IV SA/Wa 3875/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. referendarz sądowy przyznał D. W. i M. W. (dalej: "skarżącym"; "wnioskodawcom") prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i odmówił zwolnienia wyżej wymienionych od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie. Pełnomocnik skarżących złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem W dniu 14 stycznia 2017 r. skarżący złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podali, że gospodarstwo domowe prowadza wspólnie. Skarżący podali, że nie posiadają żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Uzyskują dochody z tytułu emerytur w wysokości 1291 zł (D. W.) i 1756 zł (M. W.). Jako wydatki miesięczne wskazali: koszty utrzymania mieszkania – 500 zł, lekarstwa – 800 zł, koszty postępowań administracyjnych – 1000 zł. Zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie: 1) wyciągów z wszelkich posiadanych przez D. W. i M. W. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków), ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu kont bankowych; 2) dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez D.W. i M. W. dochodów; 3) dokumentów wskazujących wysokość kosztów utrzymania mieszkania; 4) dokumentów wskazujących wysokość ponoszonych kosztów lekarstw i leczenia; 5) dokumentów (ewentualnie oświadczenia) w sprawie wydatków ponoszonych w związku z prowadzonymi sprawami sądowoadministracyjnymi, o których mowa w rubryce nr 11 formularza PPF, w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności należy wskazać w jakiej sprawie (podać nr sygnatury), w jakiej wysokości i z jakiego tytułu (np. wpis, opłata kancelaryjna, itp.) oraz w jakiej dacie D. W. i M. W. uiścili koszty sądowe.. Skarżący w piśmie z dnia 9 lipca 2017 r. oświadczyli, że: - nie posiadają rachunków bankowych, świadczenia emerytalne otrzymują za pośrednictwem listonosza; - na leki wydają miesięcznie po 400 z na osobę, nie zbierają paragonów; - podali, że mają "tysiące spraw i tysiące akt spraw w WSA w Warszawie od 2003 r."; oraz że "ostatnio" opłacili koszty sądowe do spraw VII SA/Wa 1016/17, VII SA/Wa 1010/16 po 200 zł. Dołączyli kopie odcinków emerytur (1769,06 zł i 1302,72 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Przede wszystkim należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł (za doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem). Oceniając sytuację materialną wnioskodawców, w kontekście możliwości poniesienia ww. kosztów sądowych, należy mieć na uwadze, że skarżąca i jej mąż posiadają stały comiesięczny dochód w łącznej wysokości 3071,78 zł netto. Jako comiesięczne wydatki skarżący wymienili: koszty utrzymania mieszkania 500 zł, leki – 800 z ł, koszty postępowań administracyjnych – 1000 zł. Wnioskodawcy zostali wezwani do udokumentowania tych opłat. W odpowiedzi na powyższe wezwanie oświadczyli, że nie zbierają rachunków podali także, że od 2003 r. mają "tysiące spraw" i ostatnio opłacili opłaty w wysokości 400 zł w dwóch sprawach (VII SA/Wa 1016/17 i VII SA/Wa 1010/16) Należy zatem stwierdzić, że skarżący nie udokumentowali wskazanych w rubryce nr 11 formularza PPF wydatków. W ocenie referendarza sądowego wykazanie ponoszenia opłat na utrzymanie mieszkania, nie powinno stwarzać trudności. Ponadto z deklaracji wnioskodawczyni wynika, że na leki wydaje miesięcznie ok. 800 zł, jednakże nie przedstawiła żadnego rachunku, choćby w części dokumentującego te wydatki. Skarżąca oświadczyła, że nie gromadzi rachunków. Oczywiście należy stwierdzić, że skarżąca nie ma takiego obowiązku, jednakże to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu do co twierdzeń o ponoszonych wydatkach. Tak samo twierdzenie o ponoszeniu wydatków na postepowania administracyjne w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie pozostało gołosłowne. Tymczasem to strona wnioskująca o prawo pomocy jest zobowiązana do przedstawienia dokumentów potwierdzających ponoszenie wskazanych przez nią wydatków, przenoszenie ciężaru dowodu na Sąd (lub referendarza sądowego) jest nieuprawnione. Należy jeszcze raz podkreślić, że to wnioskodawca ma obowiązek wykazać niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż to w jego interesie leży uzyskanie, w drodze wyjątku od generalnej zasady, zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 43/15, to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Podobnie stwierdził NSA w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 13/15 dodatkowo wskazując, że to wnioskodawca jest zobowiązany do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wyczerpującego opisu stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych i dopiero wówczas Sąd może w pełni ocenić sytuację strony. Zatem orzeczenie w zakresie przyznania stronie prawa pomocy zależy od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie referendarza sądowego wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych- na obecnym etapie postępowania w wysokości 100 zł - bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zdaniem referendarza sądowego otrzymywanie stałych comiesięcznych świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 3071,78 zł netto, pozwala na wygospodarowanie podanej wyżej kwoty celem uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa orzeczono jak w sentencji .