IV SA/Wr 638/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant: Michał Janusz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Komendanta 4 Regionalnej Bazy Logistycznej we Wrocławiu z dnia 3 października 2025 r. nr 382/2025 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania z tytułu szkody poniesionej w związku z wydaniem niewłaściwego świadectwa służby oddala skargę w całości.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. nr 11/2025/WPA Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego utrzymał w mocy rozkaz personalny Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia 19 grudnia 2024 r. nr 57, dotyczący zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego [...] D. R. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że [...]. D. R. w dniu 2 października 2024 r. dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wskutek upływu ustawowego terminu wypowiedzenia rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło z dniem 31 stycznia 2025 r. i z tym dniem podoficer został przeniesiony do pasywnej rezerwy. Świadectwo służby z dnia 28 lutego 2025 r. strona otrzymała w dniu 28 lutego 2025 r. Wnioskiem z dnia 17 marca 2025 r. [...] D. R. na podstawie art. 239 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655) zwrócił się do Komendanta [...] Wojskowego Oddziału G. w G. o wypłatę odszkodowania w związku z poniesioną szkodą z uwagi na brak prawidłowo sporządzonego i wydanego świadectwa służby, co spowodowało, że do dnia dzisiejszego nie może podjąć pracy zawodowej. Pismem z dnia 25 marca 2025 r. nr [...]-[...] Komendant [...] Wojskowego Oddziału G. poinformował wnioskodawcę o zakwestionowaniu roszczenia i odmówił uwzględnienia wniosku, bowiem wniosek pozbawiony jest podstaw faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 28 marca 2025 r. wnioskodawca wniósł ponaglenie na nierozpatrzenie sprawy w terminie oraz brak rozstrzygnięcia sprawy przez niewydanie decyzji administracyjnej. Decyzją z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr 44/2025 Komendant [...] Wojskowego Oddziału G. odmówił wnioskodawcy przyznania odszkodowania z tytułu szkody poniesionej w związku z wydaniem niewłaściwego świadectwa służby. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant [...] Regionalnej Bazy Logistycznej decyzją z dnia 14 maja 2025 r. nr 238/2025 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ pierwszej instancji powinien w trybie art. 10 § 1 oraz art. 79a k.p.a. wskazać jakie przesłanki do wydania decyzji zgodnie z żądaniem strony nie zostały spełnione, wyznaczyć termin wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz na przedłożenie dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek, a następnie w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy wszechstronnie wyjaśnić sprawę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 11 sierpnia 2025 r. nr 87/2025 Komendant [...] Wojskowego Oddziału G. odmówił wnioskodawcy przyznania odszkodowania z tytułu szkody poniesionej w związku z wydaniem niewłaściwego świadectwa służby. Organ pierwszej instancji wskazał, że stronie wydano właściwe świadectwo służby, z prawidłowo określoną datą zakończenia zawodowej służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2025 r. Ponadto strona nie wykazała, aby wydanie świadectwa służby w dniu 28 lutego 2025 r. doprowadziło do powstania szkody. Ciężar dowodu spoczywa na osobie zwolnionej ze służby wojskowej. Osoba ta ma obowiązek wykazać, że pomimo posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych oraz podejmowania konkretnych starań, nie mogła uzyskać nowego zatrudnienia na skutek niewłaściwego świadectwa służby. Organ wskazał, że strona po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2025 r. w okresie od 31 stycznia 2025 r. do 28 lutego 2025 r. stawiała się w [...] W. i pełniła obowiązki na zajmowanym dotychczas stanowisku służbowym i z tego tytułu otrzymała wynagrodzenie w wysokości równej kwocie dotychczas otrzymywanego uposażenia, tj. w kwocie 10.325,00 zł. Tym samym w lutym 2025 r. strona nie pozostawała bez wynagrodzenia. Natomiast z przedłożonej oferty pracy dotyczącej zatrudnienia w kancelarii adwokackiej wynika, że wymagane było przedstawienie dokumentu w postaci CV, a więc brak świadectwa służby w lutym 2025 r. nie uniemożliwiał stronie udziału w rekrutacji i złożenia aplikacji. Strona nie wykazała też, że aplikowała na to stanowisko. Z ogłoszenia wynika ponadto, że oferta dotyczy zatrudnienia od dnia 1 maja 2025 r. W ocenie organu, strona nie wykazała ani powstania realnej szkody ani związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu wydającego świadectwo służby a ewentualną szkodą. Strona nie wykazała, aby otrzymanie świadectwa służby w dniu 28 lutego 2025 r. uniemożliwiło stronie uzyskanie zatrudnienia i doprowadziło do powstania szkody. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8 § 1, art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1 i 2 k.p.a. i wniosła o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji. Zainteresowany wyjaśnił, że wizyta w W1. w R. miała miejsce na początku marca 2025 r. Był to pierwszy wolny termin, w którym strona miała możliwość udania się do W1. celem złożenia wymaganych dokumentów niezbędnych w procesie rekrutacji do W2. Termin badań lekarskich i psychologicznych wyznaczono dopiero na dzień 16 kwietnia 2025 r. Tym samym zainteresowany nie mógł wziąć udziału w szkoleniu wyrównawczym zaplanowanym od dnia 22 marca 2025 r. Według strony, organ prowadzący postępowanie miał możliwość zwrócenia się do W1. w R. celem uzyskania kompletu potrzebnych informacji. Natomiast ubiegając się o stanowisko sekretarza notarialnego, strona dowiedziała się podczas rozmowy z przedstawicielem kancelarii adwokackiej, że bez dokumentów potwierdzających zdobyte umiejętności i doświadczenie zawodowe, aplikacja zostanie odrzucona. Dlatego też złożenie niekompletnej dokumentacji nie miało sensu. Niepoważny jest zarzut organu co do nieuzyskania zaświadczenia o niedopuszczeniu do rekrutacji. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant [...] Regionalnej Bazy Logistycznej decyzją z dnia 3 października 2025 r. nr 382/2025 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zauważył, że do uwzględnienia roszczenia odszkodowawczego konieczne jest wykazanie związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu wydającego świadectwo służby a szkodą. Natomiast wnioskodawca nie wykazał istnienia szkody w związku z wydaniem niewłaściwego świadectwa służby ani też związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy zachowaniem organu a szkodą w postaci niezatrudnienia go przez nowego pracodawcę. Odnośnie zatrudnienia w kancelarii adwokackiej organ wskazał, że wymaganym dokumentem było CV, a oferta była ważna do 28 lutego 2025 r. Strona miała możliwość dostarczenia świadectwa służby w dniu 28 lutego 2025 r., tak więc strona z własnej woli nie wzięła udziału w rekrutacji. Natomiast odnośnie zatrudnienia w W2., to strona nie udowodniła, że szkolenie wyrównawcze odbyło się od 22 marca 2025 r., a poza tym nie wiadomo, czy strona zostałaby zakwalifikowana w tym terminie, biorąc pod uwagę konieczność wykonania badań lekarskich i psychologicznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 – 3, art. 36, art. 77 § 1 i art. 133 k.p.a. w związku z art. 239 ust. 1 i 6 ustawy o obronie Ojczyzny, a także naruszenie § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący wyjaśnił, że nie ma możliwości rzeczowego udokumentowania podjętych starań o przyjęcie do pracy. Z uwagi na kontynuowanie pracy zawodowej do końca lutego 2025 r., skarżący dopiero w marcu 2025 r. miał możliwość zgłoszenia się do W1. celem złożenia wymaganych dokumentów. Wówczas wyznaczono mu termin badań lekarskich i psychologicznych na dzień 16 kwietnia 2025 r., a więc nie miał możliwości wzięcia udziału w szkoleniu zaplanowanym na dzień 22 marca 2025 r. Według skarżącego, organ prowadzący postępowanie miał możliwość zwrócenia się do W1. w R. celem uzyskania kompletu potrzebnych informacji. Natomiast ubiegając się o stanowisko sekretarza notarialnego, strona dowiedziała się podczas rozmowy z przedstawicielem kancelarii adwokackiej, że bez dokumentów potwierdzających zdobyte umiejętności i doświadczenie zawodowe, aplikacja zostanie odrzucona. Dlatego też złożenie niekompletnej dokumentacji nie miało sensu. Skarżący podkreślił, że zainteresowany był przede wszystkim pracą w strukturach wojskowych. Gdyby nie błędna decyzja Komendanta dotycząca konieczności dalszego pełnienia obowiązków służbowych w lutym 2025 r., skarżący miałby możliwość wzięcia udziału w szkoleniu wyrównawczym, rozpoczynającym się 22 marca 2025 r. Na rozkaz dowódcy, nie z własnej woli, skarżący stawiał się w pracy, nie wiedząc o sposobie zakończenia postępowania odwoławczego. Gdyby skarżący otrzymał świadectwo służby w dniu 31 stycznia 2025 r., to dopełniłby formalności związanych z udziałem w marcowym szkoleniu i nie musiałby czekać na kolejne szkolenie, zaplanowane na lipiec 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2026 r. organ poinformował, że odstąpił od żądania zwrotu od skarżącego otrzymanej należności za luty 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825 ze zm.). Zgodnie z art. 239 ust. 1 żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej wydaje się niezwłocznie świadectwo służby. W myśl art. 239 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny w przypadku niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa służby byłemu żołnierzowi zawodowemu przysługuje odszkodowanie z tytułu poniesionej przez niego w związku z tym szkody, w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni. Ponadto rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2023 r. w sprawie świadectwa służby żołnierza zawodowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 2093) określa w § 2 ust. 1, że żołnierz zawodowy zwalniany z zawodowej służby wojskowej otrzymuje świadectwo służby w dniu zwolnienia ze służby określonym w decyzji. Wniosek o przyznanie odszkodowania były żołnierz zawodowy składa na piśmie do dowódcy jednostki wojskowej, który wydał świadectwo służby (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Według § 6 ust. 2 cytowanego rozporządzenia w sprawach przyznania żołnierzowi zawodowemu odszkodowania za niewydanie w terminie lub wydanie niewłaściwego świadectwa służby dowódca jednostki wojskowej rozstrzyga w drodze decyzji. Z powyższych przepisów wynika, że świadectwo służby powinno być wydane żołnierzowi zawodowemu niezwłocznie, tj. co do zasady w dniu zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Żądanie wypłaty odszkodowania przez byłego żołnierza zawodowego będzie uzasadnione wyłącznie, jeżeli na skutek niewydania świadectwa pracy lub wydania niewłaściwego świadectwa uprawniony były żołnierz poniesie szkodę, a szkoda ta będzie następstwem pozostawania bez pracy. Szkoda, której mowa w art. 239 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny występuje w postaci nienawiązania stosunku pracy. Odszkodowanie przysługuje żołnierzowi, który nie mógł uzyskać nowej pracy, pomimo podejmowanych w tym kierunku starań. Jeżeli żołnierz nie starał się o nową pracę to należy uznać, że straty, jakie w związku z tym poniósł nie pozostają w normalnym związku przyczynowym z brakiem świadectwa służby. Przy czym dla uwzględnienia roszczenia odszkodowawczego konieczne jest również wykazanie związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu wydającego świadectwo służby a szkodą. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na osobie zwolnionej, która ma obowiązek wykazać, że pomimo posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych oraz podejmowania konkretnych starań nie mogła uzyskać nowego zatrudnienia na skutek niewłaściwego lub braku właściwego świadectwa służby. Osoba zwolniona musi wykazać adekwatny związek przyczynowy między uchybieniami jednostko wojskowej a szkodą wyrażającą się głównie w niemożności uzyskania zatrudnienia w innym zakładzie pracy. Wymaganie to będzie spełnione, jeżeli wykaże, że pomimo niezbędnych starań nie uzyskała nowej pracy. Niekwestionowany w niniejszej sprawie jest fakt, że świadectwo służby skarżącemu zostało wydane z opóźnieniem i organ nie dopełnił swojego obowiązku w tym zakresie. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2025 r., natomiast świadectwo służby otrzymał w dniu 28 lutego 2025 r. Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie poza rozważaniami pozostają kwestie związane z ewentualną szkodą czy krzywdą, jaką mógł ponieść skarżący z powodu opóźnienia wydania przez jednostkę wojskową innych dokumentów związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Generalnie odszkodowanie przysługuje za czas pozostawania bez pracy z powodu braku świadectwa służby, tj. zasadniczo od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do dnia otrzymania świadectwa służby, skoro wówczas były żołnierz ma możliwość przedstawienie świadectwa służby kolejnemu pracodawcy, nie dłużej niż za okres 6 tygodni. Jednakże szczególne okoliczności danej sprawy mogą wpływać na sposób określenia i długość okresu, za jaki przysługuje odszkodowanie, np. wyznaczone terminy prowadzenia rekrutacji przez nowego pracodawcę. Skarżący powoływał się na obie przesłanki przyznania odszkodowania, tj. zarówno wydanie niewłaściwego świadectwa służby (zdaniem skarżącego błędna data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej), jak również niewydanie w terminie świadectwa służby. Odnośnie wydania niewłaściwego świadectwa służby należy zauważyć, że organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 11 marca 2025 r. odmówił sprostowania świadectwa służby, a organ odwoławczy postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr 1/2025 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr II SA/Wa 671/25 uznał: "Zasadnie też, jako termin zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, wskazano 31 stycznia 2025 r., przyjmując ostatni dzień trzymiesięcznego okresu od dnia złożenia wypowiedzenia przez skarżącego (przypadający na ostatni dzień miesiąca), a to wobec braku zgody właściwego organu na wycofanie wypowiedzenia oraz obligatoryjnego charakteru art. 231 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny." Brak jest zatem przesłanek do żądania przez skarżącego odszkodowania z tytułu wydania niewłaściwego świadectwa służby. Nieuzasadnione jest również żądanie skarżącego odnośnie przyznania odszkodowania z tytułu niewydania świadectwa służby w terminie. Świadectwo służby zostało wydane skarżącemu z opóźnieniem w dniu 28 lutego 2025 r. Jak już powyżej wskazano, odszkodowanie przysługuje za czas pozostawania bez pracy. Natomiast skarżący wykonywał swoje obowiązki służbowe do 28 lutego 2025 r., otrzymując z tego tytułu wynagrodzenie za pracę. Skoro skarżący nie poniósł szkody w lutym 2025 r. z tytułu pozostawania bez pracy, to brak jest podstaw prawnych do przyznania odszkodowania za luty 2025 r. Jednocześnie należy zauważyć, że organ odwoławczy w piśmie z dnia 2 lutego 2026 r. poinformował Sąd o odstąpieniu od żądania zwrotu od skarżącego otrzymanej należności za luty 2025 r. Skarżący wskazuje, że zamierzał ubiegać się o pracę w kancelarii adwokackiej w charakterze pracownika sekretariatu – sekretarka notarialna, przy czym oferta pracy ważna była do dnia 28 lutego 2025 r. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, strona miała możliwość dostarczenia świadectwa służby w dniu 28 lutego 2025 r. Ponadto z wyjaśnień skarżącego wynika, że po rozmowie z przedstawicielem kancelarii nie wziął udziału w rekrutacji, a więc nie ubiegał się o to stanowisko. Skarżący nie przedstawił też żadnego dowodu potwierdzającego jego działania podjęte w celu uzyskania zatrudnienia w kancelarii adwokackiej. W piśmie z dnia 17 lipca 2025 r. oraz w odwołaniu od decyzji skarżący wyjaśnił, że po raz pierwszy udał się do W1. w R. na początku marca 2025 r. i złożył wówczas wymagane dokumenty. Pierwszy wolny termin umożliwiający przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych przypadł na dzień 16 kwietnia 2025 r., a zatem nie miał możliwości wzięcia udziału w szkoleniu wyrównawczym, rozpoczynającym się 22 marca 2025 r. Szkolenie rozpoczął dopiero w lipcu 2025 r. Jednocześnie w odwołaniu skarżący podał, że nie miał możliwości wykonania szeregu badań lekarskich i psychologicznych we wcześniejszym terminie z uwagi na błędną decyzję Komendanta, dotyczącą konieczności dalszego pełnienia obowiązków służbowych w lutym 2025 r. Wskazuje to, że brak możliwości wykonania badań lekarskich i psychologicznych we wcześniejszym terminie spowodowany był wykonywaniem obowiązków służbowych. Poza tym, jak słusznie zauważają organy obu instancji, skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, potwierdzających podjęcie starań o uzyskanie pracy w W2. przed marcem 2025 r. Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 6, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 239 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny. Natomiast w sytuacji stwierdzenia przez stronę naruszenia art. 12, art. 35 § 1 – 3, art. 36 i art. 133 k.p.a., stronie przysługuje prawo do złożenia skargi na bezczynność organu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę – jako niezasadną – należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.