IV SA/Wr 36/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2016 r., nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

G. J., dalej skarżący, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną w sentencji decyzję. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 36/17 Sąd odrzucił skargę jako wniesioną z przekroczeniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia. W czasie biegu terminu do wniesienia zażalenia na wydane postanowienie skarżący wniósł pismo procesowe zatytułowane "skarga", skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zakwestionował postanowienie z dnia 20 lutego 2017 r. i wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Złożony wniosek o przywrócenie terminu umotywował tym, że rozstrzygnięcie przez sąd jego sprawy może być precedensem dla innych osób w podobnej sytuacji. Wskazał, że przywrócenie terminu do wniesienia skargi pozwoli mu uniknąć ponownego przechodzenia przez wszystkie instancje – a jako obywatel nie będzie czuł, że wykorzystano w stosunku do niego sposobność (którą niefortunnie sam stworzył, przez przekroczenie terminu wniesienia odwołania) uniknięcia ostatecznego rozpatrzenia jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej jako: (p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 p.p.s.a). W ocenie Sądu wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w przedmiotowej sprawie zachowane, albowiem wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożono w terminie. Skarżący złożył wniosek w dniu 10 marca 2017 r. zatem można wywnioskować, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi skarżący dowiedział się w dniu 3 marca 2017 r., w którym odebrał postanowienie Sądu odrzucające skargę. Od tej daty rozpoczął się zatem bieg 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który skarżący zachował. W związku z powyższym, Sąd mógł dokonać oceny złożonego wniosku w zakresie zasadności przywrócenia wnioskowanego terminu tj. rozważenia, czy argumenty podnoszone przez skarżącego uprawdopodabniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie ulega wątpliwości, że w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, termin ten upłynął. Stosownie bowiem do postanowień z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia skargi upływał w dniu 9 grudnia 2016 r. zaś skargę wniesiono w dniu 23 grudnia 2016 r., co oznacza, że skarga została wniesiona z przekroczeniem 30-dniowego terminu. Z istotnego dla sprawy art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ponieważ zasadą jest dokonywanie czynności w terminie, przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. W piśmiennictwie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Ma to miejsce wówczas, gdy ani strona ani jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skarżący nie wskazał żadnej przyczyny zwłoki. Wniosek o przywrócenie terminu motywował jedynie tym, że rozstrzygnięcie przez sąd jego sprawy może być precedensem dla innych osób. Jak już wcześniej wskazano, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, Lex nr 344095). Sąd orzekający w sprawie podziela wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt: II CKN 8/98 stanowisko, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie spełnił wymogów przewidzianych do przywrócenia terminu. Przede wszystkim wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a. nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w spóźnieniu. Wniosek skarżącego w tym zakresie nie wskazuje żadnego argumentu o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Brak winy oznacza bowiem sytuację, w której strona działa obiektywnie starannie oraz z dbałością o swoje interesy procesowe. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest przede wszystkim uprawdopodobnienie przez nią, iż nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. Natomiast należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W przedmiotowej sprawie żadnych tego typu zdarzeń skarżący nie powołał. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżącego. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy w myśl cytowanych wyżej przepisów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.