IV SA/Wa 390/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. E. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: 1) zwolnić C. E. od kosztów sądowych, 2) odmówić ustanowienia adwokata.

Wyrokiem z dnia 24 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 390/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. E. ("skarżącego") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 21 listopada 2016 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że od 2013 r. nie może podjąć zatrudnienia w Polsce, ze względu na nieuregulowany pobyt. Oświadczył także, że przebywa w areszcie śledczym, nie uzyskuje dochodów. Podniósł, że jest zadłużony na kwotę ok. [...] zł z tytułu alimentów na syna. Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia podpisanego przez funkcjonariusza aresztu śledczego, z którego wynika, czy skarżący jest zatrudniony odpłatnie w zakładzie karnym oraz czy na koncie depozytowym posiada do dyspozycji środki pieniężne. W dniu 2 lutego 2017 r. do Sądu wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adw. J. J. upoważniające go do sporządzenia, wniesienia i popierania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, a w dniu 10 lutego 2017 r. skarga kasacyjna sporządzona przez ww. adwokata. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego przedłożył zaświadczenie z dnia 3 sierpnia 2016 r., z którego wynika, że skarżący nie był zatrudniony odpłatnie i na dzień 3 sierpnia 2016 r. posiadał do dyspozycji środki finansowe w kwocie 225,27 zł oraz środki, o których mowa w art. 126 kodeksu karnego wykonawczego, w kwocie 573,12 zł. Ponadto dołączono nakaz zwolnienia skarżącego z aresztu z dnia 10 lutego 2017 r. (II K 930/16). Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący obecnie przebywa na wolności, lecz ze względu na nieuregulowany status administracyjny nie może pojąc zatrudnienia i jego sytuacja majątkowa jest szczególnie trudna. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sytuację materialną skarżącego wzięto pod uwagę, że nie posiada on żadnego majątku, oszczędności, nie może podjąć zatrudnienia. W ocenie referendarza sądowego opisana sytuacja uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, nie może zostać uwzględniony. Wskazać bowiem należy, że przesłanką ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest to, aby wnioskodawca nie zatrudniał lub nie pozostawał w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tymczasem w przedmiotowej sprawie, jak wynika ze złożonego w sprawie pełnomocnictwa oraz skargi kasacyjnej wniesionej w imieniu skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika, skarżący posiada pełnomocnika z wyboru do reprezentowania go w niniejszej sprawie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 246 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.