IV SAB/Wa 172/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania H. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016r., II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, o którym mowa w pkt I. wyroku, III. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. wymierza organowi grzywnę w wysokości 700 (siedemset) złotych, V. w pozostałym zakresie oddala skargę, VI. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz strony skarżącej [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 20 kwietnia 2017r. [...] S.A. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej również: "Ministra") w sprawie nierozpoznania odwołania wniesionego przez H. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. znak [...] w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu szkód powstałych na nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. 6,2931 ha, obręb [...], gmina [...], poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV [...]. Skarżąca wniosła o: - zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji rozpoznającej odwołanie w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - przyznanie od Ministra na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości określonej w art. 149 § 2 p.p.s.a., - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca podniosła, że H. B. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. w sprawie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu szkód powstałych na nieruchomości oraz zmniejszenia wartości nieruchomości opisanej wyżej. Przez blisko rok od daty otrzymania odwołania (19 maja 2016r.) Minister nie podjął żadnej czynności w sprawie, co narusza art. 35 § 3 k.p.a. Skarżąca zwróciła również uwagę, że sprawa jest ponownie rozpatrywana przez Ministra na skutek powtórnego odwołania strony. W grudniu 2016r. utracił aktualność ostatni ze sporządzonych w sprawie operatów szacunkowych. Upływ czasu pomiędzy wniesieniem odwołania, a jego rozpatrzeniem każdorazowo przekracza okres aktualności operatu. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Podniósł, że odwołanie zostało rozpatrzone decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. Tym samym w chwili sporządzenia odpowiedzi na skargę bezczynność organu nie występuje. Zwrócił przy tym uwagę, że został osiągnięty cel niniejszego postępowania bowiem postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania zostało zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Stosownie z kolei do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa była uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał złożonego przez H. B. odwołania od decyzji Wojewody [...] w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Akta sprawy w celu rozpatrzenia odwołania wpłynęły do Ministerstwa w dniu 19 maja 2016r. (skarżący twierdzi, że 18 maja 2016r., co jednak nie ma żadnego znaczenia). Minister nie podjął żadnej czynności w sprawie. Nie zareagował na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez skarżącego w dniu 3 marca 2017r. Dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność do WSA w Warszawie, co miało miejsce 20 kwietnia 2017r. (stempel nadawczy urzędu pocztowego), ale przed wydaniem wyroku przez Sąd w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej, organ załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Tym samym bezczynność będąca przedmiotem skargi w dacie wyrokowania przestała istnieć. W konsekwencji powyższego postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wyznaczenia organowi terminu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt I wyroku). Wydanie jednak przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się zbędne w całości. Art. 149 § 1a) p.p.s.a. stanowi bowiem, że oprócz czynności stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności konieczne jest także stwierdzenie czy owa stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku bezprzedmiotowości nałożenia na organ zobowiązania do dokonania czynności z uwagi na jej wykonanie, Sąd winien rozstrzygnąć pozostałe kwestie, w szczególności, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie odwołanie wpłynęło do Ministra w dniu 19 maja 2016r. i od tej daty organ nie podjął żadnej czynności w sprawie, w tym nie zakończył postępowania odwoławczego przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Faktem jest jednak, że pomiędzy wydaniem decyzji, co miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2017r., a nadaniem na poczcie skargi do sądu ([...] kwietnia 2017r.) był jeden dzień. Tym niemniej nie było podstaw do oddalenia skargi na bezczynność. Przyjmuje się w obecnym stanie prawnym, że sąd oddala prawidłowo wniesioną skargę na bezczynność wyłącznie gdy stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w momencie wniesienia skargi (vide komentarz do p.p.s.a. pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017, str. 677). W sprawie tej skarga została natomiast wniesiona dzień przed wydaniem decyzji przez Ministra. Powracając natomiast do kwestii rażącego naruszenia prawa - niezałatwienie sprawy przez organ odwoławczy przez okres prawie roku, bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, niewątpliwie stanowi o naruszeniu przez organ regulacji w zakresie terminów załatwienia sprawy w sposób kwalifikowany. To uzasadniało konieczność orzeczenia, że bezczynność miała charakter rażący, co skutkowało rozstrzygnięciem jak w pkt III wyroku. Zdaniem Sądu, zasadne było wymierzenie organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny. Uwzględniając opisany wyżej okres oczywistej bezczynności organu Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny jest konieczne przede wszystkim w aspekcie funkcji prewencyjnej tego środka prawnego. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy Sąd uznał, że kwota w wysokości 700 zł jest proporcjonalna do zakresu stwierdzonej bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. sumę taką wymierza się do wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS, które to wynagrodzenie aktualnie wynosi – zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2017 r. - 4047,21 zł (MP z 2017 r., poz. 183). Natomiast Sąd oddalił żądanie skargi w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (pkt V wyroku). Suma ta ma spełniać rolę swoistego zadośćuczynienia dla strony. W realiach niniejszej sprawy nie ma potrzeby rekompensowania skarżącemu przedsiębiorstwu braku decyzji bowiem nie ono uzyskałoby kwotę odszkodowania z tytułu ograniczenia własności. O kosztach postępowania (pkt VI sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania w łącznej kwocie 580 zł składają się uiszczony wp Na zasądzone koszty postępowania w łącznej kwocie 580 zł składają się uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł [art. 205 § 2 p.p.s.a., w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r, poz. 1804)].