IV SA/Wr 327/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku J. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 25 lutego 2026 r. nr SKO.4103.14.2026 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

J. R. (dalej: skarżąca), działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ) z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Wałbrzycha, Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wałbrzychu z dnia [...] r. nr [...], którą uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...]. Uchyloną decyzją organu I instancji z dnia [...]. nr [...] przyznano skarżącej zasiłek stały: 1) w wysokości 1 097,16 zł miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r.; 2) w wysokości 1 229 zł miesięcznie na okres od dnia 1 marca 2025 r. Wraz ze skargą skarżąca, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) oraz wynikające z tego przepisu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ("nakazanie wypłaty zasiłku stałego na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a."). Strona skarżąca podała, że z uwagi na przebyte schorzenia (nowotwór narządów rodnych, zespół chorób popropiennych, stomia, wysokie nadciśnienie, niedoczynność tarczycy) i związany z nimi proces leczenia poddała się terapii nierefundowanym w Polsce lekiem Cystiplast. Wspomniana terapia jest dla strony skarżącej kosztowna, a jej jedyne źródło dochodu to zasiłek stały. Strona skarżąca jest przy tym całkowicie niezdolna do pracy i posiada skromne oszczędności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Należy wyjaśnić, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., II FZ 358/12). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., OZ 805/04). Innymi słowy, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). W sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji - działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Wałbrzycha Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wałbrzychu, uchylającą własną decyzję z dnia 1 sierpnia 2025 r. w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku stałego w określonej wysokości. Zaskarżona decyzja organu wywołuje jedynie skutki procesowe, bowiem rozstrzyga o uchyleniu prawa do zasiłku stałego. Ewentualna konieczność zwrotu pobranych świadczeń może powstać dopiero w wyniku wydania odrębnej decyzji, orzekającej o obowiązku zwrotu. Zaskarżona decyzja organu, jako decyzja uchylająca, nie pociąga za sobą bezpośredniego następstwa w postaci zwrotu świadczenia. Zaskarżona decyzja nie ma przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). W konsekwencji, nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt I OZ 557/25. Uzupełniająco wskazać należy, że kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero merytorycznie rozpoznając skargę. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.