IV SA/Wr 631/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant: Referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. P. działającej w imieniu własnym oraz grupy mieszkańców na uchwałę Rady Miejskiej Chojnowa z dnia 28 grudnia 2021 r. nr L/243/21 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Chojnów postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej A. P. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 21 września 2023 r. A. P. (dalej: strona, skarżąca) wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej Chojnowa z dnia 28 grudnia 2021 r. nr L/243/21 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Chojnów. W treści skargi strona podniosła, że wspomniana uchwała (w szczególności jej - § 2 pkt 7, § 11 pkt 3 i § 15 pkt 3) są niezgodne z Konstytucją RP oraz ustawą o ochronie praw lokatorów. Jak argumentowała strona, § 11 pkt 3 uchwały dotyczy obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadaniu prawa do innego lokalu czy też domu w tej samej lub pobliskiej miejscowości, a takie oświadczenie gmina ma prawo wymagać tylko w przypadku ubiegania się o lokal socjalny. Przypominając brzmienie § 15 pkt 3) uchwały strona wskazała, że regulacja ta dotyczy skutku w postaci skreślenia z listy oczekujących w przypadku trzykrotnej odmowy zawarcia umowy najmu. Kwestionując zapis tej uchwały strona odwołała się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 1303/18, w którym Sąd ten uzasadniając stwierdzenie nieważności podobnego zapisu uchwały wyraził pogląd, że sankcja skreślenia z listy oczekujących z uwagi na odmowę przyjęcia zaproponowanego lokalu jest sprzeczna z celem ustawy o ochronie praw lokatorów i stanowi nieuprawnione ograniczenie dostępu do lokali komunalnych. W odpowiedzi na skargę Gmina Miejska Chojnów wniosła o oddalenie skargi w całości. Pismem z dnia 23 stycznia 2024 r. Sąd wezwał skarżącą, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, do wykazania, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącej, stosownie do wymogu z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40). W zakreślonym terminie strona nadesłała do Sądu pismo (datowane na 30 stycznia 2024 r.) w którym przytoczyła treść art. 101 ustawy o samorządzie gminnym i podniosła, że "Prawo lokalne ustanowione Uchwałą Rady Miejskiej Chojnowa nr L/243/21 z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Chojnów musi pozostawać w zgodzie z Konstytucją RP i wywodzić się z Ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianach kodeksu cywilnego. Nie można stosować procedur krzywdzących dla obywatela poprzez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych". W postaci załącznika do pisma z dnia 30 stycznia 2024 r. strona przedstawiła podpisy 6 osób wyrażających zgodę na reprezentowanie przez skarżącą ich interesu w sprawie skargi na uchwałę Rady Miejskiej Chojnowa nr L/243/21 z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Chojnów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawą prawną skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2021 r poz. 1372; dalej: u.s.g.). Przepis ten, w brzmieniu istotnym z punktu widzenia okoliczności badanej sprawy, determinowanych datą podjęcia podlegającej zaskarżeniu uchwały stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wynikająca z powyższej regulacji prawnej legitymacja skargowa opiera się na stanowisku konkretnego podmiotu, z którego wynika, że uchwała lub zarządzenie naruszają jego interes prawny lub uprawnienie, co stanowi podstawę zaskarżenia uchwały lub zarządzenia podjętych przez jednostkę samorządu terytorialnego. Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu tegoż przepisu oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżonym aktem (vide: wyrok NSA z dnia 29 lipca 2016 r., II OSK 2859/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skarga wniesiona na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. W pojęciu interesu prawnego, którym posługuje się powyższy przepis mogą mieścić się zarówno uprawnienia jak i obowiązki prawne. Interes ten musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną tego podmiotu. Interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny, a nie przyszły i potencjalny (vide: wyrok TK z dnia 16 września 2008 r., SK 76/06, OTK-A 2008/7/121, wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r., SK 30/02, OTK ZU nr 8/A/2003/84). Powyższe uwagi tyczące interesu prawnego wypada skonfrontować z treścią art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu skarga podlega odrzuceniu, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Ocena ta nie ma charakteru abstrakcyjnego lecz odbywa się na gruncie okoliczności konkretnej sprawy. Podmiot kwestionujący uchwałę obarczony został obowiązkiem wykazania istnienia związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną. Tym samym dla dopuszczalności skargi na uchwałę nie wystarczy skonstatowanie jej sprzeczności z powszechnie obowiązującym porządkiem prawnym. Konieczne jest zidentyfikowanie negatywnego wpływu tej uchwały na sytuację prawną strony skarżącej, a zatem pozbawienie jej określonych uprawnień lub nałożenie nań nowych obowiązków. W nawiązaniu do realiów sprawy podnieść należy, iż z uwagi na to, że treść skargi nie zawierała nawiązania do rzeczonej przesłanki z art. 101 ust. 1 u.s.g, pismem z dnia 23 stycznia 2024 r. Sąd wezwał skarżącą do wykazania, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącej, stosownie do wymogu z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wprawdzie odpowiedziała na wezwanie Sądu, niemniej jednak treść pisma skarżącej dnia 30 stycznia 2024 r nie wskazuje w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącej. Wskazać w tym miejscu trzeba, że w treści wspomnianego pisma strona ograniczyła się jedynie do przytoczenia treści przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g.; wskazania, że treść zaskarżonej uchwały musi pozostawać w zgodzie z przepisami Konstytucji RP oraz przepisami ustawy o mieszkaniowym zasoby gminy i zmianach kodeksu cywilnego; nadto, przedstawiła podpisy osób wyrażających zgodę na reprezentowanie przez skarżącą ich interesów w sprawie ze skargi na rzeczoną uchwałę. Udzielona w ten sposób odpowiedź w żaden sposób nie odnosi się do związku pomiędzy sferą indywidulanych paw i obowiązków strony skarżącej, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżonym aktem i jako taka obligowała Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia. Zawarte w punkcie II sentencji postanowienia orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (w kwocie 300 zł) znajduje swoje umocowanie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że zawarte w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zastrzeżenie "do dnia rozpoczęcia rozprawy" dotyczy tylko umorzenia postępowania w związku z cofnięciem pisma. Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie (por. postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 279/20 oraz sygn. akt I SA/Gl 280/20