezwał stronę w terminie 7 dni do wyjaśnienia czy zdaniem przedsiębiorcy zachodzą okoliczności (z zastrzeżeniem, o którym mowa w art. 26 ust. 3 pkt 1 - 3 ustawy SENT) wskazujące na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie stwierdzone w trakcie kontroli oraz przekazanie stosownych dowodów. Pismem z [...] października 2018 r. strona zwróciła się z wnioskiem o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Podniosła, że brak uzupełnienia danych w dokumencie SENT był spowodowany problemem z łączem internetowym oraz błędem pracownika, który nie sprawdził ponownie poprawności zapisu. W trakcie kontroli dokonano aktualizacji zgłoszenia. W świetle tych okoliczności zdaniem strony można uznać, że zachodzi ważny interes przewoźnika przemawiający za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej. Następnie pismem z [...] listopada 2018 r. S. P. ponownie zwrócił się o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, wskazując, że działanie takie nie będzie stanowiło udzielenia pomocy publicznej. Wskazał m.in., że w dniu przewozu ładunku wszystkie wymagane dane zostały wprowadzone do rejestru [...], jednakże z uwagi na awarię systemu komputerowego, nie zostały wysłane do bazy, dlatego też nie pojawiały się w rejestrze. Sytuacja taka wypełnia definicję siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a. Do pisma załączono szereg dokumentów dotyczących sytuacji ekonomicznej strony, tj. bilans i rachunek zysków i strat, wykaz wymagalnych zobowiązań i należności, zaświadczenie o udzieleniu pomocy de minimis. Następnie pismem z [...] listopada 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień odnośnie przywołanej awarii systemu komputerowego, tj.: czy była to awaria, przerwa techniczna spowodowana niedostępnością rejestru zgłoszeń SENT prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, czy też problemy z łączem internetowym/awarią systemu komputerowego leżącymi po stronie przewoźnika oraz do dostarczenia dokumentu zastępującego zgłoszenie (zawierającego numer referencyjny [...] i dane zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy SENT), o którym mowa w § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 kwietnia 2017 r. w sprawie zgłoszeń przewozu towarów i sposobu postępowania w przypadku niedostępności rejestru zgłoszeń (Dz. U. z 2017 r. poz. 787). W odpowiedzi pismem z [...] listopada 2018 r. strona wyjaśniła, że przyczyną niezapisania danych w SENT był problem z połączeniem internetowym leżącym po stronie operatora - firmy [...]. Prawdopodobnie były to chwilowe przeciążenia łączy internetowych. Router przewoźnika działał poprawnie. W trakcie kontroli dokonano poprawnego uzupełnienia danych. Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z czego nie skorzystała. Decyzją [...] grudnia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu nieuzupełnienia zgłoszenia [...] o dane z art. 5 ust. 4 wskazanej ustawy. Strona złożyła odwołanie od tego rozstrzygnięcia, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2018 r. Organ stwierdził, że w wyniku kontroli zgłoszenia [...], w którym zadeklarowano przewóz [...] litrów produktów paliwowych (kod [...]), stwierdzono brak uzupełnienia przez przewoźnika wszystkich danych określonych w art. 5 ust. 4 pk: 1-8 ustawy SENT. Wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) – dalej: "ustawa zmieniająca", do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienionej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienionej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Zatem w przypadku, gdy naruszenie obowiązków określonych w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy SENT, miało miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, zastosowanie będzie miał przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT w brzmieniu dotychczasowym. Organ odwoławczy podniósł, że w art. 5 ust. 4 wspomnianej ustawy ustawodawca nałożył na przewoźnika obowiązek uzupełnienia danych wymienionych w powyższym przepisie przed rozpoczęciem przewozu. Istotny jest zatem moment czasowy wprowadzenia danych do zgłoszenia, z którym wiążą określone skutki w postaci nałożenia kary pieniężnej (art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej). Podkreślił, że uzupełnienie danych dopiero po ujawnieniu nieprawidłowości przez kontrolujących, nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy SENT. Z tej przyczyny powoływanie sią strony na fakt aktualizacji zgłoszenia, które zostało dokonane dopiero w czasie kontroli, nie jest przesłanką do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Wyjaśnił, że przewoźnik prawidłowych danych nie uzupełnił przed rozpoczęciem przewozu, co jest równoznaczne z naruszeniem ciążących na nim obowiązków. Zachowanie takie stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisów określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 - 8 ustawy SENT i zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, w związku z art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2018 r. poz. 1039), jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 5.000 zł. Podniósł także, że ustawa SENT nie przewiduje możliwości różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT czy stopnia zawinienia. Ustawodawca w art. 5 ust. 4 wyraźnie określił dane, które przewoźnik jest zobowiązany wskazać w zgłoszeniu SENT przed rozpoczęciem przewozu towarów. Podkreślił, że ustawa SENT nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku winy podmiotu przy wpisaniu w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym, ani miarkowania wysokości kary. Stwierdził, że przesłanką do odstąpienia od nałożenia kary nie jest też z całą pewnością problem z łączem internetowym leżący po stronie operatora sieci [...]. Podkreślił, że jedynie w przypadku awarii systemu SENT podmiot jest zwolniony z odpowiedzialności za brak wymaganych wpisów w rejestrze, lecz pod warunkiem zastosowania procedury awaryjnej określonej przepisami ustawy SENT i rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Stosownie do postanowień art. 9 ustawy SENT przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo - Celnych. W przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu. W takim przypadku podmiot wysyłający albo podmiot odbierający jest obowiązany przekazać przewoźnikowi dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie. Organ zauważył, że w niniejszej sprawie procedura awaryjna nie została zastosowana. Zdaniem organu problem z łączem internetowym leżący po stronie operatora sieci [...], na który powołuje się skarżący, nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za brak uzupełnienia danych w systemie SENT. Podniósł, że przewoźnik nie ma prawa rozpocząć przewozu towarów bez uzupełnienia w wymaganym zakresie zgłoszenia. Decydując się na takie posunięcie przewoźnik narusza przepisy ustawy SENT, narażając się tym samym na konsekwencje przewidziane ustawą, m.in. w postaci nałożenia kary pieniężnej w wysokości przewidzianej przepisami. W związku z powyższym przeprowadzenie zgłoszonego w odwołaniu dowodu w postaci przesłuchania w charakterze świadka E. R. - pracownika stacji zajmującego się zamawianiem paliw, na okoliczność tego, że brak uzupełnienia danych przez przewoźnika spowodowany był problem z łączem internetowym leżącym po stronie operatora sieci [...], organ uznał za bezzasadny. Ustalenie tych okoliczności nie ma bowiem znaczenia dla nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z tytułu nieuzupełnienia zgłoszenia SENT o dane określone w art. 5 ust. 4 pkt. 1-8 ustawy SENT. Organ wyjaśnił również, że przepisy ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym powołany w odwołaniu art. 189d i 189e, nie mają zastosowania w sprawach nakładania kar pieniężnych z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT. Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania, zawartymi w art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W myśl natomiast art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem organu w tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nawet jeżeli przepisy te, w ocenie strony, są korzystniejsze dla podatnika. W ocenie organu odwoławczego skarżący nie przedstawił, stosownej argumentacji przemawiającej za wystąpieniem w przedmiotowej sprawie przesłanki interesu publicznego ani ważnego interesu przewoźnika, warunkującej odstąpienie od nałożenia kary. Organ wskazał, że zdaniem skarżącego organ powinien był odstąpić od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków ustawy SENT z uwagi na interes publiczny, który należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy i sprawność działania aparatu państwowego. Zdaniem strony "awaria" systemu elektronicznego to nadzwyczajna okoliczność, która powinna przemawiać za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej w imię zasady praworządności i zaufania do działania organów państwa. W ocenie organu odwoławczego problem z łączem internetowym leżący po stronie operatora sieci [...] oraz błąd pracownika, który nie sprawdził poprawności zapisania danych w systemie SENT, z całą pewnością nie przemawiają za odstąpieniem od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny w kontekście zasady zaufania do organów. Jedynie w przypadku awarii systemu SENT podmiot jest zwolniony z odpowiedzialności za brak dokonania wymaganych wpisów w rejestrze, lecz pod warunkiem zastosowania procedury awaryjnej określonej przepisami ustawy SENT. W przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu. W takim przypadku podmiot wysyłający, albo podmiot odbierający jest obowiązany przekazać przewoźnikowi dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie. Organ podniósł ponownie, że w sprawie procedura awaryjna nie została zastosowana. Zdaniem organu bez upewnienia się co do poprawności wprowadzanych danych do systemu SENT (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie i co przyznała sama strona), przewoźnik nie powinien rozpocząć przewozu towaru objętego systemem monitorowania. W przeciwnym razie naraża się na odpowiedzialność finansową wynikającą w ustawy SENT za niedopełnienie obowiązków wynikających z tej ustawy. W ocenie organu, ani chwilowe przeciążenie sieci i błąd pracownika firmy polegający na niezweryfikowaniu wpisu do rejestru, ani uzupełnienie brakujących danych w czasie kontroli nie są, na gruncie przepisów ustawy SENT, podstawą do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny. Organ podniósł, że analizując przesłankę ważnego "ważnego interesu przewoźnika" należy stwierdzić, iż wiąże się ona przede wszystkim z sytuacją ekonomiczną wnioskodawcy. Przesłanka ta nie może być rozpatrywana w oderwaniu od aktualnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Wyjaśnił, że z analizy przedstawionych dokumentów finansowych za lata 2015 -2017 wynika, że firma skarżącego osiągnęła przychody roczne na zbliżonym poziomie: za 2015 r. w wysokości: [...] PLN, za 2016 r. w wysokości [...] PLN i za 2017 r. w wysokości - [...] PLN. Podmiot nie odnotował we wskazanych latach strat. Aktywa trwałe utrzymują się na przybliżonym poziomie: w 2015 r. - [...] PLN, w 2016 r. - [...] PLN i w 2017 r. - [...] PLN. Zgodnie z nadesłanym przez skarżącego oświadczeniem z [...] listopada 2018 r. nie ciążą na nim żadne wymagalne zobowiązania, a także nie toczy się wobec niego postępowanie sądowe, egzekucyjne lub windykacyjne dotyczące niespłaconych zobowiązań. Zgodnie natomiast z zaświadczeniem wydanym przez Starostę W. skarżący korzystała z pomocy de minimis w roku 2017 na kwotę [...] zł ([...] EUR). W związku z powyższym organ uznał, iż kondycja finansowa firmy jest stabilna. Podkreślił, że sam skarżący swojej sytuacji finansowej nie uważa za słabą, co znalazło wyraz w odwołaniu. Stwierdził, że kryterium "ważnego interesu przewoźnika" wymaga wykazania przez skarżącego konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają zapłacenie kary pieniężnej bez udzielenia wnioskowanego wsparcia. Zdaniem organu z wyjaśnień skarżącego zawartych w odwołaniu i wcześniejszej korespondencji z organem I instancji nie wynika, że wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z powodu ważnego interesu przewoźnika. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na opisaną decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz decyzji ją poprzedzającej i o umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. 2017, poz. 708) - "ustawa SENT", w brzmieniu obowiązującym 6 lutego 2018 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowane wynikające z błędnej oceny, że nie zaistniał ważny interes strony i interes publiczny przemawiający za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, naruszenie prawa materialnego w postaci art. 189d k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 4 i ust. 5 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nie wzięcie pod uwagę szeregu ważnych okoliczności mogących mieć wpływ na sam fakt wymierzenia kary pieniężnej, jak i jej wysokość, naruszenie prawa materialnego w postaci art. 189e k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 4 i ust. 5 ustawy SENT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędne j oceny, że do naruszenia prawa w dniu [...] lutego 2018 r. nie doszło wskutek siły wyższej, naruszenie prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 2 w zw. z art. 5 ust 4 pkt 1 ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym 6 lutego 2018 r., poprzez niedopuszczalnie nadmiernie rozszerzającą wykładnię tego przepisu, wadliwą wykładnię art. 22 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym 6 lutego 2018 r., w zw. z art. 189d i art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sytuacji gdy ustawa przewiduje możliwość odstąpienia ad wymierzenia kary pieniężnej, to nie jest możliwe wymierzenie kary w wysokości mniejszej niż maksymalna, naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów podatkowych i z naruszeniem zasady proporcjonalności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z [...] stycznia 2020 r. skarżący wniósł replikę na odpowiedź na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Na wstępie należy wyjaśnić, że [...] września 2020 r. do postępowania sądowego zgłosił się M. P. jako zarządca sukcesyjny po zmarłym skarżącym S. P. (data zgonu [...] kwietnia 2020 r.). Do akt sprawy dołączył akt notarialny z [...] kwietnia 2020 r. (repertorium A nr [...]) o powołaniu zarządcy sukcesyjnego, z którego wynika, że w tym samym dniu okoliczność ta została zgłoszona do CEiDG. Wskazać należy, że instytucja zarządcy sukcesyjnego została wprowadzona do systemu prawnego ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1629 ze zm.). Zgodnie z art.18 przywołanej ustawy zarząd sukcesyjny obejmuje zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. Przechodząc do rozpoznania istoty sprawy należy zauważyć co następuje: Spór dotyczy zasadności nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł w związku z nieuzupełnieniem rejestru zgłoszeń SENT o dane wskazane w art. 5 ust. 4 pkt 1-8 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 z późn. zm.) - dalej "ustawą SENT", która została znowelizowana ustawą z dnia 30 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r ., poz. 1039) dalej; "ustawa zmieniająca" - która te weszła w życie 14 czerwca 2018 r. Zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów określa ustawa SENT. Jej art. 3 ust. 1 określa elementy, z których składa się system monitorowania Obejmuje on gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty zobowiązane. W ust. 2 tego artykułu (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji) przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar z pozycji CN [...]. Stosownie do postanowień art. 9 ustawy, przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo - Celnych. W przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu. W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół. Obowiązek sporządzenia protokołu wynika wprost z przepisu art. 13 ust. 7 pkt 1 ustawy i stanowi dowód obrazujący stan faktyczny zatrzymania oraz kontroli środka przewozowego wraz z towarem, poruszającego się po drodze publicznej. Należy wyjaśnić, że [...] czerwca 2018 r. weszła w życie ustawa zmieniająca z dnia [...] maja 2018 r. Stosownie do postanowień jej art. 1 pkt 1 zmieniony został tytuł ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, który otrzymał brzmienie "o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów". Zgodnie z art. 1 pkt 6 lit c ustawy zmieniającej zmieniło się także brzmienie przepisu art. 5 ust. 4 ustawy SENT. Przepis ten został rozszerzony. Ustęp 4 pkt 1 tego przepisu zawiera regulację dotyczącą obowiązków przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej, a ust. 4 pkt 2 regulację dotyczącą obowiązków przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu towaru po krajowej sieci kolejowej. Jednakże zarówno brzmienie ustawy SENT obowiązujące w chwili kontroli, jak i po nowelizacjach jest tożsame i jednoznaczne co do tego, że "przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru" uzupełnić zgłoszenie SENT o stosowne dane. Wykładnia literalna omawianej normy (ale i teleologiczna, funkcjonalna czy systemowa) jest oczywista i nie budzi najmniejszych wątpliwości Sądu. Wbrew zarzutom skargi, przewoźnik jest zobowiązany uzupełnić zgłoszenie SENT o wymagane dane jeszcze przed rozpoczęciem przewozu towaru. Przyjęcie stanowiska skarżącego, że może je uzupełnić później, także w czasie lub po kontroli, niweczyłoby sens tak sprawowanej kontroli wypełniania tego obowiązku. Stosownie do postanowień art. 1 pkt. 24 lit b ustawy zmieniającej określona w art. 22 ust. 2 ustawy SENT wysokość kary za nieuzupełnienie przez przewoźnika zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 została podwyższona z 5.000 zł na 10.000 zł. Jednakże zgodnie z przepisem art. 14 ustawy do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienionej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienionej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Zatem w przypadku gdy naruszenie obowiązków określonych w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy SENT, miało miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw, zastosowanie będzie miał przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT w brzmieniu dotychczasowym. Jak wynika z protokołu nr [...] w niniejszej sprawie kontrolę przeprowadzono [...] lutego 2018 r., czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw. W wyniku kontroli zgłoszenia SENT [...], w którym zadeklarowano przewóz [...] litrów produktów paliwowych (kod CN [...]), stwierdzono brak uzupełnienia przez przewoźnika danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 - 8 ustawy SENT. Zauważyć należy, iż skarżący co do zasady nie kwestionuje faktu niedopełnienia obowiązku i braku uzupełnieniu zgłoszenia o wszystkie dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy SENT. Podnosi jednak, że brak uzupełnienia zgłoszenia o wymagane dane był spowodowany okolicznościami zewnętrznymi. Znamienne jednak, że w protokole kontroli kierowca reprezentujący przewoźnika nie zgłaszał jakichkolwiek uwag i nie wskazywał przyczyn braku wcześniejszego uzupełnienia zgłoszenia SENT (co skutecznie uczyniono dopiero w czasie kontroli, po wykryciu nieprawidłowości). W piśmie z [...] października 2018 r. skarżący stwierdza, że "ewentualny brak danych w dokumencie SENT był spowodowany problemem z łączem internetowym oraz błędem pracownika, który nie sprawdził ponownie poprawności zapisu". W piśmie z [...] listopada 2018 r. wyjaśnia z kolei, że "dane zostały wprowadzone do rejestru [...], jednakże z uwagi na awarię systemu komputerowego dane nie zostały wysłane do bazy, dlatego też nie pojawiły się w rejestrze". W piśmie z [...] listopada 2018 r. twierdzi, że "przyczyną niezapisania danych w SENT był problem z połączeniem internetowym leżącym po stronie operatora, a od firmy Orange nie otrzymaliśmy komunikatu o problemach i powodach w zakłóceniach w sieci. Prawdopodobnie były to chwilowe przeciążenie łączy internetowych (...) nasze urządzenie typu router działało poprawnie". Okoliczności te w ocenie skarżącego zwalniają go z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy SENT, tym bardziej, że nie doszło z tego powodu do uszczuplenia należności podatkowych. Stanowisko to jest niezasadne, ponieważ nałożenie kary wynikające z niedopełnienia wymaganego obowiązku wynikają wprost z ustawy i nie zależą od zawinienia strony. Organ słusznie zauważył, że ustawa SENT nie przewiduje możliwości odstąpienia od ukarania z uwagi na jednostkowe naruszenie jej przepisów przez przewoźnika, ani możliwości różnicowania odpowiedzialności przewoźników w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT czy stopnia zawinienia, o co wnioskuje skarżący. Jednakże błędne jest stanowisko organu, że przepisy k.p.a. o karach pieniężnych w tym powołany przez skarżącego art. 189e, a priori nie mogą nie mieć zastosowania w sprawach nakładania kar pieniężnych z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT. Wyjaśnić należy, iż w myśl art. 189a § 1 k.p.a., w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, a więc Działu IVa - Administracyjne kary pieniężne. Dział ten zawiera regulację prawną, która nie ma samoistnego charakteru, bowiem stosuje się ją tylko w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnych kar pieniężnych lub udzielania ulg w jej wykonaniu, przewidzianych w odrębnych przepisach prawa. Jednakże, zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Zatem przepisów działu IVa k.p.a. nie stosuje się w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych (szczególnych) spraw enumeratywnie wymienionych w pkt 1-6 § 2 art. 189a k.p.a. Poza sporem jest, że przepisy SENT regulują przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, sztywno określają jej wysokość oraz wskazują okoliczności umożliwiające odstąpienia od niej, co oznacza, że w pozostałych sprawach mogą mieć zastosowanie przepisy Działu IVa k.p.a., ale pod warunkiem jednak, że wystąpi stan faktyczny wyczerpujący dyspozycję danej regulacji Działu IVa k.p.a. Zatem, przepis 189a k.p.a. przewiduje stosowanie przepisów Działu IVa w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu, chyba że przepisy odrębne (szczególne) regulują sprawy określone w art. 189a § 2 pkt 1 - 6 k.p.a. Przepis ten i następne stanowią więc uzupełnienie regulacji przewidzianych w przepisach szczególnych odnośnie do spraw nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu, z zachowaniem zasady, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (lex specialis derogat legi generali). Celem bowiem art. 189a § 2 k.p.a. jest uzupełniające stosowanie przepisów k.p.a. w zakresie, który nie został uregulowany odmiennie w przepisach odrębnych. W niniejszej sprawie takim przepisem szczególnym jest art. 22 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów zgodnie z którym w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokość 5.000 zł. Przepisy ustawy SENT (art. 22 ust. 3) przewidują również możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ale tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Przepis ten wyłącza zatem możliwość zastosowania art. 189d k.p.a. jak i art. 189f. Oznacza to, że ustawodawca, określając karę z art. 22 ust. 2 ustawy SENT określił jej wysokość sztywno bez możliwości jej zmiany, czy miarkowania, jak oczekuje tego skarżący. Miarkowanie wysokości kary i instytucja odstąpienia od niej nie są przy tym tożsame. Ta dwa różne sposoby działania organu, dwa różne rodzaje ulgi. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, mógł mieć jednak hipotetycznie zastosowanie art. 189e k.p.a., zgodnie z którym w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu - ponieważ ustawa SENT nie reguluje takiego przypadku. Jednakże w stanie faktycznym sprawy nie sposób mówić o wykazaniu wystąpienia siły wyższej. Skarżący nie wyjaśnił przekonująco i jednoznacznie kwestii problemu z łączem internetowym poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów/wyjaśnień firmy [...] potwierdzających wystąpienie awarii sieci Internet. To skarżąc będący stroną umowy z firmą [...] o świadczenie usług telekomunikacyjnych, jest właściwy do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej ten fakt, a takich dowodów nie złożono. Podkreślenia wymaga, że sam skarżący wyjaśnił, że brakujące dane uzupełniono w trakcie kontroli. W żaden sposób nie wykazał, że brak możliwości wpisania danych nastąpił w następstwie działania siły wyższej, co istotne jeszcze przed rozpoczęciem przewozu towaru. Nie zastosował również procedury awaryjnej dokonania zgłoszenia przewidzianej przez przepisy ustawy SENT. Na koniec należy wskazać, że w okolicznościach sprawy organ był uprawniony do uznania, że nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT zezwalające na odstąpienie od wymierzenia kary. W realiach sprawy organ przekonująco uzasadnił, dlaczego ani ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny nie uzasadniały odstąpienie od nałożenia kary. Sąd podkreśla przy tym, że nawet wystąpienie takich okoliczności, nie obligowałoby organu do takiego działania (decyzja uznaniowa). Organ prawidłowo stwierdził w szczególności, że w sprawie skarżący nie wykazał istnienia trudnych warunków finansowych i braku możliwości regulowania zobowiązań. Wręcz przeciwnie, przekazane przez niego dokumenty świadczą o stabilnej sytuacji finansowej i nie uzasadniają zwolnienia z obowiązku uiszczenia kary pieniężnej. Wreszcie wbrew stanowisku skarżącego w sprawie nie mamy do czynienia z zaniechaniem legislacyjnym, skoro wskazana w art. 26 ust. 4 ustawy SENT delegacja ustawowa, nie obliguje Rady Ministrów do wydania rozporządzenia wykonawczego, a jedynie stwarza taką możliwość ("może"). Podsumowując uznać należy, iż decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy określone w przepisach prawa, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenia zostały oparte na dowodach zgromadzonych w postępowaniu, wszechstronnie rozpatrzonych z punktu widzenia przesłanek zawartych w materialno-prawnej podstawie rozstrzygnięcia. Odmienne niż organ uznanie przez Sąd hipotetycznej możliwości zastosowania w sprawach tego rodzaju (ale nie tej konkretnej) instytucji wskazanej w art. 189e k.p.a. nie jest okolicznością mogącą mieć wpływ na treść kontrolowanej decyzji. Zarzuty formułowane w skardze i jej uzasadnieniu nie zasługują na uwzglednienie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.