Sygnatura
IV SAB/Po 43/20
Wyrok WSA w Poznaniu z 17 czerwca 2020 r., IV SAB/Po 43/20 – wizy
Wynik
Zobowiązano do podjęcia czynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 17 czerwca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi małoletniej F. O., w imieniu której działa przedstawiciel ustawowy O. O. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku małoletniej F. O. z dnia [...] lipca 2019 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej małoletniej F. O. z dnia [...] lipca 2019 r.; 3. stwierdza, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej małoletniej F. O. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
UZASADNENIE O. O., jako przedstawiciel ustawowy małoletniej skarżącej – F. O. (obywatelki [...]) - złożyła w dniu [...] lipca 2019r do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy małoletniej F. O.. Do akt złożono kopię umowy o pracę zawartą pomiędzy O. O. a Spółką A. na okres od [...] lutego 2017 r. do [...] października 2019 r., kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego, kopię odpisu aktu małżeństwa zawartego pomiędzy O. O. a I. O., kopie odpisu zupełnego aktu urodzenia F. O., kopię umowy zlecenia zawartej pomiędzy I. O. a Spółką B. oraz kopię zezwolenia typ A na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego I. O. ważnego od [...] czerwca 2019 r. do [...] listopada 2020 r. Wojewoda pismem z [...] lipca 2019r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania dotyczącego udzielania małoletniej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Jednocześnie poinformował, że decyzja w sprawie zostanie podjęta do [...] stycznia 2020r. Odbiór zawiadomienia O. O. potwierdziła na odwrocie zawiadomienia. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik małoletniej Skarżącej, w imieniu której działa jej przedstawiciel ustawowy, wniósł ponaglenie w sprawie o udzielenie Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Sprawa Wnioskodawczyni nie jest zawiła, nie wymaga zasięgnięcia opinii organów opiniujących, zatem organ winien wydać decyzję do [...] września 2019r. Pełnomocnik złożył ponowny wniosek o udzielenie małoletniej F. O. zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodzina, albowiem spełnia wszystkie przesłanki i tę z art. 159 ust. 1 pkt 1 lit e ustawy o cudzoziemcach - ojciec wnioskodawczyni przebywa w Polsce na podstawie dwóch kolejnych zezwoleń na pobyty czasowy. Do pisma załączono kopię aneksu umowy zlecenia z dnia [...] stycznia 2020 r., a także kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego do [...] maja 2021r. z możliwością jej przedłużenia, kopie dwóch decyzji Wojewody o zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP do dnia [...] grudnia 2018r. i [...] kwietnia 2020r. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. organ powiadomił O. O. - z pominięciem osoby jej pełnomocnika - że decyzja w sprawie małoletniej F. zostanie wydana do dnia [...] kwietnia 2020 roku. Jednocześnie O. O. zobowiązano do przedłożenia oryginału umowy najmu. Odbiór wezwania wysłanego na adres domowy Skarżącej, potwierdziła matka O. O. w dniu [...] stycznia 2020 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. małoletnia Skarżąca reprezentowania prze profesjonalnego pełnomocnika za pośrednictwem organu złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność organu wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku, 2) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, 3) stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub 5) przyznania od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 6) rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz 7) rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Pełnomocnik Skarżącej podnosił, że zgodnie z art. 35 § 2 i 3 K.p.a. organ winien był załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie miesiąca, a jeżeli sprawa jest skomplikowana do dwóch miesięcy. Nadto przepis art. 109 ust. 1 i 3 ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach przewiduje wydłużenie terminu o 30 dni (w szczególnie uzasadnionych przypadkach o 60 dni) w związku z koniecznością zasięgnięcia opinii o wnioskodawcy w Policji, Straży Granicznej i ABW. Z powyższego wynika, że organ winien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki nie później niż ciągu 60 dni, organ ma nadto prawo załatwić sprawę w ciągu 120 dni w związku z zasięgnięciem opinii. Zdaniem pełnomocnika sprawa małoletniej Skarżącej nie jest zawiła i w stosunku do niej nie ma powodów do zasięgania opinii dodatkowych organów. Nadto podniesiono, że zgodnie z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP, przebywając w Polsce, ma prawo oczekiwać, że zostanie potraktowana jak obywatel RP, ponieważ żaden z przepisów ustaw, o których mowa w art. 37 ust. 2 Konstytucji RP nie ogranicza praw skarżącej jako strony postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Skarżąca ma takie same prawo, jak obywatele RP, oczekiwać, że jej sprawa zostanie załatwiona zgodnie z podstawowymi zasadami kodeksu postępowania administracyjnego, to jest bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ustawowych terminem i z uwzględnieniem jej słusznego interesu jako strony postępowania administracyjnego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę z [...] lutego 2020 r. wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślono, że ze względu na deklarowany cel pobytu małoletniej F. , tj. pobyt z ojcem, sytuacja pobytowa jej ojca w Polsce ma bezpośredni wpływ na zasadność udzielenia zezwolenia na pobyt małoletniej. Tylko w przypadku udzielenia Panu I. O. zezwolenia na pobyt w Polsce zasadne będzie udzielenie zezwolenia na pobyt również małoletniej córce, po spełnieniu pozostałych przesłanek udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Nadto, Wojewoda wskazał, że od 2014r. odnotowuje się opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Dla zobrazowania sytuacji Wojewoda podał dane statystyczne: w 2014r. Wojewoda przyjął ok. 3500 wniosków (pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE), w 2015 r. - 7961 wniosków, w 2016 r. - 12305 wniosków, w 2017 r. - ok. 18386 wniosków, w 2018r. - 24786, w 2019r. – 25110. Przyrost liczby wniosków przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie na stanowiskach, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej "p.p.s.a.") przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak efektywnych działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści tych przepisów wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżąca wypełniła powyższy wymóg formalny, składając pismem z [...] stycznia 2020r. wymagane ponaglenie (k. 44 akt adm.). Przechodząc zatem to merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że zarzuca ona bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy cudzoziemca. Przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020, poz. 35) co do zasady nie określają szczególnych terminów załatwienia sprawy zezwolenia na pobyt czasowy. W związku z tym znajdują zastosowanie ogólne terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 2096 – dalej jako: "k.p.a.") organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z cytowanych unormowań wynika, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest uczynienie tego "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego –zasadniczo w terminie jednego miesiąca. Przepisy ustawy o cudzoziemcach stanowią, że przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 109 ust. 1). Komendanci, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (art. 109 ust. 3). Jakkolwiek, procedura pozyskiwania informacji przez Wojewodę może mieć wpływ na bieg postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, to zauważyć jednak trzeba, że w niniejszej sprawie nie udokumentowano, aby zaistniały takie szczególne okoliczności uzasadniające wydłużenie terminu. Podkreślić trzeba, że na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który w dniu złożenia wniosku nie ukończył 13. roku życia, a niniejsza sprawa dotyczy złożonego [...] lipca 2019 r. wniosku małoletniej F. O., urodzonej [...] lipca 2009r., która w chwili składania wniosku miała niespełna 10 lat. Kierując się powyższym, Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 12 k.p.a. organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Wskazany przepis normuje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego - zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym możliwym czasie. W doktrynie podnosi się, że zasada ta ma dla skuteczności ochrony interesu społecznego oraz interesu jednostki istotne znaczenie i należy do kardynalnych zasad dobrego postępowania. Przewlekłość zawsze jest bowiem zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych, podważa w oczach społeczeństwa autorytet władzy oraz oddala moment wykonania nakazu prawa (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, art. 12 Nb 1, i tam przywołana literatura). Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy oraz ustanawiającymi środki ochrony przed przewlekłością i bezczynnością organów administracji publicznej, a także statuującymi odpowiedzialność pracownika organu administracji publicznej. Wniosek został złożony do organu w dniu [...] lipca 2019r. i do dnia rozpoznania sprawy do Sądu nie dotarło rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Przy czym w aktach sprawy nie udokumentowano okoliczności, które w istocie uzasadniałyby tak długie milczenie organu, poza stwierdzeniem w odpowiedzi na skargę, że wniosek małoletniej skarżącej jest związany z pozytywnym załatwieniem wniosku jej ojca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. W dacie wniesienia wniosku, tj. w dniu [...] lipca 2019 r. przedstawicielka ustawowa małoletniej wnioskodawczyni - O. O. - została poinformowana o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2020 r. Tak więc do tej daty Wojewoda nie pozostawał bezczynny. Jednak dopiero na skutek złożonego w dniu [...] stycznia 2020r. ponaglenia, Wojewoda (pismem z dnia [...] stycznia 2020 r.) wezwał O. O. do uzupełnienia wniosku małoletniej F. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy poprzez przedłożenie: oryginału umowy najmu. Jakkolwiek, w piśmie tym zawarto kolejne zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, tym razem do [...] kwietnia 2020 r., to podkreślić trzeba, że ta podjęta na skutek złożonego ponaglenia czynność została zrealizowana wadliwie ponieważ w dniu [...] stycznia 2020 r. (k. 45 akt adm.) za pośrednictwem ePUAP ponaglenie w imieniu małoletniej Skarżącej złożył pełnomocnik zawodowy, przedkładając opłacone pełnomocnictwo do reprezentowania działającego za małoletnią przedstawiciela ustawowego – matki O. O. - w postępowaniu administracyjnym przed Wojewodą w zakresie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ponaglenie wraz z pełnomocnictwem, podpisane przez adw. P.M. zostało złożone za pośrednictwem ePUAP w dniu [...] stycznia 2020 r., a podpis adwokata został zweryfikowany przez organ (k. 45 akt adm.). Opisywana okoliczność ma o tyle istotne znaczenie, że stosownie do art. 40 § 2 k.p.a, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, co oznacza, że doręczenie pisma stronie a nie jej pełnomocnikowi jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2822/12). W aktach sprawy nie udokumentowano, aby organ wezwanie z dnia [...] stycznia 2020 r. wraz z zawiadomieniem o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do [...] kwietnia 2020 r. doręczył prawidłowo pełnomocnikowi małoletniej Skarżącej. To oznacza, że wobec bezskuteczności doręczenia pisma z dnia [...] stycznia 2020 r. do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniej Skarżącej, z pominięciem osoby jej pełnomocnika (jedynego dokonanego doręczenia), z dniem [...] stycznia 2020 r. w sprawie zaistniał stan bezczynności organu. Upłynął, bowiem termin wskazany w zawiadomieniu doręczonym skutecznie matce Skarżącej dnia [...] lipca 2019 r., jeszcze przed ustanowieniem przez nią pełnomocnika. Podsumowując ten fragment rozważań, należy stwierdzić, że stan bezczynności w sprawie wniosku małoletniej F. - zdaniem Sądu – przypisać organowi wyłącznie w okresie od 28 styczna 2020 r., bowiem z dniem [...] stycznia 2020 r. upłynął termin wskazany w zawiadomieniu z dnia [...] lipca 2019 r. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że z dniem [...] marca 2020 r. w życie weszły przepisy art. 15 ust. 1 pkt 6 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 202, poz. 374), które zawiesiły bieg terminów procesowych. A następnie na podstawie art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020, poz. 874) terminy, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczęły swój bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od dnia 24 maja 2020 r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że obecnie, pod rządem art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., pojęcie "bezczynności" – inaczej niż pojęcie "przewlekłości" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) - jest rozumiane formalnie: jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, względnie w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, chodzi w tym przypadku wyłącznie o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., albo na podstawie przepisu szczególnego, względnie terminu przedłużonego przez organ zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" – również w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. oraz art. 149 p.p.s.a. – sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych: niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Nie ulega wątpliwości, że bezczynność organu istniała w dacie złożenia skargi ([...] stycznia 2020 r.) i trwa nadal. Z tej też przyczyny Sąd w pkt 1 sentencji wyroku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku małoletniej F. O. z dnia [...] lipca 2019 r. w (ustawowym) terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Podkreślić trzeba, że Sąd oceniając postać stwierdzonej bezczynności miał na uwadze argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę dotyczącą w szczególności tego, że ze względu na deklarowany cel pobytu organ był zobligowany do ustalenia, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie małoletniej F. O. zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 pkt 6 i 7 ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda podkreślał również, że załatwienie sprawy małoletniej pozostaje ściśle związane z załatwieniem sprawy jej rodziców z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Odnosząc się do tego argumentu należy jednak podkreślić, że jeżeli organ stoi na stanowisku, że rozstrzygniecie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy rodziców małoletniej F. O. stanowi zagadnienie wstępne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy F. O., to posiadał stosowne instrumenty (zawieszenie postępowania), które mogłyby by skutecznie uchronić organ przed zarzutem bezczynności. Skoro zatem organ nie zadecydował o zawieszeniu postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy małoletniej F. O., z uwagi na zaistniałe w ocenie organu zagadnienie wstępne, w postaci rozstrzygnięcia w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy rodziców małoletniej, to organ nie może skutecznie powoływać się na potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie małoletniej zezwolenia na pobyt czasowy. Podkreślić trzeba, że w aktach sprawy nie udokumentowano w zasadzie żadnej czynności organu, poza pismem z dnia [...] stycznia 2020 r., którym w dodatku organ zwrócił się bezpośrednio do matki O. O., pomimo, że w sprawie został już ustanowiony pełnomocnik zawodowy, o czym organ został wcześniej skutecznie zawiadomiony elektronicznie. Z tego względu należało ocenić, czy bezczynność organu miała postać kwalifikowaną. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dają podstawy do przyjęcia, że bezczynność Wojewody nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Powodem przyjęcia, iż bezczynność organu miała postać kwalifikowaną jest znaczne przekroczenie terminu do wydania decyzji (rzędu kilkunastu miesięcy). Jak wynika z akt sprawy postępowanie trwa około 11 miesięcy, jednak do [...] stycznia 2020 r. (tj. przez okres 6 miesięcy organ nie pozostawał bezczynny w rozumieniu k.p.a., bowiem skutecznie zawiadomił matkę małoletniej - O. O. - o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2020 r.). Jednocześnie, z dniem [...] marca 2020 r. zawieszono bieg terminów procesowych, co trwało do [...] maja 2020 r. W konsekwencji organowi można postawić zarzut trwającej mniej niż 3 miesiące bezczynności. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Należy bowiem zauważyć, że jak precyzyjnie opisał to Wojewoda, w kontrolowanej sprawie nie sposób dopatrywać się znamion złej woli po stronie organu. Wskazano na przyrost liczby wniosków. W odpowiedzi na skargę podkreślono, że pomimo podejmowanych przez Wojewodę działań lawinowy napływ wniosków od roku 2014 (3.500) zwiększył się prawie 6-krotnie do roku 2017 (18.386). W 2017 r. wpłynęło ok. 18.386 wniosków, w 2018 r. – 24.785 wniosków, a w 2019 r. 25.110 wniosków. Wojewoda wyjaśnił, że to przyrost liczby wniosków spowodował opóźnienie, z którym organ nie był sobie w stanie poradzić i to pomimo, że podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Wyjaśniono, że wynikiem tych działań jest rosnąca liczba rozstrzygnięć w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce. Wskazano, że w 2015 r. – wydano 4286 rozstrzygnięć, w 2016 r. – 7729 rozstrzygnięć, w 2017 r. – 13833 rozstrzygnięć, w 2018 r. – 16172 rozstrzygnięcia, a w 2019 r. - 18188 rozstrzygnięć. Argumentacja organu nie pozostawia zatem wątpliwości, że Wojewoda jest świadomy ciążących na nim obowiązków, terminowego prowadzenia spraw i podejmuje działania zmierzające do osiągnięcia celu jakim jest terminowe rozpoznawanie wniosków w sprawach legalizacji pobytu. Działania te służą sukcesywnej poprawie jakości obsługi spraw cudzoziemców i zostały pozytywnie ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli w 2019 r. Mając zatem na uwadze konkretne okoliczności badanej sprawy należało stwierdzić, że bezczynność organu choć miała miejsce (pkt 2 wyroku), to nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku), o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Mając na uwadze cel, któremu służy przyznane Sądowi uprawnienie do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowiono o oddaleniu skargi w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). Rozpoznając złożony wniosek, Sąd wziął pod uwagę, że wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm.). Ustawodawca zaakcentował rekompensacyjny charakter groźby przyznania sumy pieniężnej. Należy zauważyć zatem, że w kontekście wspomnianej roli rekompensacyjnej w skardze nie wskazano na żadne konkretne okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku. Mając na uwadze, że wniosek o zasądzenie od organu sumy pieniężnej nie został uzasadniony, należy stwierdzić, że nie sposób przyją,ć aby w tej konkretnej sprawie małoletnie Skarżąca twierdziła choćby, że poniosła jakąkolwiek szkodę spowodowaną bezczynnością organu. Dlatego też Sąd miał na uwadze cel instytucji (rola rekompensacyjna) oraz fakt, że wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej nie został uzasadniony szczególnymi okolicznościami badanej sprawy, jak również nie dostrzegł z urzędu takich okoliczności, które uzasadniałyby zasądzenie od organu na rzecz małoletniej Skarżącej sumy pieniężnej z urzędu, zatem wniosek w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca wnioskowała również o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Odnosząc się do tego żądania należy wskazać, że po stronie Wojewody nie sposób dopatrywać się intencjonalnego działania polegającego na braku rozpoznania wniosku małoletniej F. .. W ocenie Sądu, brak uzasadnienia wniosku o wymierzenie grzywny organowi przy uwzględnieniu prewencyjnych celów tej instytucji, w zestawieniu z argumentacją odpowiedzi na skargę, nie uzasadniały w niniejszej sprawie wymierzenia organowi grzywny. Wniosek ten na podstawie art. 151 p.p.s.a. został oddalony w pkt. 4 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 5 wyroku na mocy art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800), w łącznej kwocie [...]zł, na którą składa się wpis sądowy w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł i [...] zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 marca 2020
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Maciej Busz /przewodniczący/ Monika Świerczak
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
art. 109 ust. 1, 3, 5, · Dz.U. 2020 poz. 35
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 35 par. 1 - 5, art. 37 par. 1 pkt 1, art. 12, art. 36 par. 1 i 2, art. 40 § 2 · Dz.U. 2020 poz. 256
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Po 41/20 · 17 czerwca 2020
Postanowienie WSA w Poznaniu z 17 czerwca 2020 r., II SAB/Po 41/20 – wizy
Sygnatura: III SAB/Wr 298/20 · 16 czerwca 2020
Wyrok WSA we Wrocławiu z 16 czerwca 2020 r., III SAB/Wr 298/20 – wizy
Sygnatura: III SAB/Wr 476/20 · 16 czerwca 2020
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 16 czerwca 2020 r., III SAB/Wr 476/20 – wizy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny