IV SAB/Wr 151/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 30 grudnia 2024 r. S. S. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze (dalej "organ") w udzieleniu odpowiedzi na pisma skierowane do tego sądu. W skardze podniesiono, że pracownicy Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze dopuszczają się bezczynności w udzieleniu odpowiedzi na kierowane przez skarżącego pisma. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, podnosząc, że sprawa ma charakter wykroczeniowy i w związku z tym przy doręczaniu korespondencji mają zastosowanie przepisy - Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, nie zaś przepisy administracyjne (materialne i procesowe). Przez to rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skarżący został wezwany do złożenia ponaglenia skierowanego do organu oraz podania do akt sprawy numeru PESEL strony skarżącej w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący oświadczył, że nie wnosił ponaglenia do organu. Ponadto, że nie identyfikuje się z nadanym mu numerem PESEL, w związku z tym nie wskazał go do akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przystępując do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2). Przy czym kontrola ta ma ograniczony charakter, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Stosownie do art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Kontrolują one legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sądy administracyjne są właściwe do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powyższych przepisów, zakres skargi na bezczynność organów administracji publicznej wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 1-4 i pkt 9 p.p.s.a. Skarga na bezczynność może tym samym dotyczyć sprawy, w której organ administracji publicznej zobligowany jest wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, czy też postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżenie bezczynności organu jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, czy innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. W sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w zakresie udzielenia odpowiedzi na pisma dotyczące informacji o zwrocie nieodebranych przez niego przesyłek listowych, których nadawcą był Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze. Sprawa tego rodzaju nie mieści się jednak w zakresie właściwości sądu administracyjnego, określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sprawa objęta niniejszą skargą, nie odnosi się do żadnego z aktów z zakresu administracji publicznej, tj. nie dotyczy ona postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym czy też innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje bowiem takie akty (czynności), które formułują (nadają) uprawnienia lub ustanawiają obowiązki, ale również akty (czynności), które odbierają, ograniczają uprawnienia lub rozszerzają obowiązki wynikające z powszechnie obowiązującego prawa. Innymi słowy czynność organu administracji publicznej musi mieć charakter władczy, by po stronie skarżącego powstała legitymacja do wniesienia skargi na działanie organu, czy też jego bezczynność lub przewlekłość w sytuacji gdy przepis prawa nakłada na organ obowiązek wydania aktu o charakterze władczym. Zdaniem Sądu treść wniesionej skargi świadczy raczej o niezadowoleniu skarżącego z działalności Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, dlatego właściwą regulacją do jej rozpoznania będą przepisy rozdziału 5a ustawy z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.), określające tryb rozpatrywania skarg i wniosków (art. 41a-41e). Uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy stwierdzić trzeba, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zauważyć też trzeba, że skarżący w sprawie nie poprzedził wniesienia skargi ponagleniem do organu, o czym stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a., stosownie do którego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ponadto nie podał do akt sprawy (pomimo wezwania) swojego numeru PESEL, do wskazania którego obligował go art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zgodnie z którym pismo strony powinno zawierać, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Sąd odrzuci skargę także w sytuacji jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1, 3 i 6 oraz § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.