V SA/Wa 1327/17

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 5.000 zł w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... maja 2017 r. nr ... w przedmiocie: zwrotu należności do budżetu państwa postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 5.000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych).

Powiat S., dalej: "Skarżący" albo "Powiat" wystąpił z wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 5.000 zł. Uzasadniając wniosek Powiat szczegółowo przedstawił sytuację finansową wskazując m.in., iż posiadane środki publiczne w całości przeznaczane są na wydatki i rozchody publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych i innych ustawach szczególnych. Podkreślił, że sytuacja finansowa jest trudna, albowiem przeciwko Skarżącemu toczy się sześć postępowania egzekucyjnych w administracji na łączną kwotę (przy uwzględnieniu narosłych odsetek) 30.000.000 zł, co niemal zrównuje wymagalne zobowiązania z kwotą wydatków/dochodów ustaloną w uchwale budżetowej na 2018 rok. Wyjaśnił, że organ egzekucyjny dokonał licznych czynności mających na celu wyegzekwowanie wymagalnych wierzytelności, przy czym - jak wynika z pism organu egzekucyjnego - planowane są kolejne zajęcia, które w ocenie Powiatu doprowadzą do całkowitego paraliżu jednostki samorządu terytorialnego. Powiat przedstawił przykłady realizowanej działalności publicznej, zaplanowane wydatki oświatowe oraz przykładowe inwestycje planowane do realizacji w 2018 roku. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Powiat posiada środki trwałe o wartości 72.821.406,13 zł, na jednym rachunku bankowym posiada środki pieniężne w wysokości 658,81 zł, a na drugim wykazał debet w kwocie -736.079,89 zł. Wskazano ponadto na stan zadłużenia z tytułu umów kredytowych, których stroną jest Skarżący. W dniu 23 maja 2018 r. dług wynosił 19. 541.383,64 zł. Wykonane wydatki Powiatu (wszystkie jednostki) - stan na dzień 30.04.2018 r. – wyniosły 15.130.110,43 zł. Skarżący wskazał, że rok 2017 został zakończony deficytem na poziomie -776.375,80 zł, co jednocześnie uniemożliwiło i w dalszym ciągu uniemożliwia utworzenie fakultatywnych rezerw celowych, oprócz obligatoryjnej na zadania własne z zakresu zarządzania kryzysowego, która jest nienaruszalna. Podkreślił również, że wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie jest jedynym wpisem sądowym, który będzie zobowiązany ponieść w związku z innymi sprawami toczącymi się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Do wniosku Powiat załączył obszerną dokumentację obrazującą sytuację finansową, w tym uchwałę budżetową na 2018 rok, tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, postanowienia organów egzekucyjnych w przedmiocie uznania zarzutów strony w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne oraz umowy kredytowe. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego sytuacja finansowa Powiatu, w odniesieniu do wysokości obciążeń z tytułu kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz przewidywanych kosztów sądowych sprawach o sygn. akt V SA/Wa 1325/17 i VSA/Wa 479/17 (zgodnie z oświadczeniem Strony wartość wpisów od skarg kasacyjnych wyniesie łącznie 80.696 zł), uzasadnia zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 5.000 zł, który na obecnym etapie jest jedynym kosztem sądowym, a przy tym takim, którego poniesienie warunkuje merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej. Skarżący w sposób wystarczający wykazał, że nie posiada obecnie dostatecznych środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Rok 2017 Skarżący zakończył z deficytem na poziomie -776.375,80 zł. Istotnym z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów sądowych w pełnej wysokości jest również fakt, iż w związku z treścią uchwały Zarządu Powiatu z 8 marca 2018 r. nr 497/18 wysokość rezerwy ogólnej została zmniejszona o kwotę 20.000 zł i wynosi obecnie niecałe 39.000 zł, a zatem jest ponad dwukrotnie niższa od przewidywanej łącznej wysokości kwoty wpisów sądowych od skarg kasacyjnych w sprawach toczących się przed tutejszym sądem. Powiat wykazał również debet na koncie bankowym w wysokości -736.079,89 zł. Wobec niewątpliwie trudnej sytuacji finansowej Skarżącego zobrazowanej obszerną dokumentacją nadesłaną zarówno na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również wniosku o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z zapłaty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 5.000 zł zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.