I GZ 223/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Op 139/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji z 16 grudnia 2022 r. nr 7/2022 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 20 lutego 2023 r., nr 47/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 2 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Op 139/23, odmówił wstrzymania wykonania decyzji z 16 grudnia 2022 r. w przedmiocie zwrotu dotacji, w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca lub Spółka) na postanowienie Zarządu Województwa Opolskiego z 20 lutego 2023 r., nr 47/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA braki wniosku nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do skarżącej instytucji ochrony tymczasowej, albowiem w istocie nie wykazała ona wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wystąpienia po jej stronie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez odmowę wstrzymania decyzji nr 7/2022 z dnia 16 grudnia 2022 r. w przedmiocie zwrotu dotacji, mimo iż spełnione zostały wszelkie przesłanki ustawowe do jej wstrzymania. Do zażalenia Spółka dołączyła raport ubezpieczyciela odnośnie likwidacji szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z 16 grudnia 2022 r. nie przedstawiła żadnej argumentacji uprawdopodobniającej, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącej do zwrotu środków dofinansowania do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wykazała swojej sytuacji materialnej, nie przedłożyła żadnych dokumentów, a zatem dokonanie ustalenia jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie decyzji na Spółkę okazało się niemożliwe. Skarżąca również w zażaleniu nie wykazała, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Podniosła jedynie, że w związku katastrofą budowlaną [...] i opóźnieniem wypłaty odszkodowania w chwili obecnej nie jest w stanie pokryć wszystkich zobowiązań. Na poparcie argumentacji przedstawiła raport ubezpieczyciela odnośnie likwidacji szkody, z którego to nie wynika uprawdopodobnienie, że zwrot określonej kwoty doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody. Nie przedstawiając żadnego dokumentu wykazującego finansową Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny nie był w stanie, tak jak Sąd I instancji, ocenić że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków względem skarżącej. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.