V SA/Wa 1352/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz -Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Asesor WSA - Joanna Dąbrowska, , Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi [...] na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 26 stycznia 2023 r. nr 14/23/IX-O w przedmiocie odmowy przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza uchyla zaskarżoną uchwałę.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej podjęło w dniu 26 stycznia 2023 r. uchwałę nr 14/23/IX-O, którą utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie z dnia 15 listopada 202 r. nr 146/R-IX/22. Uchwałę wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 z czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), art. 39 ust. 1 pkt 12 i art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1342), art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103) oraz uchwały nr 2/10/VI Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej do działania w imieniu Naczelnej Rady Lekarskiej. D. S., obywatel Ukrainy, wnioskiem z dnia 15 września 2022 r. wystąpił do Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, na podstawie decyzji Ministra Zdrowia z dnia 20 sierpnia 2022 r., a w związku z powyższym, również o wpisanie na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie i wpis do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie oraz wydanie dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza". Do wniosku załączono: decyzję Ministra Zdrowia z dnia 20 sierpnia 2022 r., dyplom specjalisty, certyfikat lekarza specjalisty w specjalności lecznictwo , orzeczenie o stanie zdrowia, wyciąg z ewidencji danych o pociągnięciu osoby do odpowiedzialności karnej, suplement do dyplomu. Organ I instancji skierował do strony wezwanie na posiedzenie Zespołu ds. weryfikacji znajomości języka polskiego. Zespół ds. weryfikacji znajomości języka polskiego po przeprowadzeniu postępowania, stwierdził, że strona nie posiada znajomości języka polskiego w stopniu umożliwiającym wykonywanie zawodu lekarza. Okręgowa Rada Lekarska w Warszawie podjęła w dniu 15 listopada 2022 r. uchwałę nr 146/R-IX/22 o odmowie przyznania stronie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, odmowy wpisania na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie oraz odmowy wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie, a także odmowy wydania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza". Strona złożyła odwołanie od ww. uchwały, w którym zarzuciła organowi naruszenie art. 7 ust. 13 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W ocenie strony Okręgowa Rada Lekarska ma obowiązek przyznać adresatowi decyzji Ministra Zdrowia o udzieleniu zgody na samodzielne wykonywanie zawodu lekarza warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej w uzasadnieniu uchwały z dnia 26 stycznia 2023 r. stwierdziło, że zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U z 2022 r. poz. 1731), w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii osobie, która uzyskała kwalifikacje lekarza lub lekarza dentysty poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, można udzielić zgody na wykonywanie zawodu lekarza albo zgody na wykonywanie zawodu lekarza dentysty oraz przyznać warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza albo warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w ust. 2a pkt 3-5 i 7. Warunkowe prawo wykonywania zawodu można zatem przyznać osobie, która m. in. ma pełną zdolność do czynności prawnych, jej stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu lekarza albo lekarza dentysty, wykazuje nienaganną postawę etyczną, posiada odpowiedni wskazany w ww. przepisach dyplom lekarza, lekarza dentysty. Zgodnie natomiast z art. 7a ustawy ozlild, minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia: 1. zakres znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, mając na względzie w szczególności zakres uprawnień zawodowych określonych w art. 2; 2. sposób i tryb przeprowadzenia egzaminu, o którym mowa w art. 7 ust. 3, wysokość opłaty za ten egzamin oraz wzór zaświadczenia potwierdzającego pozytywne złożenie egzaminu, mając na względzie zapewnienie prawidłowego przebiegu egzaminu oraz koszt organizacji egzaminu. Z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz egzaminu ze znajomości języka polskiego, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2181), wynika, że: lekarz, lekarz dentysta będący obywatelem państwa innego niż RP, ubiegający się o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza albo prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany znać język polski w mowie i piśmie w stopniu umożliwiającym: 1) stosowanie w mowie i piśmie prawidłowej terminologii medycznej, obejmującej mianownictwo anatomiczne, fizjologiczne, patofizjologiczne, stanów metabolicznych, rozpoznań, stanów chorobowych, procedur i zabiegów; 2) rozumienie tekstu pisanego, a w szczególności korzystanie z fachowej literatury i piśmiennictwa lekarskiego oraz przepisów regulujących wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty w RP; 3) porozumiewanie się z pacjentami, lekarzami, lekarzami dentystami i przedstawicielami innych zawodów medycznych, a w szczególności poprawne przeprowadzanie wywiadów lekarskich, udzielanie przystępnych i zrozumiałych dla pacjenta porad i informacji, przekazywanie danych o pacjencie, a także czynne uczestniczenie w konsyliach i konsultacjach oraz naradach i szkoleniach zawodowych; 4) redagowanie tekstów zgodnie z zasadami gramatyki i ortografii oraz czytelne odręczne prowadzenie dokumentacji medycznej, wypisywanie recept oraz skierowań na badania diagnostyczne i specjalistyczne, a także wydawanie orzeczeń i opinii lekarskich (§ 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Naczelna Rada Lekarska, zgodnie z ustalonym rocznym harmonogramem, przeprowadza egzamin z języka polskiego, zwany dalej "egzaminem", dla obywatela państwa innego niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, obywatela państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obywatela Konfederacji Szwajcarskiej, zwanego dalej "cudzoziemcem", na jego pisemny wniosek i po uiszczeniu opłaty, o której mowa w § 4 ust. 1. W ocenie organu z ww. przepisów wynika obowiązek NRL do przeprowadzania, m.in. obywatelom państw innych niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, egzaminów z języka polskiego. Racjonalny ustawodawca ma świadomość, iż aby dobrze wykonywać swój zawód lekarz musi we właściwy sposób komunikować się z pacjentem. Nie jest dopuszczalny taki standard komunikacji, w którym lekarz nie posługuje się językiem, którym włada przeciętny pacjent. Organy samorządu lekarskiego - w ramach sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu w interesie społecznym - są umocowane do weryfikacji spełniania wymogów dostępu do wykonywania zawodów lekarza i lekarza dentysty, w tym wymogu znajomości języka polskiego. Lekarze i lekarze dentyści sporządzają także akty urzędowe o dużej doniosłości prawnej: zaświadczenia lekarskie, orzeczenia o stanie zdrowia, historie choroby, karty informacyjne z leczenia szpitalnego (tzw. wypisy ze szpitali), karty zgonu. Niektóre z dokumentów mają charakter urzędowy, co w kontekście przepisów ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim w sposób oczywisty wymaga ich sporządzenia w tym języku. Dokumenty te muszą być sporządzone w języku zrozumiałym dla pacjenta i personelu medycznego. Konieczność znajomości języka polskiego przez lekarza jest oczywista. Ponadto pacjent, wyrażając zgodę na leczenie, musi uprzednio otrzymać podaną w przystępnej dla niego formie informację o rozpoznaniu, rokowaniach, możliwych i proponowanych metodach leczenia. Lekarz, który nie zna języka polskiego nie jest w stanie przeprowadzić z pacjentem wywiadu lekarskiego, nie udzieli mu także informacji o stanie zdrowia, o której mowa w art. 31 ustawy ozlild, stąd podjęte przez niego, lub przez innego lekarza, leczenie zawsze dotknięte będzie wadą bezprawnej ingerencji w organizm pacjenta. Prawidłowe komunikowanie zakłada obowiązujący w Polsce standard kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, czyli studiów na kierunku lekarskim (załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego- tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 755). Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 672) język polski jest językiem urzędowym. Zgodnie z art. 5 ww. ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium RP dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Podmioty lecznicze są podmiotami wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ww. ustawy, dlatego odnoszą się do nich postanowienia art. 5 ustawy o języku polskim. Wymóg powyższy wynika wprost z art. 27 Konstytucji RP, zgodnie z którym w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Wymóg znajomości języka polskiego, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza w Polsce, został również nałożony przepisem art. 53 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. (Dz. U. UE z dnia 30 września 2005 r., nr L 255/22) w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, zgodnie z którym osoby, których kwalifikacje podlegają uznaniu, muszą posiadać znajomość języków niezbędną do wykonywania danego zawodu w przyjmującym Państwie Członkowskim. Znajomości języka kraju, w którym lekarz będzie udzielał świadczeń zdrowotnych, wymaga się nawet w stosunku do obywateli państwa członkowskiego Unii Europejskiej, których kwalifikacje lekarskie co do zasady podlegają automatycznemu uznaniu. Skoro ww. dyrektywa unijna nakłada na państwa członkowskie wymóg, aby lekarz przemieszczający się do innego kraju unijnego posiadał znajomość języka kraju, w którym będzie udzielał świadczeń zdrowotnych, to tym bardziej wymóg ten musi być stosowany w Polsce - na mocy prawa unijnego - do osób, które posiadają dyplom lekarski uzyskany na mocy kształcenia w państwie spoza obszaru Unii Europejskiej. Wymóg znajomości języka jako umiejętności niezbędnej do wykonywania danego zawodu regulowanego w innym (tzw. przyjmującym) Państwie Członkowskim, wynikający z art. 53 dyrektywy 2005/36/WE został uzupełniony w 2013 r. Dyrektywą PE i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. zmieniającą dyrektywę 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych i rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 w sprawie współpracy administracyjnej za pośrednictwem systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym poprzez wyraźne uwzględnienie możliwości weryfikacji stopnia znajomości języka w przypadku osób wykonujących zawód mający wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, a więc m.in. przez lekarzy i lekarzy dentystów. Jest to w zasadzie jedyne tego rodzaju odstępstwo od stopniowego upraszczania procedur administracyjnych (procedur - nie wymogów) dot. dostępu do zawodów medycznych - takich zmian domagały się od Komisji Europejskiej ówczesne państwa członkowskie, np. Wielka Brytania, czyli kraj, który miał bardzo duży odsetek cudzoziemców wśród pracowników ochrony zdrowia i który w dużej mierze opiera funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia na cudzoziemcach. Ustawodawca unijny wskazywał w motywach uzasadnienia dyrektywy 2013/55/UE, że: Dyrektywa 2005/36/WE przewiduje już obowiązek posiadania niezbędnych umiejętności językowych. Właściwe organy powinny mieć możliwość sprawdzenia znajomości języka po uznaniu kwalifikacji zawodowych. W przypadku zawodów, które mają wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, ważne jest w szczególności, aby to sprawdzenie znajomości języka zgodnie z dyrektywą 2005/36/WE przeprowadzano, zanim specjalista rozpocznie wykonywanie zawodu w przyjmującym państwie członkowskim. Zdaniem organu wymóg znajomości języka polskiego znajduje zatem swoje odzwierciedlenie także w prawie unijnym, które Polska zobowiązana jest stosować Dlatego, też mimo że przepis art. 7 ust 9 ustawy ozlild wśród warunków, które należy spełnić, aby otrzymać warunkowe prawo wykonywania zawodu nie przewiduje wprost wymogu znajomości języka polskiego, to na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. ozlild NRL, biorąc pod uwagę wszystkie wymienione aspekty, miała prawo określić szczegółowy tryb postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty i prowadzenia rejestru lekarzy, w tym w zakresie wymogu znajomości języka polskiego. W ocenie Prezydium NRL, trudno jest przypisać racjonalnemu ustawodawcy zamiar umożliwienia naruszania fundamentalnego prawa pacjenta do świadomego decydowania o swoim zdrowiu i umożliwiania dokonywania sprzecznych z prawem ingerencji w organizm pacjenta poprzez nowelizację ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, która wprowadziła nowe przepisy art. 7 ust. 2a i art. 7 ust. 9 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Brak znajomości języka przez lekarza/lekarza dentystę może powodować inne działania niezgodne z przepisami, polegające np. na podpisywaniu przez nieznającego języka polskiego lekarza dokumentów przygotowanych przez inne osoby, bez zrozumienia ich treści i możliwości weryfikacji, czy odpowiadają one jego wiedzy i intencjom. Sytuacji braku znajomości języka polskiego nie może uzdrowić zatrudnienie dla niego tłumacza, gdyż lekarz sprzeniewierza się w ten sposób obowiązkowi zachowania tajemnicy lekarskiej (art. 23 Kodeksu Etyki Lekarskiej). Tożsamy zapis wynika również z art. 40 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Zdaniem organu, Okręgowa Rada Lekarska w postępowaniu o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu powinna, kierując się koniecznością ochrony interesu publicznego, badać i oceniać w postępowaniu znajomość języka polskiego oraz inne wymogi, w tym udokumentowanie przebiegu i czasu trwania odbytego szkolenia specjalizacyjnego. Znajomość języka polskiego jest prawnie wymaganą przesłanką, która co prawda nie wynika wprost z przepisu art. 7 ust. 9 oraz art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy ozlild, ale wynika z szeregu innych przepisów, w tym ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (art. 7a ustawy) oraz prawa unijnego i bezpośrednio stosowanego przepisu Konstytucji RP. Organy samorządu lekarskiego są umocowane do weryfikacji spełniania wymogów dostępu do wykonywania zawodów lekarza i lekarza dentysty, w tym wymogu znajomości języka polskiego. Organem sprawującym nadzór, pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów lekarza i lekarza dentysty - w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony - są organy samorządu zawodowego - samorządu lekarskiego. Sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów lekarza i lekarza dentysty jest zadaniem samorządu lekarskiego. Sprawowanie pieczy obejmuje również kontrolę spełniania kryteriów dostępu do wykonywania zawodów zaufania publicznego - zawodu lekarza oraz zawodu lekarza dentysty. Zdaniem organu postępowanie przed organem I instancji potwierdziło, że strona nie spełnia przesłanki znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie, w stopniu wystarczającym do wykonywania zawodu lekarza. Prezydium NRL wskazało, że zarzut naruszenia art. 7 ust. 13 ustawy jest nietrafny. Postępowanie o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu prowadzone przez okręgową radę lekarską jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, odrębnym od postępowania administracyjnego toczącego się przed Ministrem Zdrowia w sprawie wydania zgody, o której mowa w art. 7 ust. 12 ustawy o zlild. Na powyższą uchwałę D.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie . W skardze zarzucono: błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") i umorzenie postępowania I instancji w sytuacji, gdy nie zachodziła żadna z przesłanek skutkujących koniecznością umorzenia postępowania administracyjnego; błędną wykładnię art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (dalej "ozlild") poprzez błędne uznanie, że wśród wymagań niezbędnych dla uzyskania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza znajduje się znajomość języka polskiego, co nie wynika z naruszonego przepisu; naruszenie art. 7 ust. 13 ozlild poprzez błędną wykładnię, polegającą na ustaleniu, że wydanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza podlega merytorycznej kontroli Okręgowej Rady Lekarskiej, podczas, gdy z przepisu wynika, że wydanie warunkowego prawa wykonywania zawodu jest uzależnione wyłącznie od posiadania zgody Ministra Zdrowia na wykonywanie zawodu lekarza; niezastosowanie art.8 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące odstąpieniem bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym; naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 275, dalej "uokik") poprzez nadużywanie przez organ pozycji dominującej na rynku właściwym działania organu poprzez nieuzasadnioną i sprzeczną z prawem materialnym odmowę objętą niniejszą skargą a w konsekwencji przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia zarzuty opisanego w pkt 2 i 3 powyżej zarzucono naruszenie: a) art. 77 § 1 oraz art, 84 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego językoznawcy/lingwisty dla ustalenia faktu znajomości przez skarżącego języka polskiego w stopniu umożliwiającym wykonywanie zawodu lekarza, w sytuacji, gdy wiadomości te są wiadomościami specjalistycznymi, niezbędnymi do wyjaśnienia sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na wadliwość zebranego materiału dowodowego; b) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że strona nie posiada znajomości języka polskiego w stopniu umożliwiającym wykonywanie zawodu lekarza, podczas gdy strona legitymuje się certyfikatem ukończenia szkolenia z zakresu języka polskiego w stopniu umożliwiającym komunikację z pacjentem i wykonywanie zawodu lekarza, c) prawa poprzez uznanie rozmowy ze skarżącym za egzamin z języka polskiego, mimo braku podstaw do takiego uznania, braku informacji w tym zakresie, zakresu egzaminu, sposobu oceniania i na tej podstawie uznanie, iż skarżący nie ma wystarczającej znajomości języka polskiego co skutkowało odmową przyznania warunkowego prawa do wykonywania zawodu skarżącemu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i uchwały ją poprzedzającej W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny dokonuje kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Tego rodzaju kontrola sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. W razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Warunki, jakie powinny być spełnione przy ubieganiu się o prawo wykonywania zawodu lekarza przez cudzoziemca niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej są określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U z 2022 r. poz. 1731, ustawa ozlild). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5, cudzoziemiec powinien wykazywać się znajomością języka polskiego określoną w ust. 3 tj. niezbędną do wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty potwierdzoną egzaminem z języka polskiego. W art. 7 ust. 6 i 6a uregulowano podstawowe zasady przeprowadzenia tego egzaminu. W dniu 30 grudnia 2020 r. wszedł w życie art. 7 ust. 9 ustawy o zlild, w związku z panującą pandemią COVID-19. Przepis ten dodany został przez art. 2 ustawy z dnia 27 listopada 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii kadr medycznych (Dz. U. poz. 2041). Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, wpisanie na listę członków oraz wpis do okręgowego rejestru lekarzy w dniu 15 września 2022 r. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - § 1 tego rozporządzenia – z dniem 1 lipca 2023 r. odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniem wirusem SARS CoV-2. Zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o zlild w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii osobie, która uzyskała kwalifikacje lekarza lub lekarza dentysty poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, można udzielić zgody na wykonywanie zawodu lekarza albo zgody na wykonywanie zawodu lekarza dentysty oraz przyznać warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza albo warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w ust. 2a pkt 3-5 i 7. Stwierdzić należy, że wskazany przepis ogranicza wymagania na czas zagrożenia epidemicznego lub epidemii. Wprost pomija wymóg znajomości języka polskiego sformułowany w ww. art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodzie lekarza. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 27 listopada 2020 r. stwierdzono, że przepisy dotyczące kadr medycznych mają na celu umożliwienie, na uproszczonych zasadach, pracy w Polsce personelowi medycznemu pochodzącemu spoza terytorium UE. Wskazano, że rozwiązanie obowiązujące w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, czyli możliwość przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty jest ściśle ograniczona, opiera się na maksymalnie uproszczonych zasadach, ale przy zachowaniu niezbędnego poziomu bezpieczeństwa, mając na uwadze pilną potrzebę wzmocnienia dotychczasowych zasobów kadrowych w podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych pacjentom chorym na COVID-19. W kontrolowanej sprawie organy samorządu lekarskiego obu instancji uznały jednak, że biorąc m.in. pod uwagę ustawę z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim oraz Dyrektywę 2005/36/WE (art. 53) nie mogą udzielić zgody na wykonywanie zawodu lekarza osobie, która nie włada językiem polskim w sposób wystarczający. Stanowisko takie zostało zaprezentowane w uchwale nr 1/21/VIII Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie zmiany uchwały w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty oraz prowadzenia rejestru lekarzy i lekarzy dentystów. Według § 28a ust. 4 pkt 8 Regulaminu, do wniosku o przyznanie prawa wykonywania zawodu na określony zakres czynności zawodowych należy załączyć oświadczenie o znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie w zakresie umożliwiającym wykonywanie zawodu lekarza, o którym mowa w art. 7 ust. 2a pkt 1 w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy, składane na wniosku. Minister Zdrowia zaskarżył Uchwałę do Izby Kontroli Nadzwyczajnej Sądu Najwyższego, który wyrokiem z dnia 29 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I NO 26/21 uchylił zaskarżoną uchwałę w tym zakresie. W badanej sprawie organy samorządu lekarskiego stwierdziły, że brak jest przesłanek do pominięcia kwestii odpowiedniej znajomości języka przez cudzoziemca. Jednak zdaniem Sądu, treść art. 7 ust. 9 ustawy o zawodzie lekarza, nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, przepis jest jasny i czytelny. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie w stosunku do niego wykładni systemowej, celowościowej, która doprowadza do wyników sprzecznych z wnioskami wypływającymi z wykładni literalnej. Sąd nie podziela również stanowiska wyrażonego w zaskarżonej uchwale co do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 7a ustawy ozlild, a mianowicie 1) zakresu znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, mając na względzie w szczególności zakres uprawnień zawodowych określonych w art. 2; 2) sposobu i trybu przeprowadzenia egzaminu, o którym mowa w art. 7 ust. 3, wysokość opłaty za ten egzamin oraz wzór zaświadczenia potwierdzającego pozytywne złożenie egzaminu, mając na względzie zapewnienie prawidłowego przebiegu egzaminu oraz koszt organizacji egzaminu. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej w oparciu o art. 7a ustawy dokonało wykładni w zakresie znajomości języka polskiego jakim powinna posługiwać się skarżąca, akcentując znajomość jeżyka polskiego w mowie i piśmie co do prawidłowej terminologii medycznej, rozumienia tekstu pisanego, porozumiewania się z pacjentem, czy redagowania tekstów zgodnie z zasadami gramatyki i ortografii. W ocenie Sądu w badanej sprawie decydujące znaczenie ma uregulowanie prawne wynikające z art. 7 ust. 9 ustawy ozlild, który wprowadził ograniczenia w zakresie wymagań na czas zagrożenia epidemicznego, a także pomija wymóg znajomości języka polskiego sformułowany w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodzie lekarza. W tej sytuacji zdaniem Sądu, brak jest uzasadnionych podstaw do odwołania się do ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2021 r. poz. 672). Ustawa ma na celu ochronę języka polskiego, w tym w zakresie używania języka polskiego w realizacji zadań publicznych (art. 1 pkt 2), jednakże nie wprowadza ograniczeń co do możliwości zatrudniania i uzyskiwania prawa wykonywania zawodu przez osoby nieznające lub nie dość dobrze znające język polski. Obowiązek stosowania języka polskiego przez podmioty wykonujące zadania publiczne, a wśród takich są podmioty zapewniające opiekę zdrowotną, dotyczy wszelkich czynności urzędowych (art. 5 i art. 4), jednakże nie można obowiązku podmiotu przenosić na wymogi co do osoby, która w warunkach uregulowania ustawowego może zostać zatrudniona w takim podmiocie, z określonymi przez ustawę ograniczeniami co do zakresu wykonywania zawodu jak i miejsca wykonywania zawodu. Jest to kwestia organizacji pracy w tym podmiocie, a nadto lekarze tacy posiadają lekarzy nadzorujących, o czym stanowi oraz art. 7 ust. 10, 12-14 ustawy o zawodzie lekarza. Zdaniem Sądu, nie znajduje uzasadnienia powoływanie się na przepisy dyrektywy 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Powyższa dyrektywa dotyczy swobody przepływu osób pomiędzy Państwami Członkowskimi. Ma więc na celu ustalenie, w których obszarach mogą zostać nałożone limity i ograniczenia. Jest to więc zezwolenie na przeprowadzenie sprawdzenia znajomości języka (art. 53 ust. 1: Specjaliści, których kwalifikacje podlegają uznaniu, muszą posiadać znajomość języków niezbędną do wykonywania danego zawodu w przyjmującym państwie członkowskim.), a nie ustanowienie standardu gwarancyjnego. Zgodnie z motywem 10 Preambuły dyrektywa nie stanowi przeszkody dla uznawania przez Państwa Członkowskie, zgodnie z własnymi przepisami, kwalifikacji zawodowych zdobytych poza terytorium Unii Europejskiej przez obywateli państw trzecich. Uznawanie kwalifikacji powinno być w każdym przypadku uzależnione od spełnienia minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia, przewidzianych dla danego zawodu. Z uzasadnień podjętych w sprawie uchwał wynikają starania organu samorządu lekarskiego w zakresie prawidłowości wykonywania zawodu lekarza przez lekarzy z innych krajów, którzy powinni wykazywać się odpowiednią znajomością języka polskiego. Jednak w badanej sprawie decydujące znaczenie ma art. 7 ust. 9 ustawy, który na okres stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii – ograniczył wymagania w zakresie znajomości języka polskiego (sformułowany w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodzie lekarza). Art. 7 ust. 9 ustawy dotyczy warunkowego prawa wykonywania zawodu. Lekarz otrzymujący tego rodzaju prawo – posiada lekarza nadzorującego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Regulacja dokonana w art. 7 ust. 9 ustawy jest odpowiedzią ustawodawcy na sytuację kryzysową i nadzwyczajną. W ocenie Sądu, podjęte w niniejszej sprawie uchwały naruszają art. 7 ust. 9 ustawy o zawodzie lekarza, dlatego zasadne jest ich uchylenie. Jak wskazano powyżej rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - § 1 tego rozporządzenia – z dniem 1 lipca 2023 r. odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniem wirusem SARS CoV-2. Jednak wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa od dnia 24 lutego 2022 r., przez okres 28 miesięcy (w brzmieniu aktualnie obowiązującym), niezależnie od trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, obywatelowi Ukrainy, który uzyskał kwalifikacje lekarza lub lekarza dentysty poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, można udzielić zgody na wykonywanie zawodu lekarza albo zgody na wykonywanie zawodu lekarza dentysty oraz przyznać warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza albo warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty, jeżeli spełnia warunki, o których mowa w art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, 1617, 1831 i 1972). Skoro od 1 lipca 2023 r. stan zagrożenia epidemicznego przestał obowiązywać to organ, do którego wpłynął wniosek skarżącego - obywatela Ukrainy o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza (oraz o wpisanie na listę członków, wpis do Okręgowego Rejestru Lekarzy OIL w Warszawie), powinien rozpoznać go na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.