V SA/Wa 1866/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w O. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 3 kwietnia 2024 r. znak DIP-IX.025.12.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pomocy publicznej na restrukturyzację w formie pożyczki postanawia odrzucić skargę

[...] sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "strona" lub "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 3 kwietnia 2024 r. znak DIP-IX.025.12.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pomocy publicznej na restrukturyzację w formie pożyczki. Do skargi strona załączyła kopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] V Wydziału Gospodarczego Sekcji ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z 17 maja 2024 r. sygn. akt [...] o odrzuceniu wniosku spółki o ogłoszenie upadłości z uwagi na toczące się wobec strony postępowanie sanacyjne. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynikało, że postanowieniem z 18 października 2023 r. Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych umorzył postępowanie w sprawie [...] a zażalenie na to orzeczenie wniósł dłużnika, czyli skarżąca. Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z 9 lutego 2024 r. wydanym w sprawie [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w [...] V Wydziałowi Gospodarczemu Sekcji ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych do ponownego rozpoznania. Postępowanie w sprawie po otwarciu postępowania sanacyjnego skarżącej toczy się obecnie pod sygn. [...] . W wyniku sprawdzenia Krajowego Rejestru Zadłużonych Sąd ustalił, że Sąd Rejonowy w [...] , V Wydział Gospodarczy, postanowieniem z 13 lutego 2023 r. sygn. akt [...] postanowił otworzyć postępowanie sanacyjne skarżącej spółki i wyznaczyć zarządcę. W Rejestrze brakowało danych dotyczących statusu postępowania po uchyleniu postanowienia z 18 października 2023 r. o umorzeniu postępowania sanacyjnego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] V Wydziału Gospodarczego Sekcji ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych o udzielenie informacji jaki jest aktualnie status postępowania sanacyjnego [...] sp. z o.o. (KRS [...] ) wobec uchylenia przez Sąd Okręgowy w [...] postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o umorzeniu postępowania sanacyjnego, tj. czy nadal toczy się postępowanie sanacyjne wobec [...] sp. z o.o. (KRS [...] ) oraz czy zarządca masy sanacyjnej nadal pełni swoją funkcję, a jeżeli tak to na jakim etapie jest postępowanie. Sąd poinformował Sąd Rejonowy w [...] , że dane powyższe są niezbędne do nadania dalszego biegu sprawie sądowoadministracyjnej a nie zostały zamieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Sąd Rejonowy w [...] nie odpowiedział na powyższe wyzwanie jednakże w Krajowym Rejestrze Zadłużonych uzupełniono dane dotyczące strony skarżącej. Wynikało z nich, że w toku jest postępowanie sanacyjne prowadzone pod sygn. [...] (wszczęte 13 lutego 2023 r. i prowadzone dalej od 9 lutego 2024 r. wobec uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania sanacyjnego), dokonano zmianie zarządcy masy sanacyjnej strony skarżącej, której funkcję pełni obecnie [...] . Następnie WSA w Warszawie zawiadomił zarządcę masy sanacyjnej strony skarżącej o toczącym się niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, wezwał zarządcę do usunięcia braku w zakresie zdolności procesowej strony skarżącej poprzez wskazanie czy podtrzymuję skargę wraz z zawartymi w niej wnioskami i wstępuje do postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego przez spółkę, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W przypadku podtrzymania skargi i wstąpienia do postępowania, zarządca został zobowiązany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez osobiste (własnoręczne) podpisanie skargi przez zarządcę masy sanacyjnej i odesłanie do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie wraz z kserokopią skargi zostało doręczone zarządcy masy sanacyjnej spółki 7 czerwca 2025 r., a jego siódmy dzień wypadał w sobotę 14 czerwca 2025 r. Ostatnim dniem na wykonanie wezwanie i uzupełnienie braków formalnych skargi był poniedziałek 16 czerwca 2025 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia zarządca masy sanacyjnej skarżącej spółki w żaden sposób nie odpowiedział na wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie natomiast z art. 311 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1428 ze zm.), dalej: "p.r.", postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Zarządca - podobnie jak wykonawca testamentu, kurator spadku i syndyk masy upadłości - jest tzw. stroną zastępczą. Zasady zastępowania dłużnika przez syndyka i zarządcę sanacyjnego w danym postępowaniu są przy tym takie same (por. art. 144 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe), zatem orzecznictwo i stanowisko doktryny dotyczące funkcji syndyka mogą być w pełni wykorzystane przy wyjaśnianiu roli zarządcy w postępowaniu sanacyjnym (por. S. Gurgul, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, 2016 r., s. 1274-1275). Warto w związku z tym przywołać wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2009 r. III CSK 244/08, w uzasadnieniu którego wyjaśniono, że "podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony". W doktrynie natomiast podnosi się, że w toczącym się postępowaniu sądowym lub administracyjnym syndyk jest stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), w znaczeniu materialnym natomiast stroną jest sam dłużnik (por. W. Broniewicz, Stanowisko syndyka masy upadłości w procesach z jego udziałem, PiP 1993, z. 2, s. 45). Bezwzględny charakter art. 311 ust. 1 p.r. skutkuje całkowitym pozbawieniem dłużnika legitymacji procesowej w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz przed sądami polubownymi, dotyczących masy sanacyjnej, także w przypadku zezwolenia przez sąd dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu. Przy czym utrata w przypadku dłużnika uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony w znaczeniu procesowym (utrata legitymacji procesowej), nie oznacza, iż dłużnik pozbawiony zostaje zdolności procesowej. Zdolność taką dłużnik posiada zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (por. art. 26 p.p.s.a.), tracąc jedynie na rzecz zarządcy uprawnienie do wystąpienia w danym postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej (por. np. postanowienie NSA z 20 lutego 2019 r. I FSK 1731/18). Z akt sprawy oraz Krajowego Rejestru Zadłużonych wynika, że w dacie sporządzenia i wniesienia skargi (25 maja 2024 r.) wobec strony skarżącej toczyło i nadal toczy się postępowanie sanacyjne (wszczęte 13 lutego 2023 r. i prowadzone dalej od 9 lutego 2024 r. wobec uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania sanacyjnego, obecnie pod sygn. [...] ) i wyznaczono zarządcę masy sanacyjnej. Oznacza to, że jedynym podmiotem mającym legitymację procesową do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego masy sanacyjnej (a za takie należy uznać postępowanie z wniosku udzielenie pomocy publicznej na restrukturyzację w formie pożyczki) i występowania w tymże postępowaniu na rzecz [...] sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w [...] , jest zarządca masy sanacyjnej, wyznaczony w postanowieniu o otwarciu postępowania sanacyjnego bądź zmieniony w toku tego postępowania. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W myśl zaś art. 58 § 2 p.p.s.a. z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Jak stanowi art. 31 § 1 zd. 1 i § 3 p.p.s.a. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. W ocenie Sąd z uwagi na występujący po otwarciu postępowania sanacyjnego dualizm/dwoistość stron (dłużnik pozostaje stroną w znaczeniu materialnym, zaś zarządca masy sanacyjnej jest stroną w znaczeniu formalnym, procesowym) w sprawie istniała możliwość uzupełnienia braków skargi i nadanie sprawie dalszego biegi poprzez podtrzymanie skargi, konwalidowanie jej braków formalnych oraz wstąpienie do postępowania w charakterze skarżącego podmiotu mającego zdolność procesową, tj. zarządcę masy sanacyjnej. Z ww. względu Sąd zawiadomił zarządcę masy sanacyjnej strony skarżącej o toczącym się niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, wezwał zarządcę do usunięcia braku w zakresie zdolności procesowej strony skarżącej poprzez wskazanie czy podtrzymuję skargę wraz z zawartymi w niej wnioskami i wstępuje do postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego przez spółkę, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W przypadku podtrzymania skargi i wstąpienia do postępowania, zarządca został zobowiązany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez osobiste (własnoręczne) podpisanie skargi przez zarządcę masy sanacyjnej i odesłanie do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania, do dnia zarządca masy sanacyjnej skarżącej spółki w żaden sposób nie odpowiedział na wezwanie, pod stronie pozostaje jedynie spółka, która pozbawiona jest zdolności procesowej w sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.