IV SAB/Wa 186/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi H. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Wójt Gminy C. udzielił A. P. i J. P. zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na działce nr [...], położonej w miejscowości A., gm. C. Pismem z dnia 24 marca 2014 r. H. M. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Wójta Gminy C. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło H. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z dnia 25 marca 2013 r. w przedmiocie ze zezwolenia na usunięcia drzew oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1943/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r.. W dniu 17 grudnia 2015 r. H. M. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które w jej ocenie od dnia 4 lutego 2015 r. nie realizuje wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. IV SA/Wa 1943/14, mimo monitów skarżącej w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącą trybu z art. 37 § 1 kpa. Ostatecznie, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 52/16, Sąd odrzucił skargę stwierdzając, że z akt sprawy i z wyjaśnień organu nie wynika, by przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w tym zakresie, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie. W piśmie z dnia 29 maja 2017 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie jej wniosków złożonych do organu w dniu 23 stycznia 2014 r., dotyczących decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2013 r. - w terminie 14 od dnia doręczenia organowi rozstrzygnięcia Sądu w powyższym zakresie, o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o wymierzenie organowi grzywny i o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości określonej w piśmie. W uzasadnieniu uzupełnienia skargi H. M. wskazała, iż pomimo prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie skargi na postanowienie z dnia 8 lipca 2014 r. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. W ocenie skarżącej, nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że organ nie podjął żadnych działań w związku z monitami, dotyczącymi realizacji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie IV SA/Wa 1943/14. Organ nie informował również skarżącej o przyczynach, w związku z którymi nie podejmował czynności w sprawie. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpatrzenia wniosku H. M. w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew w terminie dwóch miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia tego wniosku i że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł i przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 500 zł. Na skutek skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od powyższego orzeczenia, wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił je i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu NSA wskazał m.in., że zaskarżony wyrok został wydany mimo, że nie zostały ustalone i wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. Przyjmując stan faktyczny Sąd I instancji nie zbadał, czy i jakie czynności, były podejmowane przez organ w okresie po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1943/14. Nie odniósł się również do twierdzeń organu, że przeszkodą w rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, było toczące się postępowanie kasacyjne, po zakończeniu którego akta do chwili rozpoznania skargi na bezczynność przez Sąd I instancji nie zostały zwrócone. Sąd I instancji nie zbadał tych okoliczności, w szczególności nie poczynił ustaleń kiedy akta zostały zwrócone z prawomocnym wyrokiem do organu oraz nie wskazał jaki okres bezczynności w sprawie przyjął. Poza ogólnikowym stwierdzeniem, że wystąpiła bezczynność organu, Sąd I instancji nie zbadał i nie odniósł się do wszystkich istotnych, wskazanych wyżej okoliczności faktycznych. NSA podniósł, że rozpoznając sprawę ponownie, Sąd I instancji winien uwzględnić przedstawione wytyczne i odnieść się w sposób szczegółowy do wszystkich czynności przeprowadzanych przez organ w tej sprawie, a następnie na podstawie całokształtu okoliczności sprawy dokonać oceny, czy w sprawie miała miejsce bezczynność organu, a jeżeli tak, to czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadkach określonych w punktach 1-4. Na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Z art. 153 w związku z art. 190 ppsa wynika związanie sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym na skutek skargi kasacyjnej. Zważywszy na powyższe podkreślić należy, że w sprawach ze skarg na bezczynność nie obowiązuje zasada orzekania według stanu z daty wydania zaskarżonego aktu, ale sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania, a właściwie z daty zamknięcia rozprawy. W sprawie takiej sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w określonym terminie czynności do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których organ nie wykonał określonych czynności w określonych terminach, mając przy tym na względzie także charakter sprawy i obowiązujący w sprawie tryb postępowania. W tym miejscu trzeba podkreślić, że choć rozpatrywanie skarg na bezczynność organów wiąże się przede wszystkim z ustaleniem zasadniczej okoliczności jaką jest zachowanie bądź przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy, to jednak nie jest tak, że przy ocenie bezczynności sąd administracyjny nie może uwzględniać żadnych innych uwarunkowań w jakich procedował organ administracji, do czego uprawnia treść art. 35 § 5 in fine kpa. Przepis ten nakazuje nie wliczać do terminów określonych w art. 35 § 1-4 kpa okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W wykonaniu wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić trzeba, że odpis prawomocnego wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1943/14 wraz z aktami administracyjnymi przesłano organowi w dniu 27 września 2017 r. (potwierdzenie odbioru - k. 187 akt IV SA/Wa 1943/14). Z kolei m.in. wniosek H. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w przedmiocie zezwolenia A. P. i J. P. na usunięcie drzew i krzewów rosnących na działce nr [...], położonej w A., gm. C. – został przekazany według właściwości Wójtowi Gminy C. pismem z dnia 2 listopada 2017 r. (kopia pisma – k. 296 akt nin. sprawy). W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie IV SA/Wa 1943/14, akta administracyjne nie mogły być zwrócone organowi, co z kolei skutkowało niemożnością nadania biegu wnioskowi H. M.z dnia 24 marca 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na działce nr [...] położonej w miejscowości A., gm. C.. Dlatego też, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy w ogóle nie może być mowy o bezczynności organu przed dniem 27 września 2017 r.. Nadanie biegu wskazanemu wyżej wnioskowi H. M. stało się możliwe dopiero z dniem przekazania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] odpisu wyroku w sprawie IV SA/Wa 1943/14 wraz z aktami administracyjnymi, tj. z dniem 27 września 2017 r.. Zauważyć przy tym należy, że faktyczne nadanie biegu temu wnioskowi nastąpiło już 2 listopada 2017 r.. Art. 35 § 1 kpa stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W ocenie Sądu, zważywszy więc na poczynione ustalenia nie sposób przyjąć, że w okresie od 27 września do 2 listopada 2017 r. organ pozostawał w bezczynności, gdyż nie jest to długi okres przy uwzględnieniu specyfiki i charakteru SKO w [...] (zwłaszcza ilości rozpatrywanych tam spraw). Stąd też nadanie biegu wnioskowi skarżącej nastąpiło bez zbędnej zwłoki, nie ma więc podstaw do uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.