IV SAB/Wr 172/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Starosty Jaworskiego w przedmiocie udzielenia wyjaśnień z przeprowadzonych czynności sprawdzających postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych z tytułu uiszczonego wpisu sądowego.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2023 r. A. R. (dalej: strona, skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Starosty Jaworskiego (dalej: organ) w przedmiocie udzielenia wyjaśnień z przeprowadzonych czynności sprawdzających w sprawie zaginięcia dokumentów z gabinetu przewodniczącego rady powiatu. W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dniu 25 listopada 2022 r. (data wpływu) zwróciła się do organu z wnioskiem wszczynającym postępowanie w powyższej kwestii. Pomimo upływu kilku miesięcy oraz wbrew obowiązującym terminom ustawowym, organ nie zawiadomił jej jednak o sposobie załatwienia jej żądania. Z tych przyczyn strona wniosła o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie go do udzielenia odpowiedzi oraz ukarania pracownika winnego tego zaniedbania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie w całości. Organ podał, że w sprawie nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne, obligujące go do wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego. W takiej sytuacji nie można skutecznie postawić mu zarzutu bezczynności. Dodał również, że strona w tej kwestii wywiodła ponaglenie oraz skargę powszechną, które nie zostały uwzględnione przez właściwe organy. Nadto w sprawie złożone zostało zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej u.p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne – stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. – obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. w sprawach kończących się – co do zasady – wydaniem decyzji lub ściśle określonych postanowień w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidulane interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Ponadto sąd administracyjny, na mocy art. 3 § 2 pkt 9 u.p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych i jest dopuszczalna będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi została objęta bezczynność organu w zakresie rozpoznania żądania strony o udzielenie wyjaśnień z przeprowadzonych czynności sprawdzających w sprawie zaginięcia dokumentów w budynku starostwa powiatowego. Wystąpienie skarżącej stanowi zatem wyraz jej niezadowolenia ze sposobu działania organu w sprawie zbadania zdarzenia faktycznego mającego miejsce w urzędzie ten organ obsługującym. Skarżąca – podnosząc wskazaną kwestię – formułuje zatem w istocie skargę powszechną, uregulowaną przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Jak wynika bowiem z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwienie spraw. Podkreślić również należy, że skarga, o której mowa w przytoczonym przepisie, nie inicjuje postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem indywidualnego aktu lub podjęciem czynności rozstrzygających sprawę dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznanie skargi sprowadza się bowiem do oceny działalności danego organu lub jego pracowników i wywiera skutek wyłącznie w odniesieniu do jego stosunków wewnętrznych. W świetle powyższych rozważań należało uznać, że sąd administracyjny nie posiada legitymacji do rozpoznania przedmiotowej skargi. Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., zarówno w odniesieniu do czynności podejmowanych przez właściwy organ, jak i ewentualnej jego bezczynności. Sąd administracyjny ocenia zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty, czynności lub bezczynność organów administracji publicznej, mieszczące się w katalogu określonym w art. 3 § 2 i 3 u.p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co skutkować musiało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Mając ponadto na uwadze treść art. 232 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., stanowiącego o obowiązku zwrócenia stronie z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, orzeczono jak w punkcie II sentencji postanowienia.