IV SA/Wa 2439/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia S. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2017 r. o odmowie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie w całości, 2. przyznać skarżącemu S. F. prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...].

Wyrokiem z 18 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. F. na wskazaną w sentencji decyzję Prezesa IPN Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu. Skarżący pismem z 1 lutego 2017 r. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z 3 lipca 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, że skarżący nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy wskazanych w art. 246 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). W toku postępowania skarżący podkreślił jedynie okoliczność, iż jest osoba w podeszłym wieku, schorowaną i niepełnosprawną, jednakże w żaden sposób nie ustosunkował się do wezwań dotyczących ustalenia jego sytuacji majątkowej, co uniemożliwiło ocenę wniosku i w konsekwencji przyznanie prawa pomocy. Skarżący pismem z 10 lipca 2017 r. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów art. 122 § 2 oraz 123 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, jak również art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z 2 sierpnia 2017 r. WSA w Warszawie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego, podkreślając, że postawa skarżącego okazywana w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy skutecznie uniemożliwia pozytywne rozpoznanie jego wniosku. Przy piśmie z 19 września 2017 r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 24 października 2017 r. Sąd odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ponownie podkreślając, że powodem odmowy jest niedostateczne przedstawienie przez skarżącego swojej sytuacji materialnej, co uniemożliwia dokonanie racjonalnej oceny jego możliwości płatniczych. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, podkreślając, że jest osobą w wieku 90 lat, w złym stanie zdrowia, niedowidzącą. Do zażalenia zostały dołączone: kopia oświadczenia majątkowe złożonego przed Sądem Rejonowy, w O., zawierające m. in. oświadczenie o kosztach utrzymania, wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez Skarżącego, oraz zawiadomienie z Zakładu Ubezpieczeń społecznych, z którego wynika, że Skarżący pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2207,23 zł., skierowanie do szpitala w związku z zabiegiem operacyjnym zaćmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Powołany przepis art. 195 § 2 p.p.s.a. stanowi podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny w sytuacji wystąpienia co najmniej jednej z dwóch wymienionych w nim przesłanek, tj. zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione. W przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim podnieść, iż kwestia przyznania S. F. prawa pomocy była kilkukrotnie rozważana przez Sąd, a odmowa była udzielana ze względu na niedostateczne wykazanie przez skarżącego stanu majątkowego. Wobec załączonych do obecnie rozpatrywanego zażalenia dokumentów, w tym zaświadczenia o wysokości otrzymywanego świadczenia oraz wyciągu bankowego, a także w świetle wcześniej przedstawianych informacji przede wszystkim o stanie zdrowia skarżącego – jego postępujących problemach ze wzrokiem w szczególności – Sąd stwierdza, że w istocie Skarżący spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wysokość jego świadczenia emerytalnego, z którego część, jak wynika z zawiadomienia z 10 października 2017 r. podlega zajęciu komorniczemu, z pewnością nie wystarczy na opłacenie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, wymaganej na obecnym etapie sprawy. Sąd podkreśla, że pozytywne rozpatrzenie wniosku stało się możliwe jedynie z uwagi na zmianę podejścia skarżącego i udzielenie przez niego bardziej szczegółowych informacji na temat swojego stanu majątkowego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.