IV SA/Wa 3878/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 3878/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2015 roku, numer [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 3878/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, odmówił przyznania prawa pomocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazał, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Referendarz sądowy wskazał, że skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób prawidłowy. Referendarz sądowy wskazał, że w oświadczeniu z dnia 8 sierpnia 2016r., podobnie jak we wniosku złożonym w marcu 2016r., skarżący zadeklarował brak jakiegokolwiek dochodu, wskazując jednocześnie na posiadanie majątku w postaci gospodarstwa rolnego o powierzchni 10 ha i domu o powierzchni 120 m2. Skarżący zaznaczył przy tym, że posiadany przez niego majątek został zajęty przez komornika. Nadesłał także dokument (zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego) potwierdzający, że prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia należności alimentacyjnych. W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowej sprawie konieczne było ustalenie, jakie są rzeczywiste źródła utrzymania skarżącego. W tym celu referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczenia potwierdzającego podaną we wniosku powierzchnię gospodarstwa rolnego oraz wskazującego, jaka jest dochodowość tego gospodarstwa, zaświadczenia w sprawie płatności bezpośrednich wypłacanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a także dodatkowego oświadczenia, uzupełniającego oświadczenie z dnia 8 sierpnia 2016r. w zakresie obejmującym posiadane zasoby. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie złożył do akt sprawy żadnego z żądanych dokumentów źródłowych, a informacja udzielona w piśmie z dnia 5 listopada 2016r., w zakresie obejmującym uzupełnienie oświadczenia o posiadanych zasobach, tylko częściowo odpowiada na wezwanie, pomijając w szczególności oświadczenie o innych prawach majątkowych, w tym o posiadanych udziałach. Twierdzenie skarżącego, że nie osiąga jakiegokolwiek dochodu i nie ma źródeł utrzymania wzbudziły wątpliwości referendarza sądowego w kontekście przedstawionych przez skarżącego potwierdzeń wpłat należności związanych z utrzymaniem domu i przyznania skarżącemu kredytu obrotowego, co musiało się wiązać z oceną przez bank tzw. zdolności kredytowej wskazującej, czy skarżący będzie w stanie spłacać kredyt. Wątpliwości, co do tego, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty postępowania, budziły również okoliczności znane referendarzowi sądowemu z urzędu. Referendarz sądowy wskazał, że z informacji ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS [...]) wynika, że skarżący jest jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "M." w B., w której posiada udziały o łącznej wartości 5.000 zł. Przedmiotem działalności tej spółki jest m.in. produkcja soków i przetwórstwo owoców i warzyw. W rejestrze nie ma informacji o tym, że spółka ma zaległości, bądź że prowadzone jest wobec niej postępowanie likwidacyjne. Z kolei z informacji zawartych w wykazie beneficjentów wspólnej polityki rolnej, prowadzonym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (http://beneficjenciwpr.minrol.gov.pl) wynika, że osobie (lub osobom) o tym samym imieniu i nazwisku, co skarżący (gmina B.) przyznano w roku budżetowym 2015 płatności w kwotach 13.971,52 zł i 12.558,69 zł. Referendarz sądowy podkreślił, że skarżący nie przedkładając dokumentów źródłowych zaniechał współpracy w zakresie ujawnienia rzeczywistej sytuacji finansowej. W ocenie referendarza sądowego informacje udzielone przez skarżącego w piśmie z dnia 5 listopada 2016r. ani nie są wystarczające do oceny tej sytuacji, ani nie stanowią usprawiedliwienia dla niewykonania wezwania. Referendarz sądowy wskazał, że okoliczność, że rachunki bankowe wnioskującego są zajęte przez komornika nie zwalania z obowiązku przedstawienia wyciągów z tych rachunków. Z kolei przeznaczenie płatności bezpośrednich na spłatę kredytu nie zwalnia z obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego wysokość przyznanych świadczeń. Skarżący nie złożył do akt sprawy żadnego z żądanych zaświadczeń, ani nawet dokumentu, który potwierdzałby, że podjął próbę uzyskania któregokolwiek z nich. Przedstawiane przez niego dokumenty (kopia pisma z dnia 15 lipca 2014r. i decyzji z dnia [...] października 2015r.), dotyczące szkód poniesionych w gospodarstwie rolnym z powodu suszy i deszczów nawalnych, odnoszą się natomiast do okoliczności, które miały miejsce w 2014r. i w 2015r. W ocenie referendarza sądowego nie są one miarodajne dla oceny rzeczywistej i aktualnej sytuacji finansowej skarżącego (postanowienie k. 122 – 129). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 133) znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odpis postanowienia 17 listopada 2016r. został doręczony skarżącemu w dniu 28 listopada 2016r. W ustawowym terminie, w dniu 2 grudnia 2016r., skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2016r. wnosząc o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazał, że "w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działa zorganizowana grupa pseudo sędziów, którzy dyskryminują skarżącego i wykonują zarządzenia złodziei, mafiosów i bossów zorganizowanej grupy przestępczej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela rozstrzygnięcie referendarza sądowego i argumenty powołane na jego uzasadnienie. Sprzeciw nie zawiera zarzutów, z których wynikałoby, iż zaskarżone rozstrzygnięcie obarczone jest błędem. Art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przepis art. 245 § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Referendarz sądowy słusznie zauważył, że przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, tj. gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Podstawę orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy powinna stanowić ocena rzeczywistych możliwości płatniczych strony, przy czym na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie. Sąd stoi na stanowisku, że referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że to na skarżącym jako stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywał ciężar wykazania spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący będąc prawidłowo wezwany, na podstawie art. 255 p.p.s.a., do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób prawidłowy. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację finansową, w szczególności skarżący nie przedłożył żądanych przez referendarza sądowego wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, zaświadczenia potwierdzającego powierzchnię gospodarstwa rolnego stanowiącego własność skarżącego, zaświadczenia potwierdzającego wysokość płatności bezpośrednich przyznanych skarżącemu w latach 2015 – 2016, kopii umowy kredytowej, dokumentów wskazujących na wysokość stałych wydatków gospodarstwa domowego skarżącego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy nie był zobowiązany do wykazania prawdziwości twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. We wniesionym sprzeciwie skarżący nie podniósł argumentów, które podważałby zasadność rozstrzygnięcia referendarza sądowego ani nie załączył żadnych dokumentów (wyciągów, rachunków, faktur, zaświadczeń), które pozwoliłby Sądowi ocenić aktualną sytuację majątkową skarżącego, w tym w szczególności wysokość rzeczywiście osiąganych przez skarżącego dochodów, jak również miesięcznych wydatków ponoszonych z tytułu kosztów utrzymania własnego. Ponadto na podstawie wykazu beneficjentów Wspólnej Polityki Rolnej prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (http://beneficjenciwpr.minrol.gov.pl/search) referendarz sądowy ustalił, że skarżący z tytułu uprawy ziemni rolnej otrzymuje dopłaty bezpośrednie, które w 2015r. osiągnęły łączną kwotę 26.530,21 zł. Powyższe pozwala stwierdzić, iż skarżący dysponuje środkami pozwalającymi mu ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie Sądu z przedłożonego wniosku i oświadczenia majątkowego oraz załączonych dokumentów nie wynika, aby skarżący nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Konkludując, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, a sprzeciw skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.