IV SA/Wa 331/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. B. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania kopii dokumentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Ponieważ złożone przez H. B. oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 11 marca 2014 r. było niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych, a także budziło wątpliwości w zakresie danych o stanie rodzinnym, pismem z dnia 26 marca 2014 r. skarżącego wezwano do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego możliwości płatnicze i stan rodzinny. W szczególności stronę zobowiązano do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy oświadczeniem zawartym w rubryce nr 6 formularza wniosku z dnia 11 marca 2014 r., z którego wynikało, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a okolicznością, że odbiór skierowanego do niego postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. odebrała osoba oznaczona przez doręczyciela jako żona oraz okolicznością, że sprawuje on stałą opiekę nad chorym ojcem. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r. H. B. poinformował, że osoba, która pokwitowała odbiór postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. nie jest jego żoną ale wieloletnią przyjaciółką, która często przyjeżdża do niego w odwiedziny, prowadzi jednakże własne gospodarstwo domowe i błędnie została oznaczona przez doręczyciela jako żona. Skarżący wskazał także, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z ojcem, który jest osobą niepełnosprawną. Oświadczył, że w zamian za całodobową opiekę otrzymuje od ojca pomoc w postaci żywności, odzieży, opału na zimę, środków chemicznych oraz opłat czynszowych i za media. W związku z uzupełnieniem przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, pismem z dnia 7 maja 2014 r. wezwano go do nadesłania w terminie 7 dni dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez pozostającego z nim w gospodarstwie domowym ojca. Wskazano, że dokumentem takim może być na przykład odcinek pocztowego przekazu pieniężnego świadczenia emerytalnego lub rentowego. Ponadto H. B. zobowiązano do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jak podał we wniosku z dnia 11 marca 2014 r. Wezwanie z dnia 7 maja 2014 r. doręczono skarżącemu w dniu 26 maja 2014 r. na adres wskazany w skardze z dnia 4 stycznia 2014 r., we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 marca 2014 r. oraz w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r., na zasadzie art. 73 § 1 - 4 ppsa. Ze znajdujących się na karcie nr 43 akt sprawy koperty, w której przesłano skierowane do skarżącego wezwanie oraz dołączonego do niej zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka pocztowa była dwukrotnie awizowana w dniach 12 i 20 maja 2014 r. Doręczyciel umieścił na potwierdzeniu odbioru informację o tym, że zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w drzwiach adresata. Zwrot do nadawcy (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) nastąpił w dniu 28 maja 2014 r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Skarżący nie złożył do akt sprawy ani dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez ojca, ani zaświadczenia potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów skarżący uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego możliwości płatniczych. Z informacji zawartej w punkcie 10 formularza PPF jednoznacznie wynika, że obowiązkiem strony postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest podanie jej dochodu oraz dochodu osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W przedmiotowej sprawie skarżący oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i wskazał, że otrzymuje pomoc od ojca, z którym pozostaje w gospodarstwie domowym. Nie wskazał jednak ani źródła dochodu ojca ani wysokości tego dochodu. Takie postępowanie strony nie stanowi właściwego wykonania obowiązków płynących dla niej z powołanych wyżej art. 252 § 1 i art. 255 ppsa. Wezwanie z dnia 7 maja 2014 r. służyło po pierwsze ustaleniu rzeczywistego dochodu dwuosobowego gospodarstwa domowego prowadzonego przez H. B. wspólnie z ojcem, a po drugie weryfikacji wiarygodności oświadczenia strony o posiadaniu przez nią statusu bezrobotnego. Brak żądanych dokumentów uniemożliwia dokonanie oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. Odmowa przyznania prawa pomocy niniejszym postanowieniem nie oznacza, że ustalono, iż wykazane przez H. B. stan rodzinny, majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają mu na poniesienie kosztów postępowania. Dopóki jednak skarżący nie złoży do akt sprawy dokumentów pozwalających na dokonanie pełnej oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie będzie możliwe. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.