IV SAB/Wr 536/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Sąd Okręgowy w Świdnicy w przedmiocie świadczenia wspierającego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 15 IV 2026 r. P. K. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Sąd Okręgowy w Świdnicy w przedmiocie świadczenia wspierającego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę Sąd Okręgowy w Świdnicy wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej "ppsa" wskazując, że rozpoznanie sprawy dotyczącej przewlekłości postępowania prowadzonego przed sądem cywilnym nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia, obejmującym również ocenę tego czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Negatywny wynik tej oceny uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ppsa. W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 XI 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 kpa (art. 3 § 2a ppsa), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa). Oznacza to, że w sytuacji braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjnych stosunków prawnych. Istota stosunku administracyjnoprawnego polega natomiast na tym, że jedną z jego stron zawsze jest organ administracji publicznej, czy też inny podmiot powołany do realizacji zadań administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa jest zobowiązany i uprawniony do władczego rozstrzygania o prawach i obowiązkach drugiej strony, regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. Z katalogu spraw podlegających kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych wynika zatem, że sądy te nie są właściwe w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość sądów powszechnych w zakresie prowadzonych postępowań sądowych. Właściwością sądów administracyjnych objęte są bowiem wyłącznie indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej. Za sprawę z zakresu administracji publicznej uznaje się wszystkie akty, czynności, działania i sprawy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane w sposób władczy przez organ administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 10 III 2010 r., sygn. akt I OSK 333/10, publ. CBOSA). W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy w Świdnicy nie pozostaje w przewlekłości w zakresie wydania decyzji, ani innego aktu administracyjnego. Nie jest też organem administracji publicznej. Wniesiona przez skarżącego skarga na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Sąd Okręgowy w Świdnicy nie wyczerpuje żadnego z kryteriów określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ppsa oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych. Skarżący we wniesionej do tut. Sądu skardze, zarzucił Sądowi Okręgowemu w Świdnicy przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie świadczenia wspierającego. Jak wynika z art. 30 ust. 2 ustawy z 7 VII 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2026 r., poz. 873), od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia wspierającego przysługuje odwołanie do sądu na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to, że postępowanie sądu powszechnego w tej sprawie jest postępowaniem stricte sądowym poprowadzonym w oparciu o przepisy kpc. Jeżeli w sprawie toczącej się w takim postępowaniu doszło do przewlekłości, bądź bezczynności, wówczas strona może wywieść skargę na podstawie przepisów ustawy z 17 VI 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725). Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawa ta reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Natomiast w żadnym z wymienionych wyżej przypadków właściwy do rozpoznania skargi nie będzie sąd administracyjny. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ppsa skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa.