IV SO/Wr 10/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie zaniechania przez Komornika Sądowego czynności zawiadomienia o przyznaniu przez MOPS w B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej oraz niewykonania żadnych czynności dotyczących spłaty zaległości w zlikwidowanym funduszu alimentacyjnym i przyznania zadośćuczynienia postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych: II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Skarżący złożył na urzędowym formularzu, podpisanym dnia 22 kwietnia 2014 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W rubryce nr 3 tego formularza obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest zaniedbanie wykonania czynności przez komornika sądowego [...]. Z rubryki nr 11 formularza, obejmującej "inne dane, które składający wniosek o przyznanie prawa pomocy uważa za istotne", skarżący podał, że kwestionuje zaniechanie przez komornika sądowego czynności zawiadomienia o przyznaniu przez MOPS w B. zasiłku z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym oraz niewykonanie żadnych czynności dotyczących spłaty zaległości w zlikwidowanym funduszu alimentacyjnym. Dodał, że wnosi o przyznanie zadośćuczynienia. Do formularza dołączył pismo (bez daty), nazwane załącznikiem nr 1 do skargi, w którym uzasadnił powyższe zarzuty stawiane komornikowi sądowemu. Podkreślił w nim, że nie uzyskał od komornika informacji dlaczego nie poinformował go o fakcie przyznania świadczenia alimentacyjnego na rzecz wierzyciela. Wskazał w nim również, że spłacił zadłużenie w zlikwidowanym funduszu alimentacyjnym i nie wie w jaki sposób komornik naliczył kwotę zaległości. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie posiada wykształcenia prawniczego i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Pracuje poza miejscem stałego zameldowania i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1600 zł netto, a dojazd do miejsca zameldowania wynosi 160 zł miesięcznie. Opłata za wynajem mieszkania wynosi 650 zł, a opłata za prąd wynosi około 850 zł (425 miesięcznie), telefon 30 zł. Dodał przy tym, że gdyby posiadał wystarczające środki finansowe to w kancelarii radców prawnych ustanowiłby zastępstwo procesowe. Powyższe wskazuje, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, wyraźnie wskazanym w rubryce nr 4 formularza, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w celu sporządzenia i wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zaniechanie przez komornika sądowego czynności zawiadomienia o przyznaniu przez MOPS w B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej oraz niewykonanie żadnych czynności dotyczących spłaty zaległości w zlikwidowanym funduszu alimentacyjnym. Zażądał również przyznania zadośćuczynienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym, które na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Natomiast w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a. Skarżący, złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia i wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na zaniechanie przez komornika sądowego czynności zawiadomienia o przyznaniu przez MOPS w Bierutowie świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej oraz niewykonanie żadnych czynności dotyczących spłaty zaległości w zlikwidowanym funduszu alimentacyjnym. Zażądał również przyznania zadośćuczynienia. Akty i czynności z zakresu działalności administracji publicznej podlegające kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa zaś przepis art. 3 § 2 pkt 1 – 8 i § 3 p.p.s.a.. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4a) pisemne interpretacje prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. W myśl § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisu ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w ustawie. Z wyliczenia spraw podlegających właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika, że sąd ten nie jest właściwy w sprawach skarg na niewykonanie przez komornika sądowego czynności wskazanych w niniejszym wniosku o przyznanie prawa pomocy ani też w sprawach dotyczących zadośćuczynienia. Sąd administracyjny nie jest powołany bowiem do kontrolowania spraw z zakresu działalności komorników sądowych, ponieważ w tym zakresie mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Zgodnie z art. 767 § 1 k.p.c. na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, natomiast z art. 64 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wynika, że nadzór zwierzchni nad działalnością komorników i działalnością samorządu komorniczego sprawuje Minister Sprawiedliwości przez prezesów sądów okręgowych, sędziów - wizytatorów, a w zakresie kontroli finansowej - przez osoby upoważnione. Ponadto w myśl art. 3 ust. 8 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela informują sąd o bezczynności lub wszelkich przejawach opieszałości komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu, a stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego. Natomiast w sprawach dotyczących zadośćuczynienia (odszkodowania) mających charakter cywilny właściwy jest, zgodnie z art. 2 § 1 kpc, sąd powszechny. W świetle powyższego przyjąć należy, że tak sformułowana przez skarżącego skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego dotycząca niezawiadomienia przez komornika sądowego o przyznaniu przez MOPS w B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej oraz niewykonania przez komornika żadnych czynności dotyczących spłaty zaległości w zlikwidowanym funduszu alimentacyjnym i dotycząca przyznania zadośćuczynienia byłaby niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia. Skarżącemu nie przysługuje zatem prawo pomocy w celu sporządzenia i wniesienia skargi, która byłaby niedopuszczalna i z tego względu nie podlegałaby kontroli sądu administracyjnego. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., znajduje bowiem również zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, tzn. wtedy gdy skarga (pismo procesowe) nie została jeszcze wniesiona do sądu, zaś z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w celu wszczęcia postępowania sądowego, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedmiotem zaskarżenia nie jest żaden z aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.