IV SA/Wr 254/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), , Protokolant: referent Aleksandra Bartczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi J. C. i Z. C. na czynność Starosty Wałbrzyskiego z dnia 19 lutego 2026 r. nr PCPR.ZPZ.510.8.25.6.2026 i PCPR.ZPZ.510.1.26.8.2026 w przedmiocie odmowy wydania wstępnej kwalifikacji kandydatom do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Przedmiotem skargi J. i Z. C. jest czynność Starosty Wałbrzyskiego z dnia 19 lutego 2026 r. odmawiająca wydania wstępnej kwalifikacji kandydatom do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej. Jak wynikało z akt sprawy powołaną czynnością organ rozpoznał negatywnie wnioski skarżących złożone w dniach 9 grudnia 2025 r. przez Z. C. i 20 stycznia 2026 r. przez J. C. o rozpoczęcie procedury kwalifikacyjnej dla kandydatów do pełnienia funkcji rodzony zastępczej niezawodowej. Skarżąca na podstawie art. 43 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2025 r., poz. 49, dalej: u.w.r.s.p.z.) otrzymała w dniu 15 stycznia 2026 r. wstępną kwalifikację i złożyła wniosek o odbycie szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej spełniając przesłanki wynikające z art. 42 ust. 1 i ust. 2 u.w.r.s.p.z. Skarżący nie otrzymał natomiast pozytywnej kwalifikacji ze względu na brak opinii psychologicznej o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej oraz rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej. Skarżący przedłożył orzeczenie lekarskie orzecznika ZUS z dnia 19 marca 2013 r., z którego wynikało, że jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji, a także zaświadczenie lekarza pierwszego kontaktu, że jest zdolny do sprawowania funkcji rodziny zastępczej, co w opinii organu przeczy stanowi faktycznemu. Jednocześnie organ zastrzegał, że nie jest uprawniony do podważania dokumentacji medycznej. Wobec tego na podstawie przedłożonego zaświadczenia lekarza orzecznika ZUS stwierdzającego trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji skarżącego oraz stanu faktycznego, tj. relacji kandydata, opinii pracownika socjalnego C. w J., a także wizyty w miejscu zamieszkania pracownika organu, pism składanych do organu (wniosku o przeprowadzenie badania psychologicznego w miejscu zamieszkania skarżącego, zgłoszenia o braku możliwości przyjazdu do organu – wobec trudności w poruszaniu się) organ powziął wątpliwości, do możliwości sprawowania bezpośredniej opieki przez stronę nad nastolatką. Mając na uwadze opisane okoliczności oraz opinię lekarza ZUS organ stwierdził, że nie widzi możliwości, aby strona sprawowała bezpośrednią, osobistą opiekę nad nastolatką. Organ podkreślał, że sam skarżący we wniosku z dnia 20 stycznia 2026 r. jednoznacznie wskazał, że wyraża zgodę na chęć wsparcia małżonki w opiece nad dzieckiem, co stoi w sprzeczności z poprzednim oświadczeniem skarżącego z dnia 9 grudnia 2025 r., że ze względu na stan zdrowia nie będzie się ubiegał o pełnienie funkcji rodziny zastępczej. Organ stwierdził, że skarżący nie spełnia kryteriów wynikających z art. 42 ust. 1 pkt 1 u.w.r.s.p.z., tj. nie daje rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej, w tym fizycznej zdolności do pełnienia opieki nad dzieckiem. Organ wskazał też na art. 41 ust. 1 ww. ustawy wskazujący, że rodzinę zastępczą tworzą małżonkowie, a zatem winni być oceniani łącznie. Organ wskazał, że przeprowadzona ocena doprowadziła do przekonania, że skarżąca spełnia wymogi kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, zaś skarżący nie. Nie otrzymał on wymaganej opinii psychologicznej potwierdzającej predyspozycje i motywacje do sprawowania pieczy zastępczej. Organ wskazał, że skarżący nie ma możliwości samodzielnie, czy nawet przy wsparciu najbliższych, przybycia na badania psychologiczne, które zapewnia organizator. Powołując się na przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej organ wskazał, że kwalifikacja do pełnienia funkcji rodziny zastępczej obejmuje osoby wspólnie tworzące rodzinę zastępczą, w szczególności małżonków prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe, stanowią oni integralna całość środowiska wychowawczego dziecka, a ocena ich kompetencji i predyspozycji dokonywana jest łącznie, z uwzględnieniem wzajemnych relacji, współpracy i wpływu na funkcjonowanie rodziny. W opinii organu trudno wobec wiedzy o braku samodzielności z przyczyn zdrowotnych jednego z kandydatów, potwierdzonej stosownym orzeczeniem, uznać, że posiada on predyspozycje do opieki nad dzieckiem i w konsekwencji wydać pozytywną opinię stwierdzającą, że kandydaci dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej. Organ zaznaczał, że fakt niepełnosprawności jednego z małżonków nie jest przeszkodą dla ustanowienia go rodzicem zastępczym, jednakże konieczność wspierania w podstawowych czynnościach przez inne osoby rzutuje bezpośrednio na możliwość tej osoby do osobistej, całodobowej opieki i wychowania powierzonego dziecka. Dalej organ wywodził, że brak możliwości pełnej oceny jednego z małżonków, wynikający z braku możliwości stawienia się na badania psychologiczne, brak opinii psychologicznej, a tym samym rękojmi uniemożliwia ocenę bezpieczeństwa oraz stabilności środowiska opiekuńczo-wychowawczego jakie kandydaci powinni zapewnić dziecku. W tych okolicznościach organ wskazał na brak możliwości wydania pozytywnej wstępnej kwalifikacji małżonkom, pomimo, że jedno z nich spełnia przesłanki ustawowe. Organ wskazał, że z uwagi na wspólne zamieszkiwanie oboje małżonkowie będą uczestniczyć w procesie wychowania dziecka, co wymaga, aby każde z nich spełniało przesłanki. W piśmie z dnia 25 lutego 2026 r. organ wskazał, że zakończył procedurę, o czym poinformował kandydatów pismem z dnia 19 lutego 2026 r. Wskazał, że skarżąca uzyskała wstępną kwalifikację i złożyła wniosek o odbycie szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej spełniając warunki ustawowe. Natomiast skarżący z uwagi na brak opinii psychologicznej o predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej oraz rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej takiej kwalifikacji nie uzyskał. W skardze skarżący zarzucali naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8, art. 9, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, pominięcie istotnych dowodów, naruszenie zasady zaufania. Przekazanie stronie informacji niezgodnych z późniejszym stanowiskiem i brak uzasadnienia. W szczególności odmówienia kwalifikacji z powodu braku opinii psychologicznej, której sporządzenie uniemożliwił sam organ pomimo posiadanych możliwości organizacyjnych. Skarżący wnosili o uznanie, że zaskarżona czynność została pojęta z naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie procedury kwalifikacyjnej z uwzględnieniem wskazań sądu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Strony wskazywały, że opinia nie została sporządzona nie z winy skarżącego, ale na skutek zaniechania organu. Z załączonej do skargi korespondencji wynikało, że psycholog rozważał przeprowadzenie badania w miejscu zamieszkania skarżącego i zwrócił się o podanie adresu, co potwierdza możliwości organizacyjne organu do przeprowadzenia tych czynności u strony. W opinii strony organ nie przeprowadził badania i wyciągnął negatywne konsekwencje wobec strony, nie zebrał całego materiału dowodowego, a zatem ocenił niepełny materiał dowodowy. Nie wykazał także aby skarżący odmówił udziału w badaniu. Nadto ocena organu jest wewnętrznie sprzeczna, bo stwierdza, że niepełnosprawność nie jest powodem odmowy, po czym wskazuje stan zdrowia jako przyczynę odmowy. Organ wsparł się także na opinii sprzed lat pomijając aktualna dokumentację medyczną. Do skargi strony dołączyły kopię wydruku, zrzutu ekranu przedstawiający rozmowy syna skarżących z psychologiem. Pismem z dnia 18 marca 2026 r. skarżący uzupełnili skargę wskazując, że organ powołuje się na bliżej niedookreślone przepisy uniemożliwiające przeprowadzenie opinii poza siedzibą organu, co godzi w art. 107 § 3 k.p.a. i uniemożliwia weryfikację stanowiska organu. Co do oceny, że wydruki stanowią osobistą korespondencję z psychologiem podkreślali, że dotyczy ona rozmowy z pracownikiem organu w sprawie prowadzonej procedury, a zatem stanowi dowód tych rozmów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie uzasadnić trzeba właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Otóż przedmiot kontroli sądowej określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.). W pkt 4 wymienia on inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. O tym, że negatywna wstępna kwalifikacja kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej stanowi tego rodzaju czynność przesądza brzmienie art. 43 ust. 3 u.w.r.s.p.z., przewidujące prawo do złożenia skargi na taką czynność na zasadach i w trybie określonym dla rozstrzygnięć ze wskazanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jeśli zaś chodzi o zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne to określa go ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym dokonując kontroli legalności zaskarżonych orzeczeń i aktów czy czynności sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 133 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę sąd stwierdza bezskuteczność czynności, przy czym przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że przychylając się do złożonej skargi sąd musi stwierdzić zaistnienie przyczyn z art. 156 k.p.a. (tj. nieważności) bądź też naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając sprawę w tak nakreślonych granicach należy stwierdzić, że objęta skargą czynność narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to zaś skutkuje koniecznością uznania jej bezskuteczności, co ma umocowanie w powołanych regulacjach prawnych. W istocie bowiem zaskarżony akt uchyla się spod kontroli sądowej. Zgodnie z art. 43 ust. 1 – ust. 3 u.w.r.s.p.z. organizator rodzinnej pieczy zastępczej, na wniosek kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, przeprowadza na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2, wstępną kwalifikację kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Pozytywna wstępna kwalifikacja jest ważna przez okres 2 lat od dnia jej przeprowadzenia (ust. 1). Po przeprowadzeniu wstępnej kwalifikacji, o której mowa w ust. 1, organizator rodzinnej pieczy zastępczej sporządza dokument potwierdzający przeprowadzenie tej wstępnej kwalifikacji, który zawiera w szczególności datę przeprowadzenia wstępnej kwalifikacji oraz wskazanie, czy wstępna kwalifikacja jest pozytywna czy negatywna. Dokument potwierdzający przeprowadzenie wstępnej kwalifikacji jest wydawany pisemnie w postaci papierowej lub elektronicznej (ust. 2). W przypadku gdy wstępna kwalifikacja, o której mowa w ust. 1, jest negatywna, w dokumencie potwierdzającym przeprowadzenie tej wstępnej kwalifikacji organizator rodzinnej pieczy zastępczej szczegółowo uzasadnia przyczyny negatywnej wstępnej kwalifikacji i wskazuje obszary wymagające poprawy, z jednoczesnym pouczeniem strony o przysługującym prawie wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (ust. 3). Wymogi stawiane kandydatom do pełnienia funkcji rodziny zastępczej określa art. 42 ww. ustawy. Z punktu widzenia istoty sporu w tej sprawie znaczenie ma ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ww. regulacji, stanowi on, że pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej (pkt 1); są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone: a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 515 oraz z 2026 r. poz. 791), oraz; b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym (pkt 5). W rozpoznawanej sprawie organ orzekając o negatywnej kwalifikacji skarżących do pełnienia funkcji rodziny zastępczej stwierdził, że skarżący nie daje rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej, w tym fizycznej zdolności do pełnienia opieki nad dzieckiem. W tym zakresie organ powołał się na brak opinii psychologicznej dotyczącej skarżącego o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Wskazał także na przedłożone dokumenty – orzeczenie lekarza ZUS z dnia 19 marca 2013 r. stwierdzające trwałą niezdolność skarżącego do samodzielnej egzystencji oraz zaświadczenie lekarza, że jest on zdolny do sprawowania funkcji rodziny zastępczej, co w opinii organu przeczy stanowi faktycznemu. Jednocześnie organ zaznaczał, że nie jest uprawniony do podważania dokumentacji medycznej. Ostatecznie powołując się na orzeczenie z 19 marca 2013 r. oraz okoliczności stanu faktycznego (relacji kandydata, opinii pracownika C. w J., wizytę w miejscu zamieszkania skarżącego oraz jego pisma (wniosek o badanie w miejscu zamieszkania z uwagi na niemożność przyjazdu ze względów zdrowotnych – niemożność poruszania się) organ stwierdził, że powstały wątpliwości odnoszące się do możliwości sprawowania osobistej opieki nad nastolatką. Odnosząc się do przedstawionych okoliczności trzeba wskazać, że w znaczącej części nie mają one umocowania w materiale dowodowym przedstawionym Sądowi. W szczególności w aktach sprawy próżno poszukiwać dokumentu potwierdzającego powiadomienie skarżącego o zamiarze przeprowadzenia badania, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r.s.p.z. Stosownie do art. 76 ust. 1 ww. ustawy organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej jest jednostka organizacyjna powiatu lub podmiot, któremu powiat zlecił realizację tego zadania na podstawie art. 190. Natomiast dalsze jednostki redakcyjne - art. 76 ust. 4 u.w.r.s.p.z. stwierdza, że do zadań organizatora rodzinnej pieczy zastępczej należy w szczególności kwalifikowanie osób kandydujących do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz wydawanie zaświadczeń kwalifikacyjnych zawierających potwierdzenie ukończenia szkolenia, opinię o spełnianiu warunków i ocenę predyspozycji do sprawowania pieczy zastępczej (pkt 2); zapewnienie badań psychologicznych kandydatom do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz rodzinom zastępczym i osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka (pkt 3a); przeprowadzanie badań pedagogicznych i psychologicznych oraz analizy, o której mowa w art. 42 ust. 7, dotyczących kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka (pkt 13). Z powołanych zapisów wynika, czego zresztą nie neguje organ, że organizacja i przeprowadzenie badań, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit a u.w.r.s.p.z. leży w gestii organu. Zatem jako organizator powinien powiadomić kandydata o dacie i miejscu wyznaczonego badania. W aktach sprawy brak jakichkolwiek informacji na ten temat, nie ma żadnych wezwań kierowanych do skarżącego w tym zakresie. Znajdują się jedynie "zrzuty ekranu" wskazujące na rozmowę psychologa z synem skarżącego, co do możliwości przeprowadzenia badania w miejscu zamieszkania skarżącego, jednakże jak wskazuje sam organ nie była to korespondencja ze skarżącym ani osobą przez niego upoważnioną. Nadto znajduje się także notatka służbowa z dnia 16 lutego 2026 r. sporządzona przez psychologa, z której wynika, że żona skarżącego potwierdziła ostatecznie, że nie będzie mógł on przyjechać na badanie i wziąć udziału stacjonarnie w szkoleniu. Także i ten dokument nie zastępuje dowodu potwierdzającego umożliwienie skarżącemu przeprowadzenia omawianego badania, a oświadczenie żony nie może zastąpić oświadczenia skarżącego. Już zatem tylko z tej przyczyny stanowisko organu jest nieprawidłowe, co uzasadnia stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności. Niezależnie od tego także dalsze uwagi organu nie mogą być uznane za uzasadnione, a dotyczą one dokonanych ustaleń w postaci opinii pracownika C. w J. oraz wizyty w miejscu zamieszkania skarżącego. W aktach sprawy nie ma takich dokumentów, co uchyla możliwość oceny prawidłowości stanowiska przyjętego przez organ. Zwłaszcza, że jak słusznie podkreślają skarżący orzeczenie lekarza ZUS pochodzi z 2013 r., zaś zgodnie z wymogami opisanymi w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. a u.w.r.s.p.z. skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia 31 grudnia 2025 r. potwierdzające, że po stronie skarżącego "nie stwierdzono przeciwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka u dziecka 17 letniego". Organ nie przedstawił zatem żadnych dowodów potwierdzających swoje stanowisko wywodzone z przedstawionych opinii i czynności. Tym samym w tym zakresie pogląd organu jest gołosłowny. Zgodnie zaś z powołanym już przepisem art. 43 ust. 3 u.w.r.s.p.z. rozstrzygnięcie odmowne wydane z powodu niespełnienia wymogów opisanych w art. 42 ww. ustawy musi zawierać pogłębione uzasadnienie i wskazywać powody, które skłoniły do uznania, że kandydat ten nie daje gwarancji należytego wykonywania funkcji rodziny zastępczej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka (zob. LEX/el - komentarz do art. 42 u.w.r.p.z., (w:) S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 oraz (w:) K. Tryniszewska, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II, LEX 2015). Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela przy tym pogląd, że odmowa udzielenia akceptacji z art. 43 ustawy, mającej - co istotne - charakter wstępny, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc z uwagi na zachodzące jednoznacznie negatywne okoliczności, jest oczywiste, że wyłączona jest możliwość odbycia opisanego szkolenia przez kandydata, wobec niespełnienia przesłanek sprawowania pieczy zastępczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 799/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Z brzmienia omawianego przepisu wynika, że w przypadku negatywnej wstępnej kwalifikacji organ administracji publicznej zobowiązany jest do szczegółowego uzasadnienia przyczyn podjętego rozstrzygnięcia oraz wskazania obszarów wymagających poprawy. Skoro ustawa wymaga, aby negatywna kwalifikacja zawierała uzasadnienie i to, jak wskazano w przepisie, szczegółowe to należy przyjąć, że organ administracji powinien wskazać, na jakich dowodach się oparł i jakie okoliczności rozważył. Wymogu tego nie spełnia uzasadnienie, które powołuje się na okoliczności, które nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami. Podkreślić też należy, że drugim elementem negatywnej kwalifikacji jest wskazanie obszarów wymagających poprawy. Brak wskazania tych obszarów zakwalifikować należy jako rażące naruszenie prawa, albowiem jest to działanie wbrew jednoznacznej i niebudzącej wątpliwości normie prawnej. Zatem także i z tych powodów zaskarżone orzeczenie winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Końcowo odnotowania jeszcze wymaga, w kontekście sporu występującego pomiędzy organem a stronami, że wzmiankowany obowiązek zorganizowania przez organ badań w celu sporządzenia opinii, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r.s.p.z. powinien uwzględniać nie tylko możliwości organu, ale także kandydatów, również w zakresie możliwości dotarcia na te badania. Z akt sprawy wynikało, że skarżący ma pewne ograniczenia zdrowotne uniemożliwiające mu wejście na trzecie piętro. W takiej sytuacji organ powinien rozważyć możliwość zorganizowania spotkania z usunięciem barier architektonicznych. Tym bardziej, że siedziba P. w W. znajduje się w budynku stanowiącym siedzibę Starostwa Powiatowego. Zgodnie z art. 50 § 1 - § 3 k.p.a. organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych (§ 1). Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe (§ 2). W przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej niedającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba (§ 3). Sąd zwraca także uwagę na treść art. 7a u.w.r.s.p.z. Zgodnie z jego brzmieniem posiedzenia zespołów, o których mowa w niniejszej ustawie, oraz inne spotkania, w szczególności dotyczące kwalifikowania dziecka do przysposobienia, dokonywania wstępnej oceny kandydata do przysposobienia dziecka oraz wydawania opinii kwalifikacyjnej o kandydacie do przysposobienia dziecka, mogą się odbywać z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość. Końcowo odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 41 ust. 1 u.w.r.s.p.z. rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej, z zastrzeżeniem art. 55 i 58. Przepis art. 42 ust. 1 ww. ustawy, jak już wskazano, odnosi się natomiast do warunków jakie muszą spełniać kandydaci na rodzinę zastępczą. Nie ulega wątpliwości, że w świetle tego zapisu ocena warunków musi być dokonywana u każdego z małżonków odrębnie. Wstępna ocena, o której mowa w art. 43 u.w.r.s.p.z. dotyczy kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, a skoro taką rodzinę mogą tworzyć małżonkowie, to rację ma organ, że brak spełnienia przesłanek przez jednego z nich wpływa także na uprawnienia drugiego małżonka. Przy czym Sądowi znany jest pogląd odmienny, wypowiadany jednak na gruncie art. 112⁵ ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm., dalej: k.r.o.). Norma ta odnosi się do jednak kompetencji sądu rodzinnego posiadającego szersze uprawnienia i możliwości dowodowe niż te którymi dysponują organy administracji. Brak potwierdzenia wezwania skarżącego celem przeprowadzenia badań i wydania opinii, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. a u.w.r.s.p.z., czyni bezzasadnym zarzut powoływania się na brak takiego dokumentu z winy skarżącego. Te i dalsze braki dostrzeżone w treści stanowiska organu z dnia 19 lutego 2026 r. stanowią o naruszeniu art. 43 ust. 1- ust. 3 w związku z art. 42 ust. 1 u.w.r.s.p.z. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co legło u podstaw stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonego aktu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego oraz przeprowadzenia niezbędnych czynności, stosowanie do powołanych przez Sąd przepisów.