IV SA/Wr 247/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta D. uznał E. K. za osobę bezrobotną od dnia 16 lipca 2020 r. Natomiast decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta D. orzekł o odmowie przyznania E. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, tj. w okresie od 15 stycznia 2019 r. do 15 lipca 2020 r., zainteresowany nie był zatrudniony przez okres co najmniej 365 dni (a tylko 81 dni). Do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku nie można zaliczyć: okresu świadczenia pracy w ramach umowy zlecenia w firmie T. M. w okresie do 11 września 2018 r. do 31 marca 2019 r., ponieważ zainteresowany nie posiada zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia brutto w rozbiciu miesięcznym z adnotacją o odprowadzanych składkach na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy; okresu niewykonywania pracy w Przedsiębiorstwie Robót Inżynieryjno-Mostowych P. G., przypadającego w okresie od dnia wadliwego zwolnienia z pracy do dnia podjęcia pracy w wyniku przywrócenia do pracy na mocy wyroku sądu, tj. od dnia 30 czerwca 2018 r. do 11 listopada 2019 r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. uchylił powyższą decyzję Starosty w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, Starosta nie ustalił, czy stronie faktycznie zostało wypłacone wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, a jeżeli tak to za które miesiące. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ocenić wpływ na powstanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych wyroku przywracającego stronę do pracy i zasądzenie mu wynagrodzenia w świetle art. 51 § 1 zd. 2 Kodeksu pracy. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta D. orzekł o odmowie przyznania zainteresowanemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ nie zostało stronie wypłacone wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, a także nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Organ pierwszej instancji ponownie wskazał, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, tj. w okresie od 15 stycznia 2019 r. do 15 lipca 2020 r., zainteresowany nie był zatrudniony przez okres co najmniej 365 dni (a tylko 81 dni). Do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku nie można zaliczyć: okresu świadczenia pracy w ramach umowy zlecenia w firmie T. M. w okresie do 15 stycznia 2019 r. do 31 marca 2019 r., ponieważ zainteresowany nie posiada zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia brutto w rozbiciu miesięcznym z adnotacją o odprowadzanych składkach na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy; okresu pozostawania bez pracy w Przedsiębiorstwie Robót Inżynieryjno-Mostowych P. G., za który nie przyznano wynagrodzenia, przypadającego w okresie od dnia 15 stycznia 2019 r. do 11 listopada 2019 r. W odwołaniu zainteresowany wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 16 lipca 2020 r., ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zainteresowany wyjaśnił, że Sąd Rejonowy – Sąd Pracy w Z. [...] Wydział Pracy w wyroku z dnia [...]. sygn. akt [...] przywrócił go do pracy u P. G. na poprzednich warunkach i zasądził od P. G. na jego rzecz kwotę 19.350,00 zł tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy pod warunkiem podjęcia przez niego pracy w wyniku przywrócenia do pracy. Zdaniem skarżącego okres od dnia wadliwego zwolnienia go z pracy do dnia podjęcia pracy w wyniku przywrócenia do pracy, za który w części przyznano wynagrodzenie, w tym okres od 30 marca 2019 r. do 11 listopada 2019 r. powinien zostać zaliczony do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że spornym okresem w omawianej sprawie, jeśli chodzi o zaliczenie go do okresu uprawniającego przyznanie stronie prawa do zasiłku, jest okres od dnia 30 czerwca 2018 r. (strona została zwolniona z pracy przez P. G. w dniu 29 czerwca 2018 r.) do dnia 11 listopada 2019 r. (pracodawca przywrócił stronę do pracy z dniem 12 listopada 2019 r.), tj. okres faktycznego nie wykonywania pracy przez stronę. W ocenie organu, pomiędzy chwilą rozwiązania umowy o pracę a momentem skutecznego zgłoszenia przez przywróconego do pracy pracownika oświadczenia o gotowości do podjęcia pracy, stosunek między stronami nie istnieje. Osobie, która zgłosiła w wymaganym terminie gotowość podjęcia pracy i faktycznie ją podjęła wlicza się do okresu zatrudnienia jedynie okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. W przypadku strony nie ustalono, za ile miesięcy zostało mu przyznane wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Jednakże wynagrodzenie to zgodnie z art. 57 § 1 Kodeksu pracy przysługiwałoby maksymalnie za okres 3 miesięcy. Gdyby przyjąć, że okres ten przypadał bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy, to przypadałby na okres od dnia 30 czerwca 2018 r. do 30 września 2019 8 r., a zatem przed badanym okresem 18 miesięcy liczonym od dnia 15 stycznia 2019 r. do dnia 15 lipca 2020 r. Do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku nie można zaliczyć okresu pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia, przypadającego w okresie 18 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy w dniu 16 lipca 2020 r., tj. w okresie od 15 stycznia 2019 r. do 11 listopada 201 r. Okres uprawniający do zasiłku, krótszy niż wymagane 365 dni nie daje podstaw do przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności lub o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: - art. 51 §1 w związku z art. 47 zd. 2 w związku z art. 39 Kodeksu pracy przez nie uwzględnienie 4 – letniego okresu ochronnego przed osiągnieciem wieku emerytalnego przez skarżącego, - art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez niezaliczenie całego okresu pozostawania bez pracy do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku, - art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności przez brak odniesienia się do pozorowanego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, - art. 107 § 3 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez pominięcie wyroku Sądu Rejonowego w Z. Ś. z dnia 29 marca 2019 r. i autorytatywne stwierdzenie, że nie ustalono za ile miesięcy zostało mu przyznane wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, podczas gdy wynagrodzenie zostało przyznane za cały okres pozostawania bez pracy, tj. za okres 9 miesięcy, - art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 i w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego i odmówienie wiarygodności dowodowi urzędowemu w postaci prawomocnego wyroku. Skarżący wyjaśnił, że we wrześniu 2020 r. ukończył 64 lata, a do pracy został przywrócony na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Z. Ś. z dnia [...], który uprawomocnił się w dniu [...] po rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy złożonej apelacji. Prawomocny wyrok został wykonany dopiero po egzekucji sądowej w dniu [...]. Następnie skarżący został ponownie zwolniony z pracy od 20 stycznia 2020 r., a świadectwo pracy otrzymał od byłego pracodawcy dopiero w czerwcu 2020 r. Komornik sądowy uznał bezskuteczność egzekucji kwoty 19.350 zł, zasądzonej tytułem zaległego wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy. Organy nie wzięły też pod uwagę wyroku Sądu Rejonowego w Z. Ś. z dnia [...] sygn. akt [...], z którego wynika, że skarżący prawie 5 miesięcy czekał na wydanie świadectwa pracy od byłego pracodawcy i przez ten okres nie mógł się zarejestrować w Powiatowym Urzędzie Pracy. Ponadto stosownie do art. 51 § 1 zd. 2 Kodeksu pracy okres od 30 marca 2019 r. do 11 listopada 2019 r. należy wliczyć skarżącemu do okresu zatrudnienia , który uprawnia skarżącego do przyznania uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 16 lipca 2020 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, naruszają przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia. Kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi długość okresu pozostawania bez pracy przez skarżącego, który podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia, warunkującego przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Organ odwoławczy wskazał, że nie ustalono za ile miesięcy zostało mu przyznane wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jednakże maksymalny okres przysługiwania wynagrodzenia to 3 miesiące. Natomiast skarżący twierdzi, że wynagrodzenie przyznano mu za 9 miesięcy, a zaliczeniu do okresu zatrudnienia podlega cały okres pozostawania bez pracy. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.), dalej u.p.z. Stosownie do art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) u.p.z. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 5 u.p.z. do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Zasadnie wskazały organy w niniejszej sprawie, że stosowanie art. 71 ust. 1 i ust. 2 u.p.z. wymaga odniesienia się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040), dalej K.p. Skarżący wyjaśnił, że we wrześniu 2020 r. ukończył 64 lata i podlega ochronie, o której mowa w art. 39 K.p. (ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym). Zgodnie z art. 39 K.p. pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. W myśl art. 57 § 1 K.p. pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc. Należy jednak mieć na uwadze, że organy pominęły w niniejszej sprawie uregulowanie, wynikające z art. 57 § 2 K.p. Zgodnie z art. 57 § 2 K.p., jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem, o którym mowa w art. 39 (...) wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy (...). Jeżeli więc skarżący dysponował okresem zatrudnienia umożliwiającym mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem wieku emerytalnego, to przysługiwało mu wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy, a nie jak założyły organy maksymalnie za 3 miesiące. Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy posiada właściwości odszkodowawcze i pełni rolę kompensacyjną względem utraconego wynagrodzenia i w rezultacie niemożności wykonywania pracy wskutek wadliwego lub bezprawnego rozwiązania stosunku pracy. W przypadku wadliwego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przepisy art. 48 i art. 51 §1 K.p. stosuje się odpowiednio. (art. 57 § 1 K.P). Stosownie do art. 51 § 1 K.p. pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. Okresu pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia, nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu, pociągającą za sobą utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. Niezbędne jest zatem ustalenie, za jaki konkretnie okres (ile dni) skarżący otrzymał wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy i dopiero wówczas można rozważyć, czy spełnił warunki do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Należy zwrócić uwagę, że stosownie do pkt II wyroku z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. Ś. zasądził na rzecz skarżącego kwotę 19.350,00 zł tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy pod warunkiem podjęcia przez powoda pracy u strony pozwanej w wyniku przywrócenia do pracy. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] po rozpatrzeniu apelacji przez Sąd Okręgowy w Ś. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] sygn. akt [...]. Jak wyjaśnił powód pracę podjął ponownie u strony pozwanej w dniu 12 listopada 2019 r., a więc spełnił warunek konieczny do otrzymania wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w kwocie 19.350,00 zł. Z pisma ZUS Oddział we W. z dnia 30 lipca 2020 r. wynika, że płatnik złożył imienne raporty miesięczne za okres od marca do czerwca 2019 r. z podstawami wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne równymi 2.100 zł oraz raport za listopad 2019 r. z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne równą 1.184,21 zł. Natomiast przychód z tytułu stosunku pracy u płatnika składek wyniósł w 2018 r. 8.440,00 zł., a w 2019 r. 1.184,21 zł. Powyższe dane wskazują, że skarżący otrzymywał w 2018 r. miesięczne wynagrodzenie w wysokości 2.100 zł brutto. Poważne wątpliwości budzi zatem stwierdzenie organów, że skarżącemu zasądzono wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy w wysokości 19.350,00 zł za maksymalnie 3 miesiące. Wysokość zasądzonej kwoty wskazuje, że przyznano wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy trwający ponad 9 miesięcy. W tej sytuacji organ zobowiązany jest ustalić, za jaki konkretnie okres i za ile dni skarżący otrzymał wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy i następnie ocenić, czy skarżący spełnił warunki do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Pomocne w tym zakresie będą pisemne uzasadnienia wyroków sądów bądź transkrypcje wygłoszonych uzasadnień, tj. wyroku Sądu Rejonowego w Z.. Ś. z dnia [...]. sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w Ś. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] sygn. akt [...]. Brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wskazuje na zasadność podniesionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.