IV SAB/Wa 629/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. M. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku – uwag do protokołu oględzin postanawia odrzucić skargę.

D. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 2020 r. – dotyczących uwag do protokołu uzupełnionych pismem z [...] lutego 2020 r. w sprawie wykopu dokonanego na działce skarżącej nr [...] oraz sąsiadującej z nią działce [...] położonych we wsi [...], gmina [...]. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 1 i 2, art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 15zzr ust. 3 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. Skarżąca wniosła o nakazanie Organowi podjęcie czynności wskazanych we wniosku, tj. sprostowanie protokołu oględzin z [...] lutego 2020 r. dokonanych na wskazanych działkach, doprowadzenie działań zmierzających do doprowadzenia wskazanych działek do stanu poprzedniego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem badanej skargi skarżąca uczyniła bezczynność organu w zakresie nierozpatrzenia zastrzeżeń Strony do protokołu oględzin. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (niż wskazane pkt 1 – 5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Aby akt lub czynność organu administracji podlegała kognicji sądów administracyjnych musi mieścić się w kryterium "z zakresu administracji publicznej" oraz musi dotyczyć przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie skarga została złożona na bezczynność Organu, polegającą na zaniechaniu przez ten organ rozpoznania uwag do protokołu sporządzonego w dniu [...] lutego 2020 r. z przeprowadzonych oględzin działek stanowiącej własność skarżącej, w sprawie nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego - rowu. Dodać należy, że z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] czerwca 2020 r. Dyrektora Zarządu Zlewni we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie organ umorzył postępowanie ww. sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał się na przeprowadzone oględziny terenu w dniu [...] lutego 2020 r. i odniósł się do uwag skarżącej wniesionych do protokołu [...] lutego 2020 r., a następnie uzupełnionych [...] lutego 2020 r. W ocenie Sądu, skarżony organ nie jest w niniejszej sprawie zobowiązany do wydania odrębnego i władczego rozstrzygnięcia administracyjnego w zakresie wniosku złożonego przez skarżącą w przedmiocie uwag do protokołu z oględzin terenu, a zatem nie można mówić w tym wypadku o bezczynności organu administracji publicznej. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żaden z przypadków wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. W toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, co do zasady, załatwia sprawę przez wydanie rozstrzygnięcia, w którym stwierdza, przyznaje, cofa lub ogranicza prawo albo uprawnienie albo nakłada, ogranicza lub cofa obowiązek. Dopiero na wydane w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcie lub jego brak przysługuje skarga do sądu administracyjnego, jednakże po uprzednim wyczerpaniu trybu zaskarżenia (np. odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia, ponaglenia). W ramach postępowania wyjaśniającego (a do takich należy przeprowadzenie oględzin terenu, wizja lokalna) organ nie podejmuje żadnych czynności procesowych prowadzących do przyznania stronie prawa lub nałożenia na nią obowiązku, lecz zmierza jedynie do ustalenia stanu faktycznego sprawy, który dopiero następnie będzie podstawą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i który będzie można kwestionować w odwołaniu od decyzji organu. Ustalenia poczynione podczas oględzin nie rozstrzygają w żaden sposób sprawy, przez co nie mieszczą się w kategorii rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji także ocena bezczynności organu w zakresie nie rozpatrzenia uwag do protokołu z oględzin nie należy do właściwości sądów administracyjnych, a tym samym nie może być przedmiotem bezczynności organu. Sąd zauważa, że owe czynności wyjaśniające, jak wynika z akt administracyjnych załączonych do sprawy, stały się podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego - rowu i wydania decyzji z [...] czerwca 2020 r. Dopiero to postępowanie administracyjne, może podlegać kognicji sądu administracyjnego, a w jego ramach sąd może również kontrolować czynności Organu mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy – m.in. protokół kontroli, jak i pozostały materiał dowody zgromadzony w sprawie, w tym uwagi podnoszone przez Stronę. Skargę na bezczynność należało zatem odrzucić, uznając, że zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność organu nie mieści się w granicach art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a tym samym, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Wobec tego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.