Sygnatura
IV SAB/Wa 1367/20
IV SAB/Wa 1367/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-23
Wynik
Zobowiązano ... i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 23 kwietnia 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku z 17 stycznia 2019 r. w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny na realizację przedsięwzięcia nr [...] w terminie 30 dni od dnia przekazania akt sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku, o którym mowa w pkt 1 wyroku, 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz strony skarżącej Z. S. kwotę 580 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Z. S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy P. (dalej: Wójt Gminy) w sprawie znak: [...] dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą" planowanego na działkach nr ew. [...], [...] w miejscowości R.. Wójtowi Gminy skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 35 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki lub nie później niż w terminie miesiąca, ewentualnie - nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., 2. art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez Wójta sprawy administracyjnej dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia, tj. przewlekłość organu, polegającą na comiesięcznym przekładaniu terminu do załatwienia sprawy, braku należytego informowania strony o przyczynach zwłoki oraz powoływania nowych dowodów w sprawie, które stwarzają jedynie pozór dowodów mających wyjaśnić stan faktyczny w niniejszej sprawie i nie są konieczne dla załatwienia sprawy. 3. art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie się przez organ bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które to miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W oparciu o powyższe wniesiono o: 1. na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązanie Wójta do załatwienia sprawy, wyznaczając nieprzekraczalny 14-dniowy termin do jej załatwienia, 2. na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. 3. na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzenie, iż bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 4. zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 24 590, 85 zł tytułem uwzględnienia skargi na bezczynność organu (zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.) zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r., na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53) ogłasza się, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4918,17 zł. 5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wnioskiem z dnia 17 stycznia 2019 r. wystąpił do Wójta Gminy P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą" planowanego na działkach nr ew. [...], [...] w miejscowości R., gmina P.. Wójt Gminy P. po wszczęciu postępowania wystąpił do odpowiednich instytucji celem wydania uzgodnień i opinii dla wspomnianego przedsięwzięcia. Następnie po przeprowadzeniu trwającego rok postępowania wyjaśniającego, dopuszczeniu opinii biegłego, zebraniu materiału dowodowego, uzupełnieniu raportu przez Inwestora na wezwanie organu - w dniu [...] stycznia 2020 r. wydał decyzję negatywną. W dniu [...] lutego 2020 r. SKO uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Akta sprawy wpłynęły do Gminy P. w dniu [...] kwietnia 2020 r. Wówczas Wójt pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu. W odpowiedzi pismem z dnia [...] maja 2020 r. inwestor oświadczył, iż nie widzi podstaw do uzupełniania raportu. W dniu [...] czerwca 2020 r. odbyła się rozprawa administracyjna, a w dniu [...] lipca 2020 r. Wójt ponownie wydał obwieszczenie o niezałatwieniu sprawy w terminie – powodem było przedłużenia postępowania była konieczność uzyskania dodatkowych opinii i wyjaśnień w sprawie. Termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień [...] sierpnia 2020 r. Takie obwieszczenie Wójt wydał także w dniu [...] sierpnia 2020 r., 28 września 2020 r. oraz [...] października 2020 r. przedłużając termin załatwienia sprawy o kolejny miesiąc. W między czasie Wójt przeprowadził dowód z zeznań świadka R. T. - autora raportu o oddziaływaniu na środowisko, postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. dopuścił dowód z inwentaryzacji przyrodniczej z innej spraw, a także artykułu dwumiesięcznika "[...]"., jak i pismem z dnia [...] września 2020 r., w związku z pismem Stowarzyszenia E., Wójt wezwał inwestora do uzupełnienia raportu, a w dniu [...] listopada 2020 r. Wójt wydał Obwieszczenie o wydaniu postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii - koreferatu w związku z planowanym przedsięwzięciem. Strona zwróciła uwagę, że nie wie jaki ma być przedmiot tego koreferatu i jaki będzie termin jego sporządzenia. Skarżący wskazał, że po uchyleniu decyzji organu I instancji akta sprawy trafiły do Wójta w kwietniu 2020 r. Od tego czasu minęło 10 miesięcy, przez które organ mógł wydać kolejną decyzję merytoryczną. Zamiast tego przed upływem terminu załatwienia sprawy, po raz kolejny zaskakuje wnioskodawcę nowym dowodem, który zupełnie nic nie wnosi do sprawy. Zdaniem Strony wzywanie po raz kolejny do uzupełnienia raportu jest nieuzasadnione, przeprowadzone dodatkowe dowody (przesłuchanie autora raportu) nic nowego do sprawy nie wniosło, podtrzymał on dotychczasowe stanowisko w sprawie. Poza tym niezrozumiałym jest dla inwestora, że po 9 miesiącach po przekazaniu akt sprawy przez SKO organ dopuszcza kolejny dowód z kontreferatu. W niniejsze sprawie – zdaniem skarżącego - bez wątpienia doszło do rażącego przekroczenia terminu do załatwienia sprawy w połączeniu z dokonywaniem czynności, które mają charakter pozornych i trudno jest je racjonalnie uzasadnić. Ponadto inicjatywa dowodowa oraz szereg czynności w sprawie podejmowane jest nie z urzędu, lecz na wniosek uczestników postępowania. Dalej Strona podniosła, że prowadzenie postępowania więc niemal w okresie 10 miesięcy, po zwrocie akt z SKO, w sytuacji gdy organ ma obowiązek wydać decyzję w terminie 1 miesiąca, jest niewątpliwą przewlekłością Wójta. Z przeprowadzanych przez organ czynności - jak wezwanie do uzupełnienia raportu ([...] kwietnia 2020 r.), przeprowadzenie rozprawy administracyjnej ([...] czerwca 2020 r.), dopuszczenie dowodu z zeznań autora raportu w charakterze świadka ([...] sierpnia 2020 r.), dopuszczenie inwentaryzacji z innej sprawy administracyjnej ([...] września 2020 r.), wezwanie ponowne do uzupełnienia raportu ([...] września 2020 r.) i obecnie dopuszczenie dowodu z koreferatu ([...] listopada 2020 r.) nie służą koncentracji materiału dowodowego. Przecież organ wzywał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu, po czym ten jasno i wyraźnie odpisał, że nie widzi takiej możliwości. Następnie organ wezwał autora raportu na przesłuchanie, które trwało 10 godzin, podczas których świadek jasno i wyraźnie niejednokrotnie powtórzył, że całkowicie popiera raport, po czym Wójt - posługując się w sposób całkowicie wybiórczy - cytuje wyrwaną z kontekstu wypowiedź autora raportu w ten sposób, aby wykazać, że rzekomo nie jest specjalistą w jakieś dziedzinie. Takie działanie nie służy wyjaśnieniu sprawy administracyjnej, lecz tworzy pozór takiego działania. Przy czym Strona podniosła, że raport był on oceniony przez cztery niezależne organy opiniująco-uzgadniające, w tym przede wszystkim przez RDOŚ. Skarżący także wyjaśnił, że nie można zarzucać teraz, że bezczynność lub przewlekłość wynika z tego, że skarżący chciał zapoznać się z przyczyną opóźnienia w rozpoznawaniu jego sprawy. Strona wskazała też, że w żadnym momencie organ prowadzący postępowanie nawet nie powołał się na związane z sytuacją pandemiczną problemy w prowadzeniu postępowania. Tym bardziej nie zostały odnotowane żadne opóźnienia związane z doręczaniem przesyłek pocztowych w toku niniejszego postępowania. Nie można w żaden sposób usprawiedliwić przewlekłość organu sytuacją epidemiologiczną w Rzeczpospolitej, gdyż zasadnicza część okresu przewlekłości organu przypada po uchyleniu przez ustawodawcę przepisów "ochronnych". Działanie organu jest całkowicie nieuzasadnione oraz zmierza konsekwentnie do powodowania zwłoki w prowadzonym przez siebie postępowaniu, narażając skarżącego na niepowetowaną szkodę. Z tego też względu żądanie sumy 24 590, 85 złotych, tytułem uwzględnienia skargi na bezczynność organu (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.) jest uzasadnione. Zdaniem Strony, nie można - biorąc pod uwagę opisany stan faktyczny - nie mieć wrażenia, że Wójt dysponuje już całym materiałem dowodowym w sprawie, a czynności przeprowadzone od kwietnia 2020 r. były czynnościami pozornymi. Takie postępowanie nosi cechy przewlekłości i winno, zdaniem skarżącego, znaleźć odzwierciedlenie w uznaniu skargi na bezczynność organu za zasadną. Wójt Gminy P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz Organu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. W uzasadnieniu Organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w sprawie o sygn. akt [...] w dniu [...] listopada 2020 r. wydało postanowienie, zgodnie z którym uznano ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy P. dodatkowy dwumiesięczny termin do załatwienia przedmiotowej sprawy. Jednak zdaniem Organu z rozstrzygnięciem tym nie sposób się zgodzić. Kolegium pominęło bowiem stanowisko Wójta Gminy zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. zatytułowane "Odpowiedź na ponaglenie", w którym wskazano, że z uwagi na to, że Organ nie dysponuje odpowiednią wiedzą specjalistyczną, dopuścił dowód z pisemnej opinii biegłego (biegłych). Organ zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie zaistniała uzasadniona przerwa w kontynuowaniu postępowania dowodowego zmierzającego do zebrania niezbędnego materiału dowodowego i wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Poza tym Organ wskazał, że nie można też przemilczeć faktu, iż w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało również brak podstaw do uznania ponaglenia za uzasadnione - postanowienie z dnia [...] października 2020 r. (sygn. akt [...]). Jak i również na to, że pomiędzy wydaniem przez Kolegium postanowienia w dniu [...] października 2020 r., a datą kolejnego ponaglenia ze strony (pismo datowane: [...] listopada 2020 r.) upłynęło tylko 10 dni. Pomiędzy wydaniem obu postanowień przez Kolegium upłynęło tylko 27 dni. Zatem, zdaniem Wójta Gminy zamiarem skarżącego jest tylko i wyłącznie zmrożenie działań Organu w przedmiotowej sprawie poprzez wywieranie negatywnej presji na Organ i nic więcej. Ponadto przedmiotowe postępowanie administracyjne jest prowadzone w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 zm.) i Organ musi mieć na względzie wszelkie ograniczenia z tym związane, chociażby w zakresie doręczania korespondencji. Organ wskazał, że Inwestor dopiero w dniu [...] grudnia 2020 r. (tj. po 589 dniach licząc od daty złożenia wniosku) złożył do Urzędu Gminy wymagany dokument zatytułowany "Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] obręb [...] na potrzeby inwestycji pn. "Budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą" (art. 66 ust. 1 pkt 2a) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2020 r., poz. 283 zm.)). Organ zwrócił też uwagę, że organy uzgadniające i opiniujące przedstawiły swoje stanowiska w oparciu o niekompletny dokument zatytułowany "Raport o oddziaływaniu na środowisko", wobec tego zachodziła konieczność powtórnego zwrócenia się ww. Organów o ponowne zajęcie merytorycznego stanowiska w przedmiotowej sprawie, co miało negatywny wpływ na termin rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wójt Gminy zwrócił uwagę na fakt nieznajomości przez stronę skarżącą kwestii co ma być przedmiotem opinii - koreferatu sporządzonej przez biegłego. Organ także wskazał na potrzebę wyjaśnienia okoliczności sprawy i dopuszczenie dowodu z dokumentu zatytułowanego "Inwentaryzacja przyrodnicza. Wybranych lokalizacji planowanych ferm drobiu w okolicy miejscowości N. położonej w gminie L., pow. [...] woj. [...]" z lipca 2019 roku, artykułu z dwumiesięcznika "[...]", dowodu z przesłuchania w charakterze świadka autora "Raportu o oddziaływaniu na środowisko" z kwietnia 2019 r. z uwagi na kwestię emisji związków z budynków inwentarskich na środowisko. Zdaniem Organu stanowisko strony podtrzymywane w toku postępowania w kwestii zanieczyszczeń mikrobiologicznych są bardzo ogólnikowe, a strona nie wykazywała woli współpracy. Organ podniósł też, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, działania Wójta Gminy były w pełni racjonalne i uzasadnione, gdyż zmierzały do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w tym dokonanie oceny raportu. Jeżeli chodzi o wysokość sumy pieniężnej jaką strona skarżąca domaga zasądzenia od Wójta Gminy na swoją rzecz, to Organ podniósł, iż w uzasadnieniu skargi brak jest wskazania jakiego to uszczerbku majątkowego poniosła strona skarżąca na skutek bezczynności lub przewlekłości postępowania. Strona skarżąca ogranicza się jedynie do ogólników. W sprawie – w ocenie Wójta – nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, jak tego chce strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z art. 3 § 2 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzji administracyjnych. Nie ulega wątpliwości, że rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie mieści się we wskazanych wyżej ramach. Sąd wskazuje również, że na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Przechodząc do meritum złożonej skargi wskazać należy, że na gruncie art. 149 p.p.s.a., z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 k.p.a.; por. np. wyroki NSA z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18 – CBOSA; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91). W skardze zarzucono bezczynność i przewlekłość postępowania, jednak w ocenie Sądu w sprawie doszło do prowadzenia postępowania w sposób przewlekły. Zakwalifikowanie stanu sprawy przez stronę skarżącą w petitum skargi jako bezczynności, czy przewlekłości nie ma jednak wpływu na zasadność tej skargi. W obu bowiem przypadkach (tj. bezczynności oraz przewlekłości) istota sporu pozostaje ta sama, a mianowicie chodzi o sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność niewydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Na zasadzie analogii pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2017 r., II OSK 255/16 oraz z dnia 1 kwietnia 2015 r., I OSK 2567/14 – CBOSA). W szczególności w judykaturze ugruntowane jest już stanowisko, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania nie stanowi skumulowania dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności. Należy przy tym podkreślić, że w obu przypadkach (tj. bezczynności i przewlekłości) sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.; por. np. wyroki NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., II OSK 255/16; z dnia 21 września 2018 r., I OSK 16/17; z dnia 18 września 2019 r., II OSK 1290/19 – CBOSA). Innymi słowy, decyzja, która z form nieterminowego załatwienia sprawy miała miejsce w danej sprawie, należy do sądu rozpoznającego skargę (por. np. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2016 r., II GSK 1029/15 – CBOSA oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., IV SAB/Wa 457/15, z aprobująca glosą J. Chmielewskiego, OSP 2017, nr 7-8, poz. 69). W dalszej kolejności trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność lub przewlekłość została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 590/13, LEX nr 1406499). Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie. Podkreślenia wymaga, że na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Według art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Jak już wyżej wskazano w ocenie Sądu postępowanie prowadzone przez Wójta było przewlekle. W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się za takie postepowanie, postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Podkreślić wypada, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a. Skarga na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania została złożona do organu [...] listopada 2020 r., do dnia rozpatrywania sprawy przez Sąd [...] kwietnia 2021 r. w sprawie nie zostało wydane rozstrzygnięcie załatwiające wniosek skarżącego z [...] stycznia 2019 r. Przy czym wskazać należy, że w niniejszej sprawie dniu [...] lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze S. uchyliło wcześniejszą decyzję Wójta o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Akta sprawy wpłynęły do Gminy P. w dniu [...] kwietnia 2020 r. Od tego czasu organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu chronologia podejmowanych czynności procesowych od kwietnia 2020 r. - we wszczętym postępowaniu bezspornie wskazuje, że część z nich podejmowane były w nieuzasadnionych odstępach czasu, jak i organ nie wykorzystał wszelkich przysługujących mu instrumentów prawnych, aby sprawę rozstrzygnąć w terminach nakazanych prawem. Wielokrotnie podejmował czynności, nie z własnej inicjatywy, lecz z wniosku Stowarzyszenia. Poza tym działania podejmowane przez organ od kwietnia 2020 r. były rozciągnięte w czasie i niemiały charakteru skumulowanego. Przykładowo, powoływał opinię biegłego, przy czym czyniąc to nie wyznaczył terminu jej sporządzenia i nie wyjaśnił potrzebę i przyczyny sporządzenia tej opinii. Poza tym nie sposób oprzeć się wrażeniu, analizując chronologię podejmowanych wydarzeń, że część podjętych czynności Wójt mógł podjąć na wcześniejszym etapie, np. w sprawie informacji co do przyłączenia do sieci – pismo z [...] września 2020 r. do Związku Komunalnego "[...]", czy dopuszczenie inwentaryzacji przyrodniczej sporządzonej – postanowienie z [...] września 2020 r., czy artykułu dwumiesięcznika, jak i wskazana wcześniej czynność powołania opinii biegłego dopiero [...] listopada 2020 r. Analiza tak prowadzonego postępowania prowadzi do wniosku, że Wójt podejmował kolejne działania w różnych odstępach czasu, przy czym najczęściej impulsem do tego była nie własna inicjatywa organu, lecz wnioski stowarzyszenia (pismo z [...] sierpnia 2020 r., czy [...] września 2020 r.). Jednakże działania te w rzeczywistości nie prowadziły do załatwienia sprawy, zatem należy uznać je za działania pozorne. W konsekwencji należy stwierdzić, że postępowanie było prowadzone przewlekle, gdyż po stornie organu brak było niezbędnej aktywności, a podejmowane działania pozbawione były tak koncentracji, mimo wielokrotnego przekroczenia terminu załatwienia sprawy, jak i skuteczności. Zdaniem Sądu Wójt mógł działać szybciej i sprawniej, dopełniając nałożonych na niego obowiązków oraz zabezpieczając prawa strony do uzyskania merytorycznego rozpoznania jej sprawy, zaś cześć czasu procedowania nie wynikała ze skomplikowanego charakteru sprawy, ani czynników niezależnych od organu, których nie mógł on przezwyciężyć na wcześniejszym etapie postępowania, przy użyciu dostępnych dla niego środków. Trzeba też mieć na względzie rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który w uzasadnieniu dokładnie określił zakres ponownego postępowania jaki należy przeprowadzić. Biorąc powyższe pod uwagę sąd w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stwierdził, że Wójt dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), a ze względu na fakt, iż do dnia wydania wyroku sprawa nie została rozstrzygnięta, zobowiązał organ do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem z dnia [...] stycznia 2019 r., w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych (pkt 1 sentencji wyroku). Zdaniem Sądu tak wyznaczony termin jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższe zdaniem Sądu nie pozwala na zakwalifikowanie ok. 10 miesięcznej (licząc od dnia przekazania akt sprawy po uchyleniu przez SKO w kwietniu 2020 r. do dnia rozstrzygania przez Sąd – po odliczeniu okresu zawieszenia terminów procesowych – covid - 2 miesiące) zaistniałej przewlekłości jako rażącego naruszenia prawa, dlatego też Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego. W szczególności z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, kiedy przekroczenie terminu załatwienia sprawy przez organ jest znaczne i jest wyrazem niedającego się usprawiedliwić świadomego lekceważenia przez organ zasady szybkości postępowania. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, bowiem przekroczenie to musi być znaczne. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie sytuacja rażącej przewlekłości nie zaistniała. Poza tym Sąd uznał, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek strony skarżącej o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Należy zauważyć, że orzeczenie o zasądzeniu sumy pieniężnej, podobnie jak i grzywny jest fakultatywne. Przyznanie skarżącej sumy pieniężnej stanowi bowiem kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia Sądu. Przyznana stronie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. kwota pieniężna ma bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie organu. Sąd miał tu także na uwadze łączny czas trwania postępowania odwoławczego, fakt trwania pandemii i fakt, że organ w kwestionowanym okresie nie był bezczynny. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 - 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się: wpis od skargi (100 zł) określony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) wyliczone w oparciu o przepis § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 poz. 180 ze zm.), zgodnie z pkt 5 sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 31 grudnia 2020
- Symbol z opisem
- 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 658
- Hasła tematyczne
- Ochrona środowiska
- Skarżony organ
- Wójt Gminy
- Sędziowie
- Agnieszka Wąsikowska /sprawozdawca/ Agnieszka Wójcik /przewodniczący/ Kaja Angerman
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7; art. 12 § 1; art. 35 § 1 i § 3; art. 36 § 1; art. 77 § 1; · Dz.U. 2020 poz. 256
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 149 § 1 pkt 3, § 1a, § 2; art. 200; art. 205 § 2; · Dz.U. 2019 poz. 2325
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny