IV SA/Wa 3875/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: przyznać radcy prawnemu P. W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług.

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Pełnomocnik z urzędu skarżących D. W. i M. W. – P. W. w piśmie z dnia 21 kwietnia 2016 r. wniósł m. in. o zwolnienie skarżących z opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r. referendarz sądowy przyznał wyznaczonemu w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z urzędu dla D. W. i M. W. - r. pr. P. W. stosowne wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącym w pierwszej instancji oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił D. W. zwolnienia od kosztów sądowych, a postanowieniem z dnia 5 października 2016 r. pozostawił wniosek M. W. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismami z dnia 14 października 2016 r. pełnomocnik skarżących wniósł sprzeciwy od ww. postanowień, domagając się jednocześnie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczył że pomoc ta nie została opłacona ani w całości ani w części, ponadto wniósł o przyznanie mu kosztów przesłania przedmiotowych sprzeciwów do Sadu (4,20 zł). Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił wniosek M. W. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, a postanowieniem z dnia 19 grudnia 2016 r. odmówił D. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pełnomocnik skarżących zażaleniami z dnia 27 grudnia 2016 r. zakwestionował powołane wyżej postanowienia z dnia 16 i 19 grudnia 2016 r. oraz ponowił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie została ona opłacona w żadnej części oraz wniósł o przyznanie kosztów przesłania przedmiotowych zażaleń do Sądu (4,20 zł). Postanowieniami z dnia 7 marca 2017 r. (sygn. akt II OZ 220/17 i II OZ 221/17) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił przedmiotowe zażalenia. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w niniejszej sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715). W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit "d" rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji - w postępowaniu zażaleniowym 120 zł. W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2 podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie, mając na uwadze wyżej powołane przepisy oraz fakt , że pełnomocnik skarżących wszczął dwa postępowania zażaleniowe (zażalenie na postanowienie z dnia 16 grudnia 2016 r. oraz na postanowienie z dnia 19 grudnia 2016 r.) uznano, że pełnomocnikowi skarżących należy przyznać wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie 240 zł (2x120 zł), podwyższając powyższą kwotę o stawkę podatku od towarów i usług. W odniesieniu natomiast do wniosku o zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w łącznej wysokości 8,40 zł, przypomnieć należy, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Użyte w tym przepisie pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało bliżej przez ustawodawcę sprecyzowane. Niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że niezbędnym wydatkiem jest tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. Ponadto na potrzeby przeprowadzenia próby zdefiniowania tego terminu przydatnym jest odwołanie się do wyrażonego w art. 205 p.p.s.a. katalogu niezbędnych kosztów postępowania. Co prawda przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 200 p.p.s.a.), a także w razie umorzenia postępowania (art. 201 § 1 i 2 p.p.s.a.), jednak wydaje się, że z uwagi na rozróżnienie w treści tego przepisu wynagrodzenia i wydatków profesjonalnego pełnomocnika, jako dwóch odrębnych elementów składających się na koszty jego udziału w postępowaniu, celowym jest posłużenie się na potrzeby niniejszej sprawy orzecznictwem, które zapadło na gruncie tego przepisu. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że do niezbędnych kosztów postępowania można zaliczyć jedynie wydatek, który nie jest wynagrodzeniem, ani nie stanowi elementu kosztów sądowych (p. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 1197/05, Lex 317361). Podkreśla się również, że zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, jak wydatki na korespondencję (p. postanowienie WSA w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05, opubl. CBOiS). Skoro bowiem sporządzanie i wnoszenie przez pełnomocnika pism procesowych w imieniu strony dokonywane jest w ramach pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy, to wynagrodzenie, które jest mu należne za prowadzenie tej sprawy, obejmuje również wynagrodzenie za czynności polegające na sporządzaniu i składaniu pism procesowych (p. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 611/04, Lex nr 154458). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, wskazać należy, że żądanie przez pełnomocnika zwrotu kosztów korespondencji za przesłanie sprzeciwu oraz zażalenia, jest nieuzasadnione. W ocenie referendarza sądowego, przyznane wynagrodzenie za reprezentowanie skarżących w postępowaniu zażaleniowym obejmuje również koszty wysyłania do sądu pism procesowych zawierających wymienione wyżej środki procesowe. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, postanowiono jak w sentencji.