IV SAB/Wa 15/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi E. C., M. C., K. M., R. K., D. D., M. D., H. D., S. D. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1980 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1981 r. o przejściu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie wskazanej w pkt 1 sentencji, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. E. C., M. S., K. M., R. K., D. D., M. D., H. D., S. D. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1980 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1981 r. o przejściu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Pełnomocnik skarżących w motywach wskazał, że niniejsza sprawa prowadzona jest przez Ministra od trzech lat i pomimo zrealizowania wszelkich żądań organu najpóźniej we wrześniu ubiegłego roku, do chwili obecnej nie doszło do wydania rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...] marca br. Minister został wezwany do usunięcia naruszenia poprzez załatwienie sprawy. Mimo to, wobec braku jakiejkolwiek korespondencji, pełnomocnik stwierdził, że nie doszło od tego czasu do podjęcia jakichkolwiek czynności. Pełnomocnik skarżących wniósł o zobowiązanie Ministra, aby w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku wydał decyzję we wskazanym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że wniosek skarżących z dnia [...] września 2010 r. wpłynął w dniu [...] listopada 2013 r. przy piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. SKO w K. przekazującym do załatwienia wg. właściwości. Skarżący pismami z dnia [...] maja, [...] kwietnia i [...] września 2015 r. sprecyzowali wniosek, wnosząc o stwierdzenie nieważności również decyzji dnia [...] lutego 1987 r. Organ wskazał, iż pismem z dnia [...] marca 2015 r. powiadomił strony o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2015 r. Odrębnym pismem z tej samej daty zwrócono się do stron o sprecyzowanie czy wnoszą również o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1981 r. Kolejnymi pismami z dnia [...] grudnia 2016 r. wystąpiono do: - stron postępowania z informacją o prowadzeniu postępowania; - ich pełnomocnika o nadesłanie postanowień i stwierdzeniu nabyciu spadku; - Sądu Rejonowego w O. i Sądu Rejonowego dla [...] w K. o odpisy postanowień o stwierdzeniu nabyciu spadku; - [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o odszukanie i nadesłanie kopii decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1982 r.; - Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. o nadesłanie informacji o aktualnym stanie prawnym przejętej nieruchomości; Ministerstwa Finansów o informację czy przejęta nieruchomość została objęta międzynarodowymi umowami o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych ( tzw. układami indemnizacyjnymi). Organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2016 r. wpłynęła skarga na bezczynność w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. poinformowano strony o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia [...] maja 2017r. Następnie pismami z dnia [...] stycznia 2017 r. zwrócono się o nadesłanie danych osobowych skarżących do Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta K. i Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA. Zdaniem Ministra, nie można go uznać za winnego bezczynności w sytuacji, gdy wniosek z dnia [...] września 2009 r. SKO przekazało dopiero pismem z dnia [...] listopada 2013 r., a nadto do opóźnienia przyczynił się pełnomocnik stron, gdyż nie złożył uwierzytelnionych kopii dokumentów potwierdzających następstwo prawne po byłym właścicielu wywłaszczonej nieruchomości, względnie dokumenty w oryginale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Jeżeli, jak w niniejszej sprawie, skarga dotyczy bezczynności organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących pismem z dnia 11 marca 2016 r. wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa, tym samym spełniony został formalny warunek do wniesienia skargi na bezczynność organu. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Według naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 k.p.a. organy administracji winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. W myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem aktu. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Z analizy akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że organ nie wydał rozstrzygnięcia do dnia [...] sierpnia 2015 r. wskazanym w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. W okresie od otrzymania w dniu [...] marca 2016 r. wezwania pełnomocnika skarżących do usunięcia naruszenia prawa do dnia otrzymania skargi na bezczynność [...] grudnia 2016 r. nie zostały wykonane żadne czynności w sprawie. Stosowne czynności podjęto dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r., wystąpieniami do organów o przekazanie stosowych informacji. Zawiadomiono również pełnomocnika skarżących, iż z uwagi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację geodezyjną i dodatkowe dokumenty archiwalne dotyczące wywłaszczonej nieruchomości, rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia [...] maja 2017 r. W tych warunkach zasadnym było przyjęcie, że organ pozostawał w bezczynności, tym bardziej, że do dnia wyrokowania nie zostało wydane właściwe rozstrzygnięcie w sprawie z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1980 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1981 r, o przejściu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], co też musiało skutkować zobowiązaniem organu w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do jego rozpatrzenia w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć należy, że organ w dniu [...] grudnia 2016 r., podjął czynności zmierzające do zgromadzenia akt sprawy niezbędnych do rozpatrzenia wniosku i wyznaczył nowy termin wydania rozstrzygnięcia do dnia [...] maja 2017 r. Dodać przy tym należy, że ze znajdującej się w aktach korespondencji wynika, że została ona przesłana pełnomocnikowi skarżących, realizując tym samym spoczywający na nim obowiązek informowania strony o podejmowanych czynnościach w toku prowadzonego postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, iż nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy naruszenie prawa ma charakter rażący powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność ma charakter rażący, jeżeli brak działania organu w sposób oczywisty pozbawiony jest jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I OSK 722/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu stwierdzonej bezczynności nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa, skoro organ podjął stosowne czynności zmierzające do rozpoznania wniosku skarżących, jak również dopełnił obowiązku poinformowania pełnomocnika skarżących o terminie załatwienia sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.