V SA/Wa 155/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 października 2021 r. nr 1/CE/D/GR/2021/ARiMR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.

[...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] wniosła skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 października 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych. W treści skargi Strona zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w całości. Postępowanie to zostało zarejestrowane pod sygn. V SPP/Wa 8/22 i zakończone odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2022 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2022 r. Następnie, Strona wystąpiła z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek tego wniosku postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r. V SPP/Wa 315/22 referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2022r. sygn. akt V SPP/Wa 8/22 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 2 czerwca 2023 r. Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2023 r. Przewodniczący Wydziału wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 4 070 zł, stosownie do art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535), w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis ww. zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi Spółki w dniu 12 czerwca 2023 r. Po sprawdzeniu w rejestrze opłat w dniu 28 czerwca 2023 r. nie zidentyfikowano wpłaty. Z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS: [...]), pobranego [...] sierpnia 2023 r. z systemu teleinformatycznego Centralnej Informacji KRS wynika, że Spółka została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego [...] czerwca 2023 r. Wpis wykreślenia uprawomocnił się dnia [...] lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w punktach 1 i 2 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej oraz w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania). Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W rozpoznawanej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania przed tut. Sądem z przyczyny podmiotowej. Wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego ma bowiem skutek ostatecznego ustania bytu prawnego spółki. Z chwilą wykreślenia spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Posiadanie zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 i art. 28 § 1 p.p.s.a.) jest zaliczane do przesłanek procesowych, których istnienie sąd bierze z urzędu pod rozwagę w każdym stanie sprawy. W wypadku wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego, będącego skutkiem rozwiązania spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego na podstawie art. 25d ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym mocą postanowienia właściwego sądu, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 28.12.2022 r. I GSK 82/19; zob. postanowienie NSA z 10.01.2019 r. I FZ 384/18; por. także postanowienie WSA w Łodzi z 17.03.2020 r. III SA/Łd 659/18). Mając zatem na uwadze powyższe zaszła przyczyna do umorzenia postępowania sądowego. Niezależnie od powyższego nadmienić należy, że w sprawie zaszła także podstawa do odrzucenia skargi w oparciu o przepis art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi został doręczony pełnomocnikowi Strony w dniu 12 czerwca 2023 r. (zob. potwierdzenie odbioru na k. 51). A zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a., upłynął z dniem 19 czerwca 2023 r. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu, wpis ten nie został uiszczony. Co istotne, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wykreślona z rejestru na podstawie nieprawomocnego postanowienia sądu rejestrowego zachowuje osobowość prawną do chwili uprawomocnienia się tego postanowienia (por. uchwała SN (7) z 15.03.1991 r. III CZP 13/91, OSNC 1991/7, poz. 77; a także postanowienie SN z 29.06.2001 r. I CZ 73/01, OSNC 2002/3, poz. 35). W sprawie miało to miejsce w dniu 14 lipca 2023 r. W związku z tym, że w dacie orzekania przez Sąd wykreślenie skarżącej Spółki z rejestru jest prawomocne, to stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie sądowe należało umorzyć, albowiem wydawanie jakichkolwiek orzeczeń względem podmiotu, który w trakcie postępowania utracił zdolność sądową, a brak ten jest nieusuwalny, innych niż umorzenie postępowania, jest niezgodne z prawem. Dlatego orzeczono jak w sentencji o umorzeniu postępowania.