IV SA/Wr 252/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Ł. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący pismami nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 17 lipca 2018 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od opłaty za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz o przyznanie pomocy prawnej z urzędu w celu zaskarżenia wyroku. W pismach tych podał, że sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie opłat sądowych, gdyż jedynym źródłem utrzymania strony jest renta socjalna w wysokości około [..] zł miesięcznie. Nie posiada żadnego innego majątku. Mieszka wraz z matką rodzeństwem w mieszkaniu [..]. Dodał, że dokumentacja poświadczająca chorobę oraz prawo do renty znajduje się w aktach sprawy. W odpowiedzi na pismo starszego referendarza sądowego z dnia 20 lipca 2018 r. wzywające stronę do złożenia powyższego wniosku na urzędowym formularzu i do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej strony i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym - skarżący na urzędowym formularzu z dnia 26 lipca 2018 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, co wynika z treści rubryki nr 4.2 formularza, obejmującej zakres wniosku. W formularzu tym ponownie podał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką i rodzeństwem i nie posiada środków na opłacenie adwokata, ponieważ jedynym źródłem jego utrzymania jest renta socjalna, a ponadto rodzina nie jest w stanie pomóc mu finansowo w opłaceniu koszów ustanowienia fachowego pełnomocnika. W rubryce nr 10 obejmującej dochody podał, że otrzymuje rentę socjalną w kwocie [..] zł, brat także otrzymuje rentę socjalną w wysokości [..] zł, a siostra otrzymuje alimenty i wykonuje prace dorywcze i uzyskuje z tego tytułu dochód w kwocie około [...] zł, natomiast matka otrzymuje dochód z tytułu prac dorywczych w wysokości około [..] zł. W rubryce tej wskazał także, że wspólny miesięczny dochód rodziny wynosi około [...] zł. Wysokość świadczeń rentowych skarżący potwierdził aktualną decyzją przyznającą mu prawo do renty socjalnej w wysokości [..] zł oraz aktualną decyzją przyznającą bratu prawo do renty socjalnej w wysokości [...] zł. Z decyzji tych wynika, że świadczenia te płatne są za pośrednictwem poczty, a także że skarżący i brat posiadają orzeczenia [...]. Ponadto ze znajdującego się w aktach sprawy aktualnego orzeczenia wynika, że skarżący jest [...], zdobył wykształcenie [..] w [...] k-3. W formularzu tym podał, że opłaty związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz około [..] zł, prąd [...] zł, media [...], rehabilitacja [..] zł. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie [...] o powierzchni [...] m2 i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych oraz wierzytelności. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawarty w opisanych wyżej pismach, nadanych w dniu 17 lipca 2018 r., które zostały zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że strona skarżąca utrzymuje się z niskiej renty socjalnej i jest osobą [...], obecnie [..], posiadającą wykształcenie [..] zdobyte w warunkach [..], co potwierdzają wspomniane dokumenty oraz mając na względzie niską kwotę renty socjalnej brata i wysokość dochodu siostry i brak stałego źródła dochodu matki i jej wysokość dochodu z tytułu prac dorywczych, a także zadeklarowaną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, brak majątku i realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Nie przeczy temu okoliczność, iż strona posiada orzeczoną niezdolność do [..] o charakterze czasowym, skoro okres tej niezdolności zakończy się po [...] lat, a także okoliczność, iż strona i brat strony otrzymali jednorazowe wyrównanie finansowe z tytułu renty płatne za pośrednictwem poczty, co dodatkowo wskazuje, iż świadczenia te nie są płatne za pośrednictwem rachunków bankowych, których nie przedłożono w sprawie. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.