I SA/Gd 1608/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A w Ł. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1608/19 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu postanawia oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1608/19, wydanym na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Stowarzyszenia A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 lipca 2019 w przedmiocie odmowy zwolnienia towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu. W dniu 13 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego) Stowarzyszenie wniosło o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wyjaśniła, że z przyczyn od niej niezależnych nie mogła złożyć wniosku w terminie oraz uczestniczyć w rozprawie. Jako przyczynę wskazano okoliczność, że rozprawa została wyznaczona na dzień 3 czerwca 2020 r., a zatem w terminie szczytu pandemii. Prezes zarządu, z uwagi na wiek oraz choroby współistniejące, znajduje się grupie osób o podwyższonym stopniu ryzyka zarażenia COVID-19. Mimo, że stawiennictwo na rozprawie jest nieobowiązkowe, strona chciała uczestniczyć w rozprawie, bronić swoich racji oraz przedstawić nowe dowody. Jako drugą okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu wskazano, że zgodnie z ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Nr 374 ze zm.) rozprawa, do czasu zakończenia stanu zagrożenia epidemicznego, nie powinna się odbyć. Do powyższego wniosku dołączono wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Warunek formalny z przepisu art. 87 § 4 p.p.s.a został w sprawie spełniony, gdyż wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z treści wniosku nie można wywieść z jakim konkretnie zdarzeniem strona wiąże ustanie przyczyny uchybienia terminowi, gdyż podaje jedynie w sposób ogólny, że niezachowanie terminu wiąże się ze stanem zdrowia Prezesa Zarządu, albowiem jest on w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na COVID-19. W związku z tym Sąd nie jest w stanie ustalić, czy wniosek został wniesiony z zachowaniem 7 - dniowego terminu, o którym stanowi przepis art. 87 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem w sytuacji, gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin ten został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt l OZ 376/08; postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 661/06, postanowienie NSA z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt II OZ 885/06). Oceniając zatem na podstawie treści wniosku o przywrócenie terminu, czy niedochowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, który upłynął w dniu 10 czerwca 2020 r., było zawinione, czy nie, wskazać należy, że o braku winy można mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt l SA/Gd 794/99, z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98, należy też podkreślić, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W ocenie Sądu strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA z 3 czerwca 2020 r. Należy zauważyć, że z akt sądowych wynika, że strona skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, na którą stawiennictwo nie było obowiązkowe oraz o sposobie zaskarżania orzeczeń sądowych, w tym o zasadach ubiegania się o sporządzenie uzasadnienia i jego konsekwencjach. Zawiadomienie to zostało doręczone adresatowi w dniu 15 maja 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy, k. 124 akt sądowych), a więc z ponad dwutygodniowym wyprzedzeniem. W ocenie Sądu działający w imieniu strony skarżącej Prezes Zarządu, będący jedyną osobą upoważnioną do reprezentacji Stowarzyszenia (co wynika z odpisu KRS znajdującego się w aktach sprawy), działając z należytą starannością powinien zadbać, aby w czasie gdy nie może należycie sprawować swojej funkcji, zapewnione było bieżące funkcjonowanie Stowarzyszenia. W tym celu mógł ustanowić pełnomocnika (np. pracownika) albo zlecić pracownikowi przekazywanie sobie informacji o wydanym wyroku. Okoliczności tych we wniosku nie wykazano. Z akt sprawy wynika również, że nie wniesiono o odroczenie rozprawy. W ocenie Sądu strona skarżąca nie dołożyła w przedmiotowej sprawie jakiejkolwiek staranności w prowadzeniu swoich spraw, a okoliczności na które strona powołuje się we wniosku o przywrócenie terminu w żaden sposób nie uzasadniają uwzględnienia wniosku. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że do biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie miał zastosowania przepis art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374), zgodnie z którym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten został bowiem uchylony z dniem 16 maja 2020 r. na mocy przepisu art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875). W ustawie zmieniającej, w treści art. 68 pkt 6 wskazano wprawdzie, że terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r., których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie zmieniającej tj. od dnia 25 maja 2020 r., niemniej jednak przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej spawie. Rozprawa została bowiem wyznaczona na dzień, w którym przepis art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. już nie obowiązywał, a zatem bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie uległ ani wstrzymaniu ani zawieszeniu na podstawie wskazywanego przepisu. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., oddalił wniosek o przywrócenie terminu.