IV SAB/Po 126/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego postanawia odrzucić skargę

P. S. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego. Podał także, że sierpniu 2021 r. złożył wniosek o przyznanie lokalu socjalnego w Urzędzie Gminy C., gdyż spełnia warunki do przydzielania lokalu socjalnego. Skarżący wskazał, że Urząd Gminy nie potrafi sprecyzować, którym w kolejce do pozyskania lokalu jest w rzeczywistości. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej o oddalenie w całości jako nieuzasadnionej. Organ wskazał, że w dniu 30 sierpnia 2021 r. skarżący został poinformowany pisemnie o przyjęciu i zarejestrowaniu wniosku oraz umieszczeniu go na liście oczekujących na przydział lokalu. Wniosek został zaktualizowany w roku 2022 i 2023. W związku z powyższym Gmina C. wyczerpała swoim postępowaniem wszelkie zasady regulujące przyznawanie mieszkań komunalnych i trudno jej zarzucić działanie niezgodne z prawem lub nawet nie dołożenie należytej staranności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Należy mieć na uwadze, że w uchwale z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008/6/90), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę składa się z dwóch etapów. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy. Następnie wniosek jest rozpoznawany przez organ, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. Na tym pierwszym etapie, działanie organu ma charakter administracyjnoprawny, bowiem organ decyduje o tym, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie jej potrzeb mieszkaniowych, z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Etap ten jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy. Drugi etap postępowania w zakresie udzielania konkretnej pomocy mieszkaniowej, związany jest natomiast z podjęciem czynności cywilnoprawnych, zmierzających do zawarcia umowy najmu. Z powyższego wynika, że jedynie postępowanie w zakresie zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu podlega kognicji sądów administracyjnych. Czynności organu wykonawczego gminy zatwierdzające listę oczekujących, a także pisma zawiadamiające o niespełnieniu przesłanek do ubiegania się o lokal, są więc czynnościami, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 12 maja 2016 r., I OSK 3425/15; z 23 marca 2016 r., I OSK 354/16, a także postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 13 października 2020 r., dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W konsekwencji bezczynność w wydaniu takiego aktu lub podjęciu czynności może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, tym samym skarga w takiej sprawie co do zasady byłaby dopuszczalna. Stwierdzić jednak należy, że z przesłanych przez organ akt administracyjnych sprawy i odpowiedzi na skargę wynika, że organ ten pismem z dnia 30 sierpnia 2021 r. poinformował skarżącego o przyjęciu i zarejestrowaniu wniosku oraz umieszczeniu go na liście oczekujących na przydział lokalu. Wniosek został zaktualizowany w roku 2022 i 2023 r. W tak zakreślonym stanie faktycznym sprawy należy stwierdzić, że postępowanie w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego zainicjowane pismem organu z 16 lipca 2021r. zostało zakończone Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. W obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do wydawania aktów o uprawnieniu do lokalu. Uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisów ustawy, lecz powstaje w wyniku zawarcia umowy najmu. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 172) nie przewiduje załatwienia spraw przyznania prawa do lokalu w formie aktu administracyjnego. Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych (art. 5, art. 23, art. 25b ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Opisany stan faktyczny przedmiotowej sprawy wskazuje, że skarga na bezczynność Wójta została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego pismem skarżącego o przyznanie mu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy C.. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.