IV SA/Wa 3185/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2017 r. skargi kasacyjnej A. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3185/16, w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia postanawia I. odrzucić skargę kasacyjną; II. odmówić przyznania prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3185/16, odrzucił skargę A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia. Strona skarżąca w piśmie z 20 marca 2017 r. wniosła osobiście sporządzoną i niepodpisaną skargę kasacyjną od powyższego postanowienia z 8 lutego 2017 r. Zarządzeniem z 16 marca 2018 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała wnoszącą skargę kasacyjną do uzupełnienia jej braków formalnych poprzez podpisanie skargi kasacyjnej znajdującej się w aktach sprawy w siedzibie Sądu bądź nadesłanie do Sądu podpisanego egzemplarza skargi kasacyjnej oraz wykazanie, że osoba, która podpisała się pod skargą kasacyjną należy do kręgu osób uprawnionych do jej sporządzenia zgodnie z art. 175 p.p.s.a. – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W piśmie z 28 marca 2018 r. strona skarżąca zaskarżyła zarządzenie z 16 marca 2018 r. oraz złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmujący zwolnienie z kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata z urzędu celem podpisania skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływana jako "p.p.s.a.", od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postepowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast w świetle art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Skarga kasacyjna podlega zatem zbadaniu pod kątem spełnienia wymogów procesowych. Wskazać należy, że zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacko – radcowski), z zastrzeżeniem § 2 i § 3. W niniejszej sprawie, strona skarżąca sporządziła skargę kasacyjną osobiście. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, wymóg sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika stanowią jedną z przesłanek jej dopuszczalności. Pod pojęciem "sporządzenia skargi kasacyjnej" należy rozumieć zredagowanie jej treści oraz podpisanie przez jedną z osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Skarga kasacyjna sporządza przez stronę skarżącą osobiście jest zatem skargą wadliwą, której wniesienie nie jest obarczone wadą podlegającą usunięciu (konwalidacji), ale brakiem uzasadniającym odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z powodu wniesienia jej z naruszeniem art. 175 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 178 w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a, postanowił jak w pkt I sentencji. Ponadto należy zaznaczyć, że strona skarżąca wniosła również o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem podpisania sporządzonej przez nią skargi kasacyjnej. Jak wynika z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Podkreślić przy tym należy, że zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Warto zauważyć jednocześnie, że NSA w postanowieniu z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 146/08, stwierdził wyraźnie, że art. 247 p.p.s.a. ma zastosowanie także w sytuacji, gdy występuje oczywista bezzasadność skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę skarżącą – wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie – podlegała odrzuceniu, a więc była jednocześnie oczywiście bezzasadną. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił bowiem stanowisko, że oczywista bezzasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy kwalifikuje się ona do odrzucenia. Należy podkreślić, że nawet w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu, przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości, aby pełnomocnik ustanowiony w ramach pomocy konwalidował niedopuszczalność skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez stronę skarżąca poprzez jej podpisanie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a., postanowił jak w pkt II sentencji. Odnosząc się zaś na zakończenie do zaskarżenia zarządzenia z 16 marca 2018 r. o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, podkreślić należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują takiej możliwości. Stosownie do treści art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wskazane w pkt 1 – 10 tego przepisu. Natomiast na podstawie art. 198 p.p.s.a przepisu działu IV "Środki odwoławcze" stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Dlatego też zażalenie strony skarżącej na zarządzenie z 16 marca 2018 r. jako niedopuszczalne pozostawiono w aktach sprawy bez rozpoznania.