IV SAB/Wa 16/17

Dnia 21 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: odrzucić skargę.

M. Z. (dalej zwana "skarżącą") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku dotyczącego zmiany treści aktu własności ziemi W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas gdy dotyczy ona aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Zakres właściwości sądów administracyjnych określa art. 3 § 2, 2a i 3 oraz art. 4 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy rozpoznaniu przez sąd administracyjny podlega skarga na bezczynność w wydaniu decyzji administracyjnej, określonych postanowień oraz aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna zatem tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Pokreślenia wymaga, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Spełnienie tych przesłanek czyni skargę zasadną, gdy w dniu wniesienia skargi, jak i w dniu orzekania organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Skarżąca wywiodła skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] zarzucając brak podjęcia czynności w zakresie złożonego "odwołania" od Aktu Własności Ziemi z dnia [...] września 1973 r. nr [...]. Wyjaśnić należy, że nabycie własności z mocy prawa stwierdzane przez organy administracji w akcie własności ziemi odbywało się na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 poz. 250). Natomiast od dnia 1 stycznia 1992 r., tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1491 ze zm.), na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 tej ustawy, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (tj. w niniejszej sprawie do aktu własności ziemi z dnia 25 września 1973 r.) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Regulacja ta oznacza, iż od dnia wejścia w życie tego przepisu nie ma prawnej możliwości badania w postępowaniu nadzwyczajnym prawidłowości aktów własności ziemi wydanych na podstawie powołanej ustawy z dnia 26 października 1971 r., które jako decyzje administracyjne uzyskały przymiot ostateczności. Powyższy przepis miał na celu definitywną likwidację możliwości jakiejkolwiek weryfikacji w trybie nadzwyczajnym środków zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących uwłaszczenia posiadaczy nieruchomości rolnych w trybie tej ustawy (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 lutego 2000 r., sygn. SK 13/99, OTK 2000 r., z. 1, poz. 15). Stanowisko to potwierdzone jest licznymi orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego (zob. wyroki NSA z 28 maja 2008 r., II OSK 571/07, Lex nr 505310; z 13 maja 1999 r., II SA 569/99, uchwałę SN z 30 czerwca 1992 r., III CZP 73/92, OSNC 1992/11/201). Z powyższego wynika, że obecnie właściwymi do orzekania w sprawach spornych związanych z ewentualną wadliwością aktu własności ziemi są wyłącznie sądy powszechne. W konsekwencji Sąd uznał, że rozpoznawana skarga, jako nie mieszcząca się we właściwości sądów administracyjnych, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tych względów, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.