IV SA/Wa 2445/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia " [...]" z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

W dniu 3 kwietnia 2018 r. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w W. złożyło, na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. We wniosku podano, że Stowarzyszenie prowadzi działalność społeczną na rzecz ochrony środowiska naturalnego. Nie posiada majątku, nie prowadzi działalności gospodarczej nie osiąga dochodów. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 zwaną dalej Ppsa) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z akt sprawy, że Skarżący jest stowarzyszeniem zwykłym, nie posiada żadnego majątku. Liczy obecnie trzech członków. Wniosek o przyznanie prawa pomocy podpisał zaś przedstawiciel Stowarzyszenia, upoważniony przez pozostałych członków tej organizacji, do działania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Referendarza oświadczenie zawarte we wniosku dotyczące sytuacji majątkowej Wnioskodawcy było wystarczające do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy mieć bowiem na względzie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest pogląd, iż stowarzyszenie przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinno uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie spraw sądowych. Skoro zatem Stowarzyszenie bierze pod uwagę udział w postępowaniach sądowych winno zgromadzić na ten cel odpowiednie środki. Podkreśla się, stowarzyszenie ubiegające się o taką pomoc powinno najpierw poczynić kroki celem skutecznego uzyskania odpowiednich środków finansowych od jego członków (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. II OZ 1324/17). Powinno zatem poczynić starania mające na celu zwiększenie liczby członków oraz ewentualnie zwiększenia składki członkowskiej. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na budżet państwa przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje, że faktycznie działalność Stowarzyszenia finansowana jest ze środków publicznych, a to prowadzi do naruszenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Z akt sprawy nie wynika, by Stowarzyszenie podjęło czynności mające na cele zebranie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Zauważyć również należy, że mimo deklarowanej przez Wnioskodawcę trudnej sytuacji majątkowej, udało mu się w dniu 18 grudnia 2017 r. uiścić wpis od skargi w kwocie 200 zł. Na obecnym etapie postępowania Skarżące Stowarzyszenie może zostać wezwane ewentualnie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 26 lutego 2018 r. (100 zł). Skoro jednak potrafiło wygospodarować kwotę 200 zł na uiszczenie wpisu od skargi powinno również podjąć działania mające na celu wygospodarowanie środków na ewentualne pokrycie dalszych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Stwierdzić zatem należy, że skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, że spełnione zostały przesłanki, o jakich mowa w art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa, do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa należało orzec jak w sentencji.