IV SA/Wr 446/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. L. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. w orzeczeniu z dnia [...]r. nr [...] zaliczył małoletnią S. L. do osób niepełnosprawnych, bez orzeczenia konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie to zostało doręczone matce małoletniej M. L. w dniu [...] Odwołanie z dnia 23 czerwca 2020 r. zostało wysłane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 26 czerwca 2020 r. (wpływ do organu – 29 czerwca 2020 r.). W piśmie z dnia 6 lipca 2020 r. do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D., przekazującym odwołanie wraz z aktami sprawy, PZON stwierdził, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie. Pismo to wpłynęło do WZON w dniu 14 lipca 2020 r. oraz zostało doręczone stronie. W piśmie z dnia 14 lipca 2020 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 16 lipca 2020 r. (wpływ do PZON – 17 lipca 2020 r., wpływ do WZON – 28 lipca 2020 r.) strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że 14 lipca 2020 r. odebrała pismo PZON z dnia 6 lipca 2020 r., informujące, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie. Wskazała, że jest matką samotnie wychowującą czwórkę małoletnich dzieci, w tym niepełnosprawną S. Ze względu na ograniczenia epidemiologiczne (ograniczenie ilości osób w sklepach, aptekach i na poczcie, zdalne nauczanie w domu), kończący się rok szkolny, rehabilitację w domu i codzienne obowiązki domowe "straciła poczucie czasu". Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez PZON. Organ stwierdził, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało odebrane przez przedstawiciela ustawowego strony w dniu 8 czerwca 2020 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 czerwca 2020 r. Natomiast odwołanie złożono w dniu 26 czerwca 2020 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu. Wydane orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych, w tym o terminach ich wniesienia. Postanowienie to strona odebrała w dniu 23 lipca 2020 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wyjaśniła, że po otrzymaniu pisma PZON z dnia 6 lipca 2020 r., informującego o wniesieniu odwołania po terminie, w dniu 14 lipca 2020 r. sporządziła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na trudną sytuację rodzinną i życiową. Nie otrzymała jednak na złożony wniosek żadnej odpowiedzi. Natomiast w dniu 22 lipca 2020 r. otrzymała zawiadomienie WZON z dnia 16 lipca 2020 r. z informacją, że odwołanie zostanie rozpatrzone w terminie do 30 listopada 2020 r., a o terminie posiedzenia WZON strona zostanie poinformowana telefonicznie. W dniu 7 września 2020 r. strona skontaktowała się telefonicznie z pracownikiem WZON i uzyskała informację, że posiedzenie nie odbędzie się, ponieważ postanowienie jest prawomocne i nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wyjaśniła, że ze względu na konieczność rehabilitacji córki nie może podjąć zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zwrócił uwagę, że pomiędzy datą otrzymania orzeczenia z dnia 26 maja 2020 r., tj. 8 czerwca 2020 r., a datą nadania prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tj. 16 lipca 2020 r. strona miała ograniczone możliwości złożenia odwołania od orzeczenia PZON w terminie z uwagi na utrudnienia związane z epidemią Covid-19 i konieczność samodzielnej opieki nad czworgiem dzieci, w tym rehabilitacji niepełnosprawnej córki. Dlatego też WZON przychyla się do żądań przedstawiciela ustawowego małoletniej zawartych w skardze. W piśmie z dnia 21 grudnia 2020 r. skarżąca wyjaśniła, że od dwóch lat samotnie wychowuje czwórkę dzieci, w tym niepełnosprawną od urodzenia córkę (po operacji kardiologicznej, laryngologicznej, z obniżoną odpornością), która wymaga stałej rehabilitacji. Skarżąca podtrzymała skargę, zwłaszcza że WZON przychylił się do jej wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Nie jest sporne pomiędzy stronami, że odwołanie od orzeczenia wydanego przez PZON zostało wniesione przez skarżącą po terminie. Stosownie bowiem do § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r., poz. 2027) osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Zgodnie z § 16 ust. 2 powiatowy zespół, który wydał orzeczenie, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do wojewódzkiego zespołu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Natomiast stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 426 ze zm.) w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się m. in. Kodeks postępowania administracyjnego. Skoro skarżąca odebrała orzeczenie o niepełnosprawności w dniu 8 czerwca 2020 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 czerwca 2020 r. Zatem odwołanie wniesione w dniu 26 czerwca 2020 r. należy uznać za wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Należy jednak zauważyć, że skarżąca w piśmie z dnia 14 lipca 2020 r., złożonym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 16 lipca 2020 r., wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (wpływ do PZON – 17 lipca 2020 r., wpływ do WZON – 28 lipca 2020 r.). Jak wyjaśniła skarżąca, wniosek ten złożyła niezwłocznie po otrzymaniu pisma PZON z dnia 6 lipca 2020 r., skierowanego do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D., przekazującego odwołanie wraz z aktami sprawy, w którym PZON stwierdził, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie. Pismo to wraz z aktami sprawy wpłynęło do WZON w dniu 14 lipca 2020 r. Następnie w dniu 16 lipca 2020 r., członek WZON, działająca z upoważnienia przewodniczącego WZON, wyznaczyła innego członka WZON – doradcę zawodowego, do podpisania postanowienia w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto w dniu 16 lipca 2020 r. członek WZON, działająca z upoważnienia przewodniczącego WZON, zawiadomiła skarżącą na podstawie art. 36 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej k.p.a., że w związku z sytuacją epidemiologiczną rozpatrzenie odwołania nastąpi w terminie do dnia 30 listopada 2020 r. O terminie posiedzenia składu orzekającego skarżąca miała zostać poinformowana telefonicznie. Jak wskazuje skarżąca, zawiadomienie to odebrała w dniu 22 lipca 2020 r. Należy też zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie z dnia 16 lipca 2020 r. podpisała członek WZON – doradca zawodowy, a także członek WZON, działająca z upoważnienia przewodniczącego WZON. Skarżąca otrzymała więc niemal równocześnie: w dniu 22 lipca 2020 r. zawiadomienie z dnia 16 lipca 2020 r. o rozpatrzeniu odwołania do 30 listopada 2020 r. (wysłane przez organ w dniu w dniu 16 lipcu 2020 r.) oraz w dniu 23 lipca 2020 r. postanowienie z dnia 16 lipca 2020 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (wysłane przez organ w dniu 17 lipca 2020 r.). Poszczególne działania organu w postępowaniu odwoławczym nie były więc spójne. W tej sytuacji uzasadnione było oczekiwanie skarżącej, że wniosek o przywrócenie terminu z dnia 14 lipca 2020 r. i odwołanie zostaną rozpatrzone przez organ odwoławczy. Termin 1 miesiąca przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. na rozpatrzenie odwołania upływał w dniu 14 sierpnia 2020 r. Na podstawie art. 36 § 2 k.p.a termin 1 miesiąca do rozpoznania odwołania został przedłużony do 30 listopada 2020 r. z uwagi na sytuację epidemiologiczną. Stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zawiadamiając skarżącą o terminie załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § 2 k.p.a., organ odwoławczy zasugerował jednocześnie skarżącej, że jej odwołanie nie zostanie załatwione w ustawowym terminie, tj. do 14 sierpnia 2020 r. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, należy stwierdzić że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie już w dniu 16 lipca 2020 r. bez rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, naruszył art. 7 k.p.a. (nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela), art. 8 § 1 k.p.a. (naruszenie zasady pogłębiania obywateli do władzy publicznej), art. 9 k.p.a. (naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy). Z powyższych względów zaskarżone postanowienie zostało uchylone przez Sąd. Ponownie rozpoznając sprawę, przed wydaniem stosownego rozstrzygnięcia, organ zobowiązany będzie do rozpatrzenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 58 § 1 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.