V SA/Wa 182/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D. D. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 listopada 2022 r. znak 5UFG22WO01186685 w przedmiocie opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia posiadacza pojazdu mechanicznego postanawia: odrzucić skargę.

D. D. (zwany dalej "Stroną" lub "Skarżącym") wniósł skargę na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego znak [...] wzywające do przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie obowiązku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdów mechanicznego albo do uiszczenia opłaty za niespełnienie tego obowiązku w wysokości 5 600 zł. W odpowiedzi na skargę Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Wskazał, że sprawa o ustalenie z powództwa Skarżącego była przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Warszawie sygn. akt I C 2087/21, który oddalił powództwo przeciwko [...] Spółka europejska Oddział w Polsce z siedzibą w W., a w stosunku do Funduszu postępowanie umorzył. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. W pierwszej kolejności Sąd bada czy przedmiot niniejszej skargi należy do jego właściwości. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 t.j.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji - § 2a art. 3 p.p.s.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach - § 3 art. 3 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakwestionowanym przez Stronę pismem o znaku [...] z dnia 15 listopada 2022 r. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny poinformował Skarżącego, że w wyniku kontroli nie zidentyfikował w ogólnopolskiej bazie polis komunikacyjnych umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, przypisanej do pojazdu marki SKODA o nr rej. [...], w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 8 kwietnia 2021 r. Jednocześnie wezwał Stronę o przesłanie do Funduszu dokumentów potwierdzających spełnienie tego ustawowego obowiązku lub jego nieistnienie. Zaś w przypadku niespełnienia ww. obowiązku ubezpieczenia, Fundusz wezwał Stronę do uiszczenia opłaty w wysokości 5 600 zł. Jednocześnie Skarżący został pouczony, że na każdym etapie prowadzonego postępowania, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o ustalenie spełnienia lub niespełnienia obowiązku ubezpieczenia. W myśl art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2277), zwanej dalej "ustawą", ubezpieczeniami obowiązkowymi są m.in. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, zwane dalej "ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych". Według art. 84 ust. 1 spełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1-3, podlega kontroli wykonywanej przez organy do tego obowiązane lub uprawnione. Stosownie do art. 84 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest uprawniony Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Przepis art. 87 ust. 1 ustawy wskazuje zaś, że jeżeli osoba kontrolowana nie okaże dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, organ przeprowadzający kontrolę zawiadamia o tym Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w terminie 14 dni od dnia przeprowadzenia lub zakończenia kontroli. Art. 88 ust. 1 przewiduje, że osoba, która nie spełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie, jest obowiązana wnieść opłatę. Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy po przeprowadzeniu kontroli przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny lub po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 87 ustawy, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wzywa osoby obowiązane do zawarcia umowy ubezpieczenia do uiszczenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, opłaty, o której mowa w art. 88 ust. 1, albo do przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie w roku kontroli obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, określonego w art. 10 ust. 1. Przepis art. 90 ustawy w ust. 4 stanowi, że opłata staje się wymagalna następnego dnia po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, jeżeli zobowiązany nie udokumentował zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie, lub nie wniósł powództwa do sądu powszechnego, zgodnie z art. 10 ust. 2. W myśl art. 10 ust. 2 ustawy ustalenia spełnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że ustalenie spełnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia nie należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, a sądów powszechnych (por. postanowienia WSA w Warszawie: z 26.10.2020 r. VII SA/Wa 1046/20; z 28.01.2014 r. VI SA/Wa 3391/13). Stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Z powyższych przyczyn Sąd skargę odrzucił, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a.