Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Wa 271/17

Wyrok WSA w Warszawie z 27 października 2017 r., IV SA/Wa 271/17

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję w części

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
27 października 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi C.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie II oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz C.S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołań C. S., "Komitetu Protestacyjnego przeciw [...]" w [...], Mieszkańców Gminy [...], Stowarzyszenia "[...]", od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r, nr [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów poprzez produkcję gotowej karmy dla psów na działkach oznaczonych nr ew. [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] we wsi [...]: w pkt I. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań przez "Komitet Protestacyjny przeciw [...] w [...] oraz Mieszkańców Gminy [...]" oraz Stowarzyszenie "[...]"; w pkt II. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż decyzją z [...] listopada 2015 r. Wójt Gminy [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów poprzez produkcję gotowej karmy dla psów na działkach oznaczonych nr ew. [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] we wsi [...]. Decyzja została wydana po uzgodnieniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z [...] października 2015 r., oraz po zaopiniowaniu w dniu [...] września 2015 r. Obwieszczeniem umieszczonym na stronie BIP Urzędu Gminy [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. Wójt Gminy [...] poinformował o wydaniu rzeczonej decyzji oraz o możliwości zapoznania się z jej treścią. Odwołania złożyli: C. S., "Komitet Protestacyjny przeciw [...] w [...] oraz Mieszkańcy Gminy [...]", reprezentowany przez C. S., oraz Stowarzyszenie "[...]". Odwołanie C. S. złożone zostało w terminie ustawowym. Natomiast odwołania "Komitetu Protestacyjnego przeciw [...] w [...] oraz Mieszkańców Gminy [...]" oraz Stowarzyszenia "[...]" zostały złożone w dniu 28 stycznia 2016 r., z jednodniowym uchybieniem terminu do jego wniesienia. Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 27 styczni 2017 r., skoro doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 49 k.p.a., nastąpiło w dniu 13 stycznia 2016 r. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność owych odwołań. Wobec tego do rozpatrzenia pozostało odwołanie wniesione w imieniu własnym przez C. S. Kolegium przytoczyło treść art. 80 ust. 1 ustawy i stwierdziło iż analiza zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu nie zostały wzięte wymienione w nim kwestie, w szczególności - by w decyzji tej nie zostały uwzględnione wyniki uzgodnień i opinii pozyskanych w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie, jak również ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa - w takim zakresie, w jakim postępowanie to w sprawie niniejszej było prowadzone. Bez wątpienia, realizacja planowanego przedsięwzięcia może wpłynąć w sposób negatywny na środowisko, nie oznacza to jednak, że tylko z tego powodu nie może ona dojść do skutku, a co za tym idzie - że postępowanie w niniejszej sprawie powinno zakończyć się decyzją odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla rzeczonego przedsięwzięcia. Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań może być wydana jedynie w przypadkach określonych w art. 80 ust. 1 i 2 i art. 81 ust. 1 , 2 i 3 ustawy. W sprawie niniejszej, zdaniem Kolegium, nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek wydania decyzji odmownej, dla terenu planowanego przedsięwzięcia nie obowiązuje bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, (plan dla tego terenu został unieważniony wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt IVSA/Wa 273/12), organy współdziałające, tj. PPIS w [...] oraz RDOŚ w [...], uzgodniły warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, organ pierwszej instancji nie skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 81 ust. 1 ustawy, brak jest podstaw do uznania, że planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na jakikolwiek obszar Natura 2000 (najbliższy taki obszar - [...] [...] - oddalony jest o około 7 km od terenu planowanego przedsięwzięcia), jak również, że przedsięwzięcie to może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Nie jest zatem możliwa odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla rzeczonego przedsięwzięcia. Kolegium wskazało, iż art. 82 ust. 1 ustawy wymienia elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W szczególności, w pkt 1 lit. b tego przepisu wskazano, iż decyzja taka określa warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Warunki takie zostały określone przede wszystkim w pkt I zaskarżonej decyzji. W szczególności, w punkcie tym określono zasady utrzymania porządku na terenie inwestycji (ppkt 1), postępowania z powstającymi w wyniku eksploatacji planowanego zamierzenia pyłami (ppkt 10) i materiałami pylistymi (ppkt 2), ograniczono eksploatację przedsięwzięcia do godzin dziennych (w godz. 6-22 - pkt 3), określono zasady ogrzewania (ppkt 4), postępowania z urządzeniami i maszynami pracującymi na terenie planowanego przedsięwzięcia (ppkt 5), zaopatrzenia w wodę (ppkt 7), odprowadzania ścieków bytowych (ppkt 8) i technologicznych (ppkt 9) oraz wód opadowych i roztopowych (ppkt 10) i postępowania z odpadami (ppkt 12-14), a nadto zobowiązano do zaopatrzenia inwestycji w środki do neutralizacji awaryjnych wycieków substancji ropopochodnych (ppkt 6), systematycznych przeglądów oraz konserwacji wewnętrznych sieci kanalizacyjnych oraz urządzeń podczyszczających ścieki (ppkt 11). W ten sposób na inwestora nałożone zostały określone obowiązki, z których będzie musiał wywiązać się zarówno w trakcie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, jak i w czasie jego eksploatacji. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji wywiązał się w ten sposób z nałożonego nań przez cytowany przepis obowiązku, zwłaszcza w sytuacji, gdy nałożone na inwestora obowiązki w pełni odpowiadają treści wspomnianych wyżej opinii i uzgodnienia. Organ również wskazał, iż w myśl art. 62 ust. 1 lit. a-d ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki oraz wzajemne oddziaływanie między wymienionymi elementami. Kolegium stwierdziło, iż brak jest podstaw do uznania, że ocena takiego wpływu nie została w niniejszej sprawie przeprowadzona lub że została przeprowadzona w sposób niedostateczny. Zaskarżona decyzja poprzedzona została oceną oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach którego sporządzony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W oparciu o ów raport wydane zostały: opinia PPIS w [...], uzgodnienie RDOŚ w [...] oraz - przez Wójta Gminy [...], tj. organ, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy - sama zaskarżona decyzja. Planowane przedsięwzięcie zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do art. 71 ust. 2 pkt 2 w z w. z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), stanowi bowiem instalację związaną z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, inną niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47 tego rozporządzenia. Kolegium podkreśliło, że nawet gdyby planowane przedsięwzięcie zaliczało się do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to i tak nie wpłynęłoby to w żaden sposób na wynik niniejszego postępowania, bowiem dla planowanego przedsięwzięcia przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko w takim zakresie, w jakim zostałaby ona przeprowadzona dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań jest niezależne od postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla innej inwestycji, wyniki postępowania zatem, same z siebie niepewne, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej takie warunki zabudowy, nie mają znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy Kolegium wskazało, iż trafnie zauważono w odwołaniu, że negatywny wpływ planowanego przedsięwzięcia ograniczyć się ma do terenu inwestycji, nie powinien zatem wpłynąć na pogorszenie warunków życia na nieruchomościach sąsiednich. Jednak nie podzieliło poglądu, jakoby odprowadzanie ścieków bytowych i technologicznych do sprawnie działającej, ogólnej sieci kanalizacyjnej mogło spowodować "zanieczyszczenia wód gruntowych podziemnych oraz zwiększoną immisję zapachów odorotwórczych". Stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, ze zm.), odpady niebezpieczne oznaczają odpady wykazujące co najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych. Właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, określa załącznik nr 3 do ustawy, którego treść Kolegium przytoczyło, wskazując, iż surowcem do produkcji prowadzonej w planowanej instalacji mają być odpady organiczne i nieorganiczne oraz produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia o kodach: 16 03 04, 16 03 06 oraz 16 03 80. Odpady z tych grup nie posiadają cech wymienionych w załączniku nr 3, nie zostały również zaliczone do niebezpiecznych przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 1923). Oznacza to, że planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do instalacji do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, w tym składowisk odpadów niebezpiecznych oraz miejsc retencji powierzchniowej odpadów niebezpiecznych w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nie podzielił poglądu, jakoby powołanie się na ów przepis w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji miałoby dowodzić, że organ pierwszej instancji "dopuszcza i zakłada (...) możliwość zakłócenia korzystania z nieruchomości sąsiednich przez przyszłego użytkownika przedsięwzięcia", a tym bardziej, by miałoby to dowodzić faktu, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, czego skutkiem powinno być jej uchylenie. Skargę na powyższą decyzję wniosła C. S. reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na naruszeniu przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem w zaskarżonej decyzji odniósł się jedynie do zarzutów odwołania, dokonując w istocie kontroli decyzji organu I instancji, a nie ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie; 2) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego z uwagi na przyjęcie w raporcie odziaływania na środowisko oraz decyzji środowiskowej, iż poza terenem zakładu hałas z przedsięwzięciem wyniesie 51,6 dB, podczas gdy hałas na granicy najbliższych terenów wyniesie ok. 45 dB (str. 6 decyzji). Poziom hałasu powinien zostać określony w sposób precyzyjny, zwłaszcza że nieruchomość skarżącej graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a zbudowania są położone w odległości 6 m od granicy terenu inwestycji; 3) art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach w zw. z art.107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez przyjęcie, że odpady wykorzystywane do produkcji karmy dla zwierząt, tj. odpady organiczne i nieorganiczne orz produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia o kodach 16 03 04, 13 03 06 oraz 16 03 80, nie posiadają cech odpadów niebezpiecznych, mimo że charakteryzują się one właściwościami pozwalającymi zakwalifikować je jako niebezpieczne. Przyjęcie przez organ w sposób ogólnikowy, że wskazane odpady nie posiadają cech pozwalających zaliczyć je do odpadów niebezpiecznych jest niewystarczające z punktu widzenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. oraz wymogów w zakresie uzasadnienia decyzji; 4) art. 144 k.c. w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 październik 2008 r. poprzez przyjęcie przez organ, że nie podziela poglądu, iż mogą wystąpić zakłócenia w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich, pomimo że organ I instancji jednoznacznie stwierdził, że przedsięwzięcie spowoduje emisję substancji odorowych, które będą uciążliwe z uwagi na skład i koncentrację zapachu. W tej sytuacji zasadne było wskazanie przez organ na konieczność przeprowadzenia przez inwestora działań zapobiegawczych, np. nasadzenie drzew i krzewów spełniających funkcję zieleni izolacyjnej. Wójt Gminy [...] wprawdzie w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż raport określa środki minimalizujące negatywne oddziaływania na środowisko, w tym nasadzenie drzew i krzewów, jednakże wymóg ten nie został określony w rozstrzygnięciu decyzji, co stanowi naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy. Pełnomocnik skarżącej wniósł alternatywnie o uchylenie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a., zgodnie z którą organ odwoławczy jest obowiązany do ponownego, samodzielnego i merytorycznego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Dla uznania, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Wynika to z art. 138 k.p.a. przyznającemu organowi II instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywateli i stanowi rażące naruszenie prawa. Decyzja wydana na podstawie art. 138 k.p.a. jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a. i powinna ona odzwierciedlać proces subsumcji prawa materialnego i procesowego w postępowaniu odwoławczym, a także stanowisko co do podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz wniosków i żądań podniesionych w toku postępowania odwoławczego. Dlatego wykonanie obowiązków wynikających z art. 15 k.p.a. nie może w żadnym przypadku sprowadzać się wyłącznie do opisania przebiegu postępowania przeprowadzonego dotychczas przez organ I instancji, a następnie przytoczenia i zinterpretowania przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie, bez jakiegokolwiek samodzielnego odniesienia się do kwestii najistotniejszych z punktu widzenia meritum rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy obowiązany jest odnieść się do stanowiska organu I instancji ale ponadto samodzielnie ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ II instancji może wreszcie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe albo zlecić jego przeprowadzenie organowi, który wydał decyzję w I instancji, przy zastosowaniu instrumentu przewidzianego w art. 136 k.p.a. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że została ona wydana z naruszeniem art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji nie rozstrzygając sprawy merytorycznie, a ograniczając się do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do decyzji organu I instancji, co też słusznie zostało podniesione w skardze. W treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczył się jedynie do zacytowania przepisów regulujących zasady i tryb wydawania decyzji środowiskowej, w tym ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji i środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowisk oraz ocenach odziaływania na środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 235 ze zm., dalej jako ustawa) i ogólnikowego stwierdzenia, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 82 ust. 1 ustawy, raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiący podstawę wydania decyzji środowiskowej uzyskał opinię PPIS w [...] i uzgodnienie RDOŚ w [...]. Jak również do ogólnego stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek do wydania decyzji odmownej. Przypomnieć zatem należy, iż celem postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko jest analiza wpływu przedsięwzięcia na środowisko, jak również możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy), natomiast konkretne warunki służące realizacji tego celu (sposób zapobiegania i zmniejszania) są określane w decyzji środowiskowej w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit. b) oraz ust. 2 pkt 2 ustawy. Jednym z kluczowych materiałów dowodowych, na podstawie których wydaje się orzeczenia jest raport (art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dokument ten podlega analizie tak jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a więc mając na uwadze zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Ocena organu odnośnie raportu powinna być wnikliwa z punktu widzenia tego, czy jest on kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 u.u.i.ś. Zauważyć należy, iż wedle art. 3 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy). Z treści tego przepisu wynika, że o prawidłowym przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko nie można więc mówić, gdy organ ograniczył się do oceny sporządzanego przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz do konsultacji z innymi organami. Niezbędnym warunkiem poprawności tego postępowania jest także przeprowadzenie konsultacji ze społeczeństwem. Ustawa nakłada bowiem na organy obowiązek informowania społeczeństwa o toczącym się postępowaniu, a społeczeństwo jest uprawnione do wyrażania swoich uwag i opinii, na etapie przed rozstrzygnięciem sprawy. Co więcej zgłoszone uwagi i opinie powinny być przeanalizowane przez organy, a wyniki tych konsultacji i ich analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji kończącej postępowanie. Z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji wynika, że w rozpoznawanym przypadku w sposób oczywisty nie uczyniono zadość powyższym wymaganiom, brak jest bowiem rozważań wskazujących na poddanie przez każdy organ weryfikacji raportu złożonego przez inwestora, odniesienie się do treści uzyskanych opinii i uzgodnień, jak również co do zgłoszonych uwag. Decyzja organu I instancji nie spełnia w pełni wymogów decyzji wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zarzuty sformułowane w tym zakresie przez skarżącą są trafne. Stosownie do treści art. 82 u.u.i.ś. warunki i wymagania, o których mowa w tym przepisie winny znaleźć się w sentencji decyzji. Jak słusznie podnosi skarga, organ nie wskazał w wydanej decyzji żadnych norm hałasu, jakie winny zostać spełnione w odniesieniu do znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji terenów, jak również nie wskazał żadnych działań zapobiegawczych, np. nasadzenie drzew i krzewów, jako zieleni izolacyjnej, minimalizującej wpływ przedsięwzięcia na zabudowaną domem jednorodzinnym nieruchomość skarżącej, położonego zaledwie 6 m od granicy terenu planowanej inwestycji. Organ nie uczynił tego, mimo że tego rodzaju środki minimalizujące oddziaływania przedsięwzięcia na sąsiednie nieruchomości określa sam raport, co też zostało wyraźnie stwierdzone w decyzji Wójta Gminy [...]. Podkreślić również należy, iż z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, aby dokonano właściwej analizy raportu w aspekcie spełnienia wymogów z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, a więc dotyczących wariantów przedsięwzięcia. Wskazać należy, iż zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w opisie, a następnie w analizie wariantów należy uwzględnić kwestie: ekonomiczne, społeczne, techniczne, i prawne. W raporcie powinno znaleźć się wskazanie głównych przyczyn dokonanego wyboru wszystkich wariantów, z uwzględnieniem skutków dla środowiska. Każdy z wariantów powinien zawierać opis aspektów środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, obejmujący w szczególności populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami. Wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z lokalizacją przedsięwzięcia. Wariantowanie może dotyczyć w szczególności: stosowania różnych technologii, skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia. Racjonalny wariant powinien być alternatywą dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Słowo racjonalny oznacza rozumowy, rozumny, ugruntowany poznawczo. Wariant realizacji przedsięwzięcia może być uznany za racjonalny z praktycznego punktu widzenia, jeżeli bilans zysków i strat wynikłych z działań opartych na wnioskach uzyskanych tym sposobem z przesłanek prawdziwych nie będzie przy zastosowaniu tego sposobu wnioskowania na długą metę ujemny. Wariant racjonalny to tyle co zgodny z zasadą ekonomiczności. Inwestor planujący realizację przedsięwzięcia dąży do tego by działać racjonalnie, to znaczy maksymalizować efekty przy danych ograniczeniach wynikających np. z uwarunkowań ochrony środowiska lub minimalizować nakłady przy założonych efektach, także w ramach istniejących ograniczeń środowiskowych. Optymalizacja działań związanych z realizacją przedsięwzięcia jest tożsama z realizacją racjonalnego wariantu alternatywnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2017 r., IV SA/Wa 683/17, CBOSA). W tych warunkach należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 66, art. 82 ust. 1 ustawy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji będzie zobowiązany do ponownego i wyczerpującego rozważenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności w kontekście zarzutów podniesionych przez skarżącą. Analiza w tym zakresie winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy [...] uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 stycznia 2017
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Aleksandra Westra Przemysław Żmich /przewodniczący/ Wanda Zielińska-Baran /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny