IV SO/Wr 14/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. P. o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Rektora [...] Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej z dnia [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: odmówić przyznania przed wszczęciem postępowania sądowego prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie przed wszczęciem postępowania sądowego prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W rubryce nr 3, obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia do sądu podał, że przedmiot ten będzie stanowiła decyzja Rektora Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej we W. z dnia [...] dotycząca zmiany daty skreślenia z listy studentów. W jego uzasadnieniu podniósł, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Otrzymuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł brutto z tytułu stypendium. Jest zarejestrowany w urzędzie pracy i obywa staż. Wynajmuje mieszkanie własnościowe, a opłaty z tego tytułu razem z rachunkami wynoszą około 500 zł miesięcznie. Podał, że nie posiada mieszkania ani innych nieruchomości oraz oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 22 maja 9 grudnia 2014 r. wezwano skarżącego do nadesłania – w terminie siedmiu dni - dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej: dowodów potwierdzających aktualną wysokość stypendium w szczególności decyzje (lub inny akt) przyznający to stypendium, dowodów potwierdzających wysokość opłat z tytułu wynajmu mieszkania i umowę najmu, dowody potwierdzające inne wydatki związane z utrzymaniem (gaz, prąd, telewizja, telefon, raty kredytów i pożyczek, podatek od nieruchomości, leczenie i inne), zaświadczenie z urzędu potwierdzające status osoby bezrobotnej oraz wysokość świadczeń przyznanych z tego tytułu, wyciąg ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, kopię zeznania podatkowego za 2012 r i 2013 r., kopię decyzji Rektora [...] z dnia [...], podanej w rubryce nr 3 we wniosku o przyznanie prawa pomocy jako przedmiot zaskarżenia do Sądu, wraz ze wskazaniem dnia w którym została ona doręczona. W wezwaniu tym podano również, że w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu do jego złożenia oraz że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych podanych w formularzu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało odebrane przez matkę skarżącego w dniu 26 maja 2014 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Z treści art. 243 tej ustawy wynika zaś, że prawo pomocy może zostać również przyznane przed wszczęciem postępowania sądowego (przed wniesieniem skargi do sądu) i obejmuje wówczas cały tok postępowania rozpoznawczego (sądowego) a także postępowanie egzekucyjne. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Skarżący podał bowiem, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i otrzymuje stypendium w wysokości [..] zł brutto, lecz w żaden sposób nie udokumentował wysokości tego dochodu, gdyż nie nadesłał żadnych dokumentów określonych w powyższym wezwaniu referendarza sądowego z dnia 22 maja 2014 r., w tym dokumentów potwierdzających aktualną wysokość stypendium np. decyzję przyznającą prawo do tego stypendium. Powyższe nie pozwala na wiążącą ocenę czy dochód skarżącego rzeczywiście wynosi [...] zł miesięcznie. Skarżący nie udokumentował również wydatków związanych z jego utrzymaniem, nie nadesłał zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego status osoby bezrobotnej oraz wysokość świadczeń przyznanych osobie bezrobotnej. Nie nadesłał także wyciągu ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące i kopii zeznań podatkowych za 2012 r i 2013 r. Powyższe pozwala przyjąć, że skarżący uchyla się od przedstawienia wspomnianych dokumentów. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.