IV SAB/Wr 171/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV skargi E. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2018/2019 postanawia: odrzucić skargę.

Wyrokiem z dnia 11 marca 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 26/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę E. J. na bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2018/2019 r. W związku z treścią pism składanych przez skarżącą w tym postępowaniu, z których wynikało, że strona zarzucała Wojewodzie D. również przewlekłość w rozpoznaniu jej wniosku, na mocy zarządzenia z dnia 7 kwietnia 2020 r., sporządzono kserokopie pism znajdujących się na kartach: 3-10, 25-26, 45-49, 70-77 sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 26/20 i zarejestrowano je jako skargę E. J. na przewlekłość Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2018/2019 r. O zarejestrowaniu nowej sprawy Sąd zawiadomił obie strony z podaniem sygnatury. Pismem z dnia 7 maja 2020 r. wezwano skarżącą E. J., drogą elektroniczną, do nadesłania dowodu wniesienia ponaglenia na przewlekłość Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2018/2019 r. (wraz z dowodem nadania), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca nadesłała korespondencję, która – jej zdaniem – powinna być zakwalifikowana jako ponaglenie (pisma z dnia: 23 kwietnia 2019 r., 17 lipca 2019 r., 6 sierpnia 2019 r.) oraz pismo z dnia 9 września 2019 r., określane zamiennie jako zażalenie i ponaglenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o odrzucenie skargi, a z ostrożności procesowej – o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu wobec nie wykazania przez skarżącą, że przed wniesieniem skargi skarżąca wyczerpała tryb o którym mowa w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Zarejestrowana w sprawie skarga dotyczy przewlekłości Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2018/2019 r. Treść art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) zawiera definicję przewlekłości (jako stanu prowadzenia postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy), a także stanowi, że w przypadku przewlekłości stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia. Z treści cytowanych przepisów, tj. łącznej analizy art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., wynika, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi na przewlekłość. Brak poprzedzenia tego rodzaju skargi ponagleniem czyni ją niedopuszczalną. Należy w tym miejscu dodać, że jakkolwiek ustawodawca operuje pojęciem ponaglenia zarówno w przypadku przewlekłości, jak i w przypadku bezczynności organu administracji publicznej, to jednak z uwagi na możliwość wniesienia skargi zarówno na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, jak i na bezczynność tego organu rozróżnienie, czy strona wniosła ponaglenie na bezczynność, czy na przewlekłość postępowania nie jest bez znaczenia z punktu widzenia treści art. 52 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji należy uznać, że skarga na przewlekłość powinna zostać poprzedzona ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., a skarga na bezczynność ponagleniem wniesionym na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Kierując się przedstawionymi uwagami należy wskazać, że ponaglenie z dnia 9 września 2019 r. jakie strona nadesłała w odpowiedzi na wezwanie Sądu zostało uznane jako dowód wyczerpania przez stronę trybu z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w sprawie jej skargi na bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2018/2019 r. (w znajdującym się w aktach administracyjnych piśmie z dnia 8 października 2019 r. skarżąca wnosi o informację dlaczego nie została poinformowana o przekazaniu ponaglenia z dnia 9 września 2019 r. do organu II instancji). Nie może zatem być traktowane także jako ponaglenie w sprawie skargi na przewlekłość, tym bardziej, że w samej treści tego pisma strona wzmiankuje, że w przypadku dalszej opieszałości ze strony urzędu "skieruje sprawę do Sądu Administracyjnego informując o bezczynności organu wyjaśniającego". Należy zauważyć, że, jak wynika również z akt administracyjnych sprawy, podobne pismo skarżącej, ale datowane na dzień 6 września 2019 r. zostało zakwalifikowane przez organ jako odwołanie od decyzji z dnia 14 maja 2019 r. w przedmiocie dodatku dyferencyjnego z wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego i przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (wraz z aktami sprawy) w dniu 12 września 2019 r. Za ponaglenie nie mogą zostać uznane także pozostałe pisma jakie strona nadesłała w odpowiedzi na wezwanie Sądu. Pismo z dnia 23 kwietnia 2019 r. jest w istocie wnioskiem strony o pilne rozpatrzenie sprawy poza kolejnością z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną strony i koszty leczenia dziecka, przekraczające możliwości finansowe wnioskodawcy. Pismo z dnia 6 sierpnia 2019 r. jest wnioskiem o wypłatę w trybie natychmiastowym całości świadczenia. Z kolei pismo z dnia 17 lipca 2019 r., kierowane do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z uwagi na jego treść i adresata nosi cechy skargi powszechnej wnoszonej w trybie art. 227 k.p.a., a nie ponaglenia jako warunku wniesienie skargi na przewlekłość. Wskazując na powyższe Sąd uznał, że strona nie wykazała by spełniła warunek formalny skargi na przewlekłość w postaci poprzedzenia takiej skargi ponagleniem wnoszonym w trybie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Orzekając w sprawie Sąd uwzględnił przepis art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Zgodnie z tym przepisem, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wspomniana ustawa weszła w życie w omawianym zakresie w dniu 16 maja 2020 r. W konsekwencji, bieg terminów rozpoczął się w dniu 23 maja 2020 r. Brak ponaglenia w sprawie czyni skargę niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.(por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 556/19, CBOSA). Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.