Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SAB/Wr 192/25

Wyrok WSA we Wrocławiu z 9 października 2025 r., IV SAB/Wr 192/25

Wynik

Zobowiązano do dokonania czynności

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
9 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Dyrektora Środowiskowego Domu Samopomocy nr 1 w Chojnowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 4 listopada 2024 r. I. stwierdza, że Dyrektor Środowiskowego Domu Samopomocy nr 1 w Chojnowie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 4 listopada 2024 r. i bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Dyrektora Środowiskowego Domu Samopomocy nr 1 w Chojnowie do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 4 listopada 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od Dyrektora Środowiskowego Domu Samopomocy nr 1 w Chojnowie na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Pismem z 4 listopada 2024 r. N. z/s w L. przy "ul. [...]", złożył do Dyrektora Środowiskowego Domu Samopomocy nr [...] w C. (dalej: organ) wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie: 1. Ilu pracowników i na jakich stanowiskach jest zatrudnionych w jednostce; 2. Jaka jest wysokość wynagrodzenia zasadniczego na danym stanowisku na dzień sporządzenia informacji; 3. Ilu pracowników i na jakich stanowiskach otrzymują wynagrodzenia na poziomie najniższej krajowej i do 100 zł więcej; 4. Jaką ogólna kwotę pracodawca wypłacił pracownikom na podwyżki; 5. Ile razy były wypłacane podwyżki wynagrodzeń w rozbiciu na poszczególne miesiące za lata 2023 i 2024; 6. Podanie średniej kwoty podwyżki w przeliczeniu na osobę; 7. Ilu pracowników zostało objętych podwyżkami wynagrodzeń (czy wszyscy zatrudnieni czy tylko do najniższej krajowej) w rozbiciu na poszczególne miesiące za lata 2023 i 2024; 8. Jaka kwota została przeznaczona na nagrody dla pracowników (w rozbiciu na nagrody jubileuszowe i inne); 9. Podanie średniej kwoty nagrody w przeliczeniu na osobę. Wniosek ten został podpisany przez E. K. – Przewodniczącą Związku (jak wynika z treści pieczątki). Pismem z 25 listopada 2024 r. organ wezwał N. z/s w L. do uzupełnienia braków wniosku poprzez: - wskazanie czy E. K. jest uprawniona do właściwego reprezentowania Związku będącego wnioskodawcą w sprawie, - podanie właściwego numeru KRS reprezentowanej organizacji lub dokumentu organizacji, z którego wynika, że E. K. jest upoważniona do reprezentowania Związku. Dodatkowo organ zaznaczył, że w razie nieuzupełnienia braków formalnych wniosek zostanie rozpoznany jako wniosek złożony przez osobę fizyczną wskazaną we wniosku, bez obowiązku dodatkowego informowania. Jednocześnie organ – wskazując na art. 13 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz.U z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) – wyznaczył nowy termin na rozpoznanie sprawy do 30 grudnia 2024 r. Braki wniosku nie zostały uzupełnione. Pismem z 24 stycznia 2025 r. E. K. wywiodła skargę na bezczynność organu w zakresie nierozpoznania wniosku z 4 listopada 2024 r. Pismem z 31 stycznia 2025 r. (datowanym omyłkowo przez organ na 31 stycznia 2024 r.) organ informując E. K. o treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i kwalifikując wnioskowaną przez nią informację jako informację przetworzoną wezwał ją do wykazania, w terminie 7 dni, od daty otrzymania wezwania, dlaczego uzyskanie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie organ wydłużył termin na załatwienie sprawy do 11 lutego 2025 r. (datowanym omyłkowo przez organ na 11 lutego 2024 r.) jako z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych informacji od E. K., od których uzależnione będą jego dalsze działania tj. konieczność przygotowania informacji lub wydanie decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wskazał (w szczególności), że dokonując analizy wniosku stwierdził nieprawidłowości w zakresie danych podmiotu ubiegającego się o dostęp do informacji publicznej we wniosku z 4 listopada 2024 r. Na wniosku widniał bowiem podpis – E. K. – Przewodnicząca, podczas gdy w rejestrach sądowych N. z/s w L. występuje E. K1. Dlatego też, organ wyznaczył wnioskodawcy termin do uzupełnienia braków wniosku i wyznaczył termin do rozpoznania sprawy. Na to wezwanie organ nie otrzymał odpowiedzi. Natomiast w dniu 28 stycznia 2025 r. wpłynęła do organu skarga E. K. i dopiero wówczas organ potraktował wniosek z 4 listopada 2024 r. jako wniosek złożony przez osobę fizyczną E. K., w następstwie czego już 31 stycznia 2025 r. skierował do E. K. wezwanie do uzupełnienia tegoż wniosku. Na wezwanie to – do dnia 11 lutego 2025 r. (czyli dnia, w którym została udzielona odpowiedź na skargę) – nie otrzymał odpowiedzi. Tym samym, skoro 28 stycznia 2025 r. do organu wpłynęła skarga skarżącej na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a organ już po 2 dniach od tej daty podjął czynności zmierzające do wydania decyzji w sprawie wniosku – nie można zdaniem organu mówić o jego bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 r. z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też – jak w niniejszej sprawie – przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie i w terminie wynikającym z ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). W świetle tej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w zw. z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W toku oceny zasadności skargi na bezczynność z zakresu dostępu do informacji publicznej Sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia trzech kluczowych kwestii, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w trybie i terminie wynikającym z regulacji ustawowej. Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Dyrektor Środowiskowego Domu Samopomocy nr [...] w C. jest podmiotem ustawowo zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony bowiem został wprost na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne i dysponują majątkiem publicznym. Z treści art. 51a ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r. nr 1214 ze zm.) wynika zaś, że ustawodawca zdecydował o wyodrębnieniu ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, wskazując jednocześnie dwa ich typy: środowiskowe domy samopomocy i kluby samopomocy. Celem tych specjalistycznych ośrodków wsparcia jest udzielenie takiej pomocy, by osoby dotknięte zaburzeniami psychicznymi mogły samodzielnie funkcjonować w swoim środowisku. Nadto, ośrodki wsparcia są jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej dziennego pobytu (art. 6 pkt. 5 i art. 51 ust. 2 ustawy). Wreszcie ośrodki te prowadzone są przez gminy i powiaty, a o finansowaniu ich działalności stanowi art. 51c ustawy. Odnosząc się zaś z kolei do charakteru żądanej informacji podnieść należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organizacji oraz organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i d u.d.i.p.). Poza tym, informacja o sposobie wydatkowania środków publicznych, jakimi niewątpliwie rozporządza organ, stanowi również informację do takiego katalogu należącą. Wynagrodzenia wraz ze wszystkimi składnikami są finansowane ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 33 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze. zm.). Z tego też względu informacja – stanowiąca informację o wysokości środków pieniężnych wypłacanych z zasobów publicznych – stanowi informację publiczną. Mieści się bowiem w pojęciu zasad funkcjonowania podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w odniesieniu do majątku, którym dysponuje (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne. Zasada ta musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów, kontroli politycznej oraz kontroli ze strony samych obywateli (wyroki NSA: z 14 lutego 2020 r., I OSK 578/19; z 10 grudnia 2019 r., I OSK 240/19; z 26 czerwca 2019 r., I OSK 3451/18; z 19 czerwca 2019 r., I OSK 2929/17; z 19 czerwca 2019 r., I OSK 2737/17; z 16 kwietnia 2019 r. I OSK 1705/17; z 14 października 2019 r., I OSK 4205/18; z 5 lutego 2019 r., I OSK 840/17; z 28 listopada 2017 r., I OSK 1432/17; z 28 lipca 2017 r., I OSK 1775/16; z 21 listopada 2018 r., I OSK 2945/16; wyroki WSA w Rzeszowie z: 19 listopada 2024 r., II SA/Rz 1153/24; 21 stycznia 20/25 r., II SA/Rz 1127/24; wyrok WSA w Łodzi z 13 marca 2025 r., II SAB/Łd 158/24). Informacje dotyczące kwot wynagrodzeń jak i składników tych wynagrodzeń oraz nagród, które finansowane są ze środków publicznych i wypłacane za wykonywaną pracę, tym samym stanowią informację publiczną, niezależnie od tego, czy są to stałe elementy wynagrodzenia, czy fakultatywne lub uznaniowe (wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., III OSK 2061/24). Przy czym należy zaznaczyć, że jeżeli wynagrodzenie zawiera składniki, które nie są związane z pełnieniem funkcji przez daną osobę, a dotyczące jej sytuacji osobistej, wówczas posiada to znaczenie dla zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (wyroki NSA: z 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 695/14; z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 123/13). Poza tym, okoliczność, że żądanie dotyczy wynagrodzenia osoby, której tożsamość ze względu na zajmowane stanowisko jest możliwa do ustalenia na podstawie powszechnie dostępnych informacji, nie powoduje, że wniosek przestaje być wnioskiem o informacje o sposobie wydatkowania środków publicznych. Nadal jest wnioskiem o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zasadach funkcjonowania tych podmiotów, majątku publicznym w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 i 5 u.d.i.p. Każde wydatkowanie środków publicznych jest sprawą publiczną, bez względu na cel jaki jest realizowany. Ochrona prywatności osoby fizycznej w zakresie wypłacanego jej ze środków publicznych wynagrodzenia może być realizowana nie na etapie kwalifikacji prawnej żądanych informacji, lecz przez ewentualne ograniczenie dostępu do tych informacji publicznych na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a zatem na etapie stosowania prawa. Zgodnie zaś z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. (ust. 1). Podkreślenia przy tym wymaga, że ww. termin 14-dniowy jest terminem maksymalnym, co oznacza, że w każdym przypadku zastosowania art. 13 ust. 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany powinien działać zgodnie z zasadą szybkości postępowania, udostępniając informację tak szybko, jak to możliwe, bez zbędnej zwłoki, w tym przed upływem terminu 14-dniowego. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia – w tym terminie – o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przepisie tym ustawodawca nie określił przesłanek uzasadniających możliwość braku udostępnienia informacji w terminie dni od daty jego wpływu do organu, uregulował natomiast obowiązek powiadomienia w terminie 14 dni od złożenia wniosku o powodach opóźnienia wraz z wyznaczeniem terminu, w jakim informacja zostanie udostępniona. Powyższe oznacza, że sam fakt niemożności dochowania terminu 14-dniowego wymaga powiadomienia wnioskodawcy, niezależnie od tego, jaki charakter mają powody opóźnienia (czy wynikają z winy podmiotu zobowiązanego, czy z przyczyn od niego niezależnych) w którym należy wskazać, jakie są te konkretne powody opóźnienia w udostępnieniu żądanej we wniosku informacji publicznej. Powody te nie mogą być jednak "dowolne". Muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej", a brak "uzasadnionych powodów przedłużenia terminu" do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstawy do przyjęcia, że powiadomienie o wydłużeniu rozpoznania sprawy jest skuteczne i zwalnia organ z zarzutu bezczynności". Poza tym, w powiadomieniu organ winien wyznaczyć nowy termin udostępnienia informacji publicznej poprzez wskazanie konkretnej daty przypadającej – co istotne w sprawie – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe sugeruje, że termin na rozpoznania wniosku może zostać przedłużony nie więcej niż jeden raz. Jak natomiast wynika z akt sprawy, wniosek o udzielenie informacji publicznej (niejako pierwotnie) złożył do organu N. Wniosek został podpisany przez skarżąca E. K. – jako Przewodniczącą Związku (jak wynika z treści pieczątki). Organ pismem z 25 listopada 2024 r. wezwał N. z/s w L. do uzupełnienia braków wniosku (w zakresie uprawdopodobnienia, że skarżąca jest uprawniona do reprezentowania Związku) oraz zaznaczył wyraźnie, że w razie nieuzupełnienia braków formalnych wniosek zostanie rozpoznany jako wniosek złożony przez osobę fizyczną (czyli skarżącą), bez obowiązku dodatkowego informowania. Jednocześnie organ – wskazując na art. 13 ust. 2 u.d.i.p. – wyznaczył termin na rozpoznanie sprawy do 30 grudnia 2024 r. Pomimo ww. pouczenia oraz okoliczności, że braki wniosku nie zostały uzupełnione, organ nie rozpoznał jednak tegoż wniosku. A po wniesieniu przez skarżąca skargi na bezczynność organu, organ ten wystosował – tym razem już nie do Związku, lecz do skarżącej – pismo z 31 stycznia 2025 r. wzywające ją do wyjaśnienia "dlaczego uzyskanie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego". Jednocześnie organ (już po raz drugi) wydłużył termin na rozpoznanie wniosku, tym razem do 11 lutego 2025 r. Ostatecznie organ ten – nie tylko do 30 grudnia 2024 r., czy też do 11 lutego 2025 r. , a zatem terminów wyznaczonych przez organ z powołaniem się na art. 13 ust. 2 u.d.i.p., lecz do dnia złożenia skargi – nie rozpoznał wniosku z 4 listopada 2024 r., co w zasadzie przesądza o jego bezczynności. Sąd nie podziela nadto argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę zmierzającej w istocie do wykazania, że nie pozostaje on w bezczynności, gdyż postępowanie w sprawie o udostępnienie informacji publicznej zostało wszczęte (dopiero) w dniu 28 stycznia 2025 r. – a zatem w dniu w którym do organu wpłynęła skarga skarżącej na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 4 listopada 2024 r., a nie w dniu 12 listopada 2024 r. – a zatem w dniu doręczenia organowi wniosku o udzielenie informacji publicznej podpisanego przez skarżącą w imieniu Związku. Po pierwsze podnieść należy, że jedynie w przypadkach, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), ewentualne braki formalne wniosku powinny być usuwane w postępowaniu naprawczym, uregulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Tymczasem w pierwszym wezwaniu organu z 25 listopada 2024 r. o uzupełnienie braków wniosku (w zakresie uprawdopodobnienia, że skarżąca jest uprawniona do reprezentowania Związku), organ ten nie powołał się na żadną przesłankę materialnoprawną (np. tajemnicę i inne ograniczenia jawności wskazane w art. 5 ust. 1, 2, 2a i 2b u.d.i.p.) z której wynikałoby, że rzeczywiście "zmierza" do wydania decyzji, a w konsekwencji, że jest uprawniony do zastosowania przepisów wynikających z k.p.a. Po wtóre, w treści tegoż pierwszego wezwania z 25 listopada 2024 r. organ wyraźnie zaznaczył, że "w razie nieuzupełnienia braków formalnych wniosek zostanie rozpoznany jako wniosek złożony przez osobę fizyczną – czyli, co wymaga zaakcentowania w sprawie: skarżącą – bez obowiązku dodatkowego informowania". Trudno zatem przyjąć, że wniosek z 4 listopada 2024 r. podpisany przecież przez skarżąca, nie wszczął postępowania w sprawie i jako taki nie rodził po stronie organu obowiązku przystąpienia do jego rozpoznania w trybie i w terminie wskazanym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Po trzecie, w związku z przyjęciem przez organ, że żądana we wniosku informacja jest informacją przetworzoną, wezwanie do wykazania interesu publicznego powinno nastąpić z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czyli przed upływem 14 dni od złożenia wniosku, który wpłynął do organu 12 listopada 2024 r., czyli już w piśmie z 25 listopada 2024 r., a nie dopiero w kolejnym piśmie z 31 stycznia 2025 r. Wówczas jednak i tak ostatecznie najbardziej odległym terminem, w jakim powinno nastąpić udzielenie informacji zgodnie z żądaniem, bądź wydanie decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji, był termin 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2017 r., I OSK 1325/15), który to nie może być przedłużany dowolną ilość razy. Tymczasem organ rozpoznając w istocie wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 4 listopada 2024 r. jako pochodzący od skarżącej, w sposób nieuprawniony wydłużał termin do rozpoznania wniosku dwa razy. A i tak ostatecznie, organ ten do dnia wniesienia skargi, wniosku tego nie rozpoznał. Powyższe ustalenia obligowały Sąd do stwierdzenia bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku z 4 listopada 2024 r. zakwalifikowanego jako wniosku pochodzącego od skarżącej, co też Sąd uczynił w pkt I sentencji wyroku. Podstawę prawną tego orzeczenia stanowi art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie ich mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W sprawie bezczynność organu nie polegała na jego kompletnym milczeniu wobec wniosku skarżącej, lecz na błędnym zastosowaniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom tej ustawy. Jednocześnie wobec nierozpoznania wniosku z 4 listopada 2024 r., brak było w rozpatrywanej sprawie podstaw do umorzenia postępowania sądowoadminsitracyjnego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Dlatego też Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt II sentencji wyroku). O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 lutego 2025
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Aneta Brzezińska /sprawozdawca/ Ewa Kamieniecka /przewodniczący/ Marta Pająkiewicz-Kremis

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny